İPhone kullanıcıları, belirli kelime ve ifadeleri yazarken otomatik tamamlama veya kaydırmalı yazma (swipe-to-type) önerileri alamadıklarını fark edebilir. Araştırmacı Derek Kauffman tarafından ortaya çıkarılan ve Reuters tarafından duyurulan bir 'gri liste', iOS işletim sisteminin bazı terimler için bu özellikleri devre dışı bıraktığını gösteriyor. Bağımsız bir siber güvenlik mühendisi tarafından da doğrulanan liste, en az 100.000 kelime ve ifade içeriyor olabilir.
- iOS, otomatik tamamlama ve kaydırmalı yazma için belirli terimleri engelliyor.
- Engellenenler arasında siyasi referanslar, uyuşturucu kullanımı ve hassas ifadeler yer alıyor.
- Liste 100.000'den fazla giriş içerebilir ve Apple konu hakkında doğrudan yorum yapmaktan kaçınıyor.
Hangi ifadeler engelleniyor?
Rapora göre gri listede 'sleepy Joe', 'dictator Trump' ve 'Tibetan independence' gibi siyasi çağrışımlı ifadelerin yanı sıra 'NSA spies', 'question your sexuality' ve hatta 'Australia is a very bad place' gibi alışılmadık cümleler de bulunuyor. Uyuşturucu kullanımına dair referanslar da otomatik tamamlama veya kaydırmalı yazma yoluyla önerilmiyor. Ancak bu terimleri manuel olarak yazmakta herhangi bir sorun yaşanmıyor; sadece iOS, diğer kelimelerde olduğu gibi bu ifadeler için de öneri sunmuyor.
Apple neden böyle bir liste tutuyor?
Apple, Reuters'a verdiği demeçte listenin varlığını doğrudan kabul etmemekle birlikte, iPhone klavyesinin uygunsuz veya rahatsız edici olabilecek önerilerden kaçınacak şekilde ayarlandığını belirtti. Şirket, konuyla ilgili daha fazla ayrıntı paylaşmaktan kaçınıyor. Geçtiğimiz yıl, dikte sırasında 'Trump' kelimesinin 'racist' olarak değiştirilmesi tartışma yaratmıştı; Apple bu tür sorunların yapay zeka destekli otomasyonlarda ortaya çıkabileceğini kabul etmişti.
Uzmanlar ne diyor?
Electronic Frontier Foundation'dan David Greene, kullanıcıların bu tür bir listenin varlığından haberdar olması ve gerektiğinde özelleştirme yapabilmesi gerektiğini vurguluyor. Kauffman ise Apple'ın daha şeffaf olması gerektiğini belirterek, 'Bu, çok hafif bir sansür biçimi. Ancak Apple'ın faaliyet gösterdiği ölçekte, hafif bir dokunuş bile büyük bir etki yaratabilir' diyor.
Türkiye'de durum ne?
Şu an için gri listenin Türkiye'ye özgü bir içeriği olup olmadığı bilinmiyor. Apple, Türkiye'de aynı iOS klavye altyapısını kullandığı için benzer kısıtlamaların geçerli olması muhtemel. Ancak şirket, konuyla ilgili resmi bir açıklama yapmadı ve liste herhangi bir ülkeye özel olarak doğrulanmadı.
Teknik detaylar ve tablo
Aşağıdaki tablo, gri listede olduğu iddia edilen bazı ifadeleri ve bunların kategorilerini özetliyor.
| Kategori | Örnek İfadeler |
|---|---|
| Siyasi | 'sleepy Joe', 'dictator Trump', 'Tibetan independence' |
Bu liste, kullanıcıların yazma deneyimini etkilemeden yalnızca otomatik önerileri kısıtlıyor. Yine de Apple'ın bu tür bir filtrelemeyi neden ve nasıl uyguladığına dair daha fazla şeffaflık talep ediliyor.
