Uzay Sınıfı Dev Chip Orbitde

Intel, Amerika hükümetinin en zorlu ihtiyaçlarına yanıt verecek, uzay ortamına dayanıklı yeni nesil bir sistem-on-chip (yonga) tanıttı: Starfire. Bu çip, ileri üretim teknolojileri ile özel yapım bileşenleri bir araya getirerek, modern gökyüzü operasyonları için gereken üstün performansı ve güvenilirliği sunmayı amaçlıyor.

Starfire, tek bir Foveros paketinde entegre edilmiş sekiz işlemci çekirdeği (CPU), Intel 3 tabanlı üç parçalık bir Sinir İşlem Birimi (NPU) ve güncel grafik yetenekleri için Intel 3 tabanında üretilmiş dört çekirdekli bir Xe GPU içeriyor. Bu yonga, toplamda iki farklı versiyonda satışa sunulacak; bu sayede kullanıcının enerji tüketimi ve performans gereksinimlerine göre seçim yapabilmesi sağlanıyor.

Hexcore’un teknik detaylarına bakıldığında, Starfire serisi 10 Watt güç tüketen düşük güçlü bir model ile en fazla 75 İşlemci Operasyonu Saniye (TOPS) kapasitesine ulaşabilen daha yüksek performanslı bir model arasında değişiyor. Bu modellerin operasyon sıcaklıkları -55 ila 125 santigrat derece aralığında çalışacak şekilde tasarlandı, bu da çipin aşırı soğuk veya aşırı sıcak uzay koşullarına dayanıklılığını gösteriyor.

Hem düşük güç tüketen hem de yüksek performanslı versiyonlar aynı temel mimari üzerine inşa edilmiş durumda. Dört adet Intel 18A P-Çekirdeği, dört adet düşük güçlü verimlilik çekirdeği ve üç parçalık NPU'yu bünyesinde barındıran yapı korunmuş. Grafik iş yükleri için ise bu yongalarda dördüncü temel güç kaynağı olarak, Intel 3 tabanında geliştirilmiş altmış dört yürütme birimine sahip Xe GPU yer alıyor.

Düşük Güç versiyonunda P-çekirdekleri saniyede 1.0 Gigahertz frekansla çalışırken, verimlilik çekirdekleri ve Grafik İşlem Birimi (GPU) sırasıyla 850 MHz ile 1.0 GHz hızlarında görev yapıyor. Buna karşın Yüksek Performans versiyonunda P-çekirdekleri saniyede 3.1 Gigahertz’e, verimlilik çekirdekleri ise 2.1 Gigahertz frekansa ulaşıyor. Bu yükseltmelerle GPU da 2.0 GHz hızına çıkarılarak çok daha yüksek işleme gücü sağlanıyor.

Uzay Donanımı İçin Farklı Bir Yaklaşım

Starfire gibi yongalar, mevcut uzay donanımı standardı olan BAE Systems' RAD750 gibi cihazlarla rekabet ediyor. Bu köklü PowerPC tabanlı ve radyasyona dayanıklı bileşen on iki senedir görev yapıyor; hatta Mars gezginleri ve Kepler gibi 150'den fazla uzay aracında kullanılmış olması bu başarısını kanıtlıyor.

Ancak Starfire, geleneksel radyo-izolasyon odaklı yaklaşımların ötesine geçerek yapay zeka destekli görevlere imza atıyor. Yüksek TOPS değeri ve özel NPU birimi sayesinde Starfire, sadece uzaktan izleme (telemetri) ve kontrol yerine uydular üzerinde yerleşik Yapay Zeka hesaplamaları (AI inference) çalıştırmak üzere tasarlandı.

Üretim Teknolojileri ve Radyasyon Zorlukları

Bu çipin tasarımında dikkat çekici bir strateji mevcut. Merkezi işlemci (CPU) ve NPU kısımları en yeni Intel 18A üretim düğümünde oluşturulurken, Grafik İşlem Birimi (GPU) daha olgun sayılan Intel 3 mimarisinden faydalanıyor. Bu katmanlama yöntemi, eskiden Xeon gibi büyük sunucu işlemcilerinde uygulanan bir stratejiyi modern uzay donanımına taşıyor.

Küçük transistörler kullanıldığında her depolama biti daha az şarj tuttuğu için çip daha fazla radyasyon kaynaklı hata yapmaya eğilimli olur. Uzaya gönderilen bu kritik bileşen, doğal olarak dayanıklı (inherently tolerant) bir mimariye sahip olmaktan ziyade, tasarım aşamasında koruma sağlayan RibbonFET teknolojisi ve özel tasarımsal güçlendirmelerle uzay koşullarına adapte edilmiş durumda.

Intel'in devlet teknoloji departmanı tarafından yürütülen Starfire, örneklerinin 2026 yılının üçüncü çeyreğinde piyasada olması hedeflendiğini duyurdu. Intel Foundary, dünyanın tek gelişmiş mantık üretim yapabilen ABD üreticisi olup bu yonga ile pentagon projeleri arasında yakın bir işbirliği içerisinde bulunuyor.