Wyoming eyaletindeki Cheyenne kentinde, büyük veri merkezlerinin kullandığı atık suların belediye temizleme tesislerini etkilemesiyle ciddi bir alarm durumu yaşandı. Meta şirketinin varlığını sürdürmek için kullandığı yardımcı yapı firması Goat Systems LLC’ten kaynaklanan bu sorunun ardından, şehirdeki tüm endüstriyel yağmur suyu ve döngüsel soğutma operasyonlarından gelen atık suların alınması geçici olarak durduruldu.
Bu yeni kısıtlamaya ilişkin yapılan duyuruda, sorun bir metal dirençli bakteri olan Cupriavidus gilardii türünün şehirdeki geri kazanılmış su kaynaklarında tespit edildiği belirtildi. Bu bakterinin bulunmasıyla suyun yeniden kullanıldığı tesislerde ciddi aksaklıklar yaşanmış ve bakım çalışmaları süresince sistemin tamamen devre dışı kalmasına neden olmuştu.
Belediye yetkilileri, bu tür bir durumu önlemek amacıyla 24 Mart tarihinde firmaya ait tahliye özel imkanlarını iptal etmişlerdi. Ancak durum daha büyük olduğu için, kısıtlama artık şehre hizmet veren tüm veri merkezleri ile genişletilmiş ve çok sayıda kurumsal tesis için derhal uygulama başlatıldı.
Su Devrimi Tehlikede mi?
Microsoft gibi teknoloji devlerinin giderek yaygınlaştırdığı bu yeni nesil yapay zeka veri merkezleri, su kullanımına dair alışılmış algıyı kökten değiştirdi. Bu firmalar genellikle geleneksel buharlaşmalı soğutma yöntemlerine karşı sıfıra yakın su tüketimi sunan kapalı döngü sistemler kullanıyor. Microsoft ise inşaat aşamasında bir kez sularını doldurarak, aynı suyu sürekli geri dolaştırabiliyor. NVIDIA’nın Rubin platformunda da suyun %75'ini ve propenil glikolün %25'ini içeren soğutma sıvısı devreye giriyor.
Ancak bu kapalı döngü sistemlerinin kurulum aşamasında bir atık oluşuyor. Sistemin kapatılmasından önce boruların içindeki döküntüleri temizlemek için doldurulan ve sonrasında boşaltılan suyun, yani ‘flush’ adı verilen atık suların yönetimi büyük önem taşıyor. Geçici olarak bu suyu kente ait kanalizasyona yönlendiren Goat Systems LLC'den kaynaklanan tesisteki kullanımın yanlış idaresi, metal dirençli bakterinin kentsel geri kazanım sistemlerine karışmasına neden oldu.
Riskler ve Önlemler
Şehrin mühendislik ve su kaynakları birimi yöneticileri sorunun kaynağının doğası hakkında tam emin olmasa da, bu bakteri rutin faeces örnekleme sırasında fark edilmiş gibi görünüyor. Yetkililer ayrıca, büyük veri merkezlerinin kullandığı kapalı döngü sistemler sadece soğutma sıvısı değil, aynı zamanda glikol ve benzeri kimyasallar içerebildiğini vurguluyor. Bu maddelerin belediyelerin standart arıtma tesislerinde işlenememesi ciddi bir endişe kaynağıdır.
Şehrin geri kazanılmış suyu parklar, golf sahaları ve diğer yeşil alanların sulanmasında kullanılıyor. Yetkililer ayrıca bu bakteri türünün püskürtme yoluyla havaya karışması durumunda potansiyel bir aerosol tehlikesi yaratmasından endişe ediyor.
Mete şirketinin ise genel yüklenicisi Fortis üzerinden durumu düzeltmek için atılımlar yaptığını, hatalı şekilde tahliye edilen atık suyun yeniden özel araçlarla şanti yerden uzaklaştırıldığını bildirdi. Bağımsız testler sonucunda bu zararlı maddeye dair hiçbir iz bulunmadığı tespit edildi ve Dry Creek ile Crow Creek tesislerindeki arıtma süreçleri başarıyla tamamlanarak geri kazanım sistemi tekrar aktif hale geldi.
Şehrin imar ve su kaynakları komisyonu üyeleri, kamuoyu için çok üzücü bir sürpriz olarak tanımlanan bu durumun diğer veri merkezlerini nasıl etkileyeceğini merakla bekliyor. Şimdilik tüm kısıtlamaların nedenini büyük ölçüde bu kirliliğe bağladıkları görülüyor.