ABD'nin New Jersey eyaleti, Microsoft'un yapay zeka asistanı Copilot'a güç sağlayan bir veri merkezine, izinsiz kurulan 62 doğal gaz jeneratörü nedeniyle 1,07 milyon dolar para cezası kesti. DataOne'a ait kampüste ortaya çıkan ihlal, bölgedeki bir çiftçinin komşu golf sahasını fotoğraflarken arazide beliren ekipmanları fark etmesiyle başlayan sıra dışı bir soruşturmanın sonucu. Eyalet yetkilileri, tesisin çevresel izinlerden yoksun olduğunu ve jeneratörlerin yasa dışı şekilde çalıştırıldığını tespit etti.
- New Jersey, DataOne kampüsüne 1,07 milyon dolar ceza kesti.
- 62 jeneratörün toplam kapasitesi 123 megavat.
- Şirkete izinleri alması için 45 gün süre tanındı.
Olay nasıl ortaya çıktı?
Her şey, bölgedeki bir çiftçinin komşu golf sahasını fotoğraflarken DataOne kampüsünde beliren yeni ekipmanları fark etmesiyle başladı. Çiftçinin ihbarı üzerine harekete geçen eyalet yetkilileri, termal drone kullanarak bölgeyi havadan görüntüledi. Drone görüntülerinde, 62 jeneratörden 45'inin aktif olarak çalıştığı gözlemlendi. Bu tespit, New Jersey Çevre Koruma Departmanı'nın (DEP) kapsamlı bir soruşturma başlatmasına yol açtı.
Jeneratörler neden yasa dışı?
New Jersey'nin Hava Kirliliği Kontrol Yasası, 37 kilovat ve üzeri kapasiteye sahip her jeneratör için hem kurulum hem de işletme izni alınmasını zorunlu kılıyor. DataOne'ın sahadaki 62 jeneratörünün her biri 1.982 kilovat gücünde. Bu birimlerin toplam kapasitesi 123 megavata ulaşıyor ve hiçbiri için gerekli izinler alınmamış. DEP, bu ihlalin büyüklüğünü vurgularken, cezanın New Jersey'de bir veri merkezine kesilen en büyük ceza olduğunu ve ülke genelinde de ender görülen bir yaptırım olduğunu belirtti.
Çevresel etkiler neler?
Jeneratörler, veri merkezine şebeke dışı önemli miktarda elektrik sağlasa da, yakıt olarak doğal gaz kullanmaları ciddi hava kirliliği risklerini beraberinde getiriyor. Karbondioksit (CO2), azot dioksit (NO2) ve karbon monoksit (CO) emisyonları, bölgedeki hava kalitesini olumsuz etkileyebilir. Eyalet yetkilileri, bu tür tesislerin çevresel düzenlemelere uymasının hem halk sağlığı hem de iklim hedefleri açısından kritik olduğunu vurguluyor.
DataOne ve Microsoft ne diyor?
DataOne, cezaya itiraz ettiğini açıkladı. Şirket sözcüsü, "Geçici jeneratör tespitine katılmıyoruz, ancak geçici jeneratörler için hava izinlerine başvuracağız ve yakıt hücresi geçiş takvimi konusunda Departman ile iletişim halindeyiz" dedi. Microsoft cephesinden ise henüz resmi bir açıklama gelmedi. DataOne'a izinleri tamamlaması için 45 gün süre tanındı; bu süre zarfında jeneratörler çalışmaya devam edebilecek.
Türkiye'yi nasıl etkiler?
Bu olay, veri merkezlerinin enerji ihtiyacı ve çevresel düzenlemelere uyumu konusunda küresel bir tartışmayı alevlendirdi. Türkiye'de hızla büyüyen veri merkezi sektörü, benzer enerji ve çevre izinleri süreçlerine tabi. Uzmanlar, bu tür ihlallerin önlenmesi için denetimlerin sıkılaştırılması gerektiğini belirtiyor. New Jersey'nin verdiği rekor ceza, dünya genelinde veri merkezi operatörlerine yönelik bir uyarı niteliği taşıyor.
Jeneratörlerin teknik özellikleri
New Jersey Çevre Koruma Departmanı Komiseri Ed Potosnak, "Sherrill yönetimi, veri merkezlerinin inşası ve işletilmesinde hesap verebilirlik ve kurumsal sorumluluk talep ediyor" ifadelerini kullandı. Bu ceza, veri merkezlerinin enerji ihtiyaçlarını karşılarken yasal ve çevresel yükümlülüklerini ihmal etmelerinin bedelinin ağır olabileceğini gösteriyor.
