FPGA ve gömülü sistemler uzmanı Adam Taylor, efsanevi Amerikan Donanması savaş uçağı F-14 Tomcat’in merkezi hava veri bilgisayarı (Central Air Data Computer veya CADC) donanımını bir FPGA üzerinde yeniden yaratmayı başardı.
Bu CADC, F-14'ün gelişmiş uçuş yeteneklerinin beyni olarak ünlüdür. Uçağın karakteristik artikülasyonlu kanat sisteminin kontrolünü de bu birim yönetir. Taylor, geliştirdiği sistemi test etmek için elbette gerçek dünya koşullarını simüle etme fikrine gitti ve 3D yazıcı kullanarak F-14 Tomcat'in tam ölçekli bir modelini imal etti.
Bu ham demo, uçağın en karmaşık mekanizmalarından biri olan değişken kanat açısı (swing wing) sisteminin yeni FPGA versiyonuyla sorunsuz çalıştığını ispatladı. Bu başarı sadece teknik bir gösterim olmaktan öte, bir mühendislik titizliğinin ve tarihe gönderme yapan heyecan verici bir deneme olarak Türk teknoloji meraklılarını da yakından ilgilendirdi.
MP944 Mikroişlemcisi ve F-14'ün Gizemi
Uzun süredir sosyal medyada tartışılan bir konu vardı: F-14’ü kontrol eden bu uçuş bilgisayarının gücü gerçekten 'dünyanın ilk mikroişlemcisi' tarafından sağlanıyor muydu? Bu sorunun cevabı, uzun süre gölgede kalmış MP944 adı verilen çipte saklıydı. Bu önemli işlemci 1970 Haziran ayında servise girmişti ve bu tarih, Intel’in ünlü 4004 mikroişlemcisinin (Kasım 1971) piyasaya sürülmesinden bir yıl kadar öncesine denk geliyordu.
Ancak MP944, yirmi yılı aşkın süredir resmi olarak gizli tutuldu. Bu gecikme sebebiyle Intel'in 4004’ü kısa bir süre için dikkati dağıtmış olsa da, sektörün derinliklerindeki bilgileri bilen uzmanlar MP944’ün aslında gerçek ilk mikroişlemci olduğunu savunuyor.
Mühendislik Mucizesinin Detayları
MP944'ü tasarlayan Steve Geller ve Ray Holt liderliğindeki 25 kişilik ekip, bu uçuş sistemi için son teknolojiyi kullandı. MP944 iki komutluk (pipelined), paralel çoklu işlemci yapısına sahipti. Yüksek performanslı MOS teknolojisi ile üretilen çip, saniyede dokuz bin üç yüz yolların üzerinde talimatı işleyebiliyordu ve 375 kHz frekansla çalışıyordu.
Bu mimari, sadece hızıyla değil, aynı zamanda olağanüstü dayanıklılığıyla da öne çıkıyordu. MP944, uçuş bilgisayarı (CADC) içinde altı çipten oluşan bir sistemin parçası olarak görev yapmıştı. Bu sistemi sıradan sıcaklık aralıklarında çalıştırmak yerine -55 ila +125 derecelik ekstrem soğuk ve sıcaklık koşullarında bile hata vermeden çalışabiliyor.
FPGA ile Canlanan Geçmiş
CADC, aracın irtifa, hava hızı ve makina sayısı gibi uçuş parametrelerini gerçek zamanlı olarak hesaplayarak F-14'ün artiküle olan kanat sistemi için kritik bir yenilik sağlamıştı. Bu sistemin performansı göz önüne alındığında bazı mimari uzmanları MP944’ün Intel 4004’ten sekiz kat daha hızlı olduğunu öne sürüyor.
Mevcut çalışmada, Taylor tüm bu karmaşık orijinal CADC sisteminin FPGA üzerinde yeniden oluşturulmuş açık kaynak kodlu VHDL kaynak dosyalarını ve test ortamlarını kamuoyuna sundu. Kullanılan FPGA çipi Adiuvo Embedded System Tile’ın bir parçası olan Spartan-7 tabanlı bir Sistemin Üzerinde Modülü (SoM) oldu. Bu yaklaşım, sadece MP944 mantığını değil, aynı zamanda CADC'nin altı orijinal entegre devresinin tamamının sentezlenebilir uygulamalarını içeriyor ve savunma sanayii tarihindeki bu kritik parçayı günümüzün en gelişmiş teknolojileriyle birleştirerek yeniden hayat veriyor.