Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Ekim ayına ilişkin Fiyat Gelişmeleri Raporu'nu yayımlayarak enflasyonun ana eğilimine dair kritik sinyaller verdi. Bankanın değerlendirmesine göre tüketici enflasyonunun ana eğilimi Ekim ayında hem aylık hem de üç aylık ortalamalar bazında yataya yakın bir seyir izledi. Bu tablo, son dönemde ana eğilimde kaydedilen gerilemenin teyit edildiği şeklinde yorumlandı.
- Tüketici fiyatları Ekim ayında yüzde 2,58 arttı, yıllık enflasyon yüzde 29,77 ile görece yatay kaldı.
- Enerji fiyatları yüzde 4,92 ile yükseliş eğilimini sürdürürken, hizmet enflasyonundaki yavaşlama devam etti.
- TCMB'nin takip ettiği B ve C endekslerinde yıllık artış oranları geriledi, ana eğilim yüzde 1,8 seviyesinde kaldı.
Ekim ayında fiyatlar nasıl şekillendi?
Rapora göre tüketici fiyatları Ekim ayında yüzde 2,58 oranında arttı. Yıllık enflasyon ise yüzde 29,77 seviyesinde gerçekleşerek görece yatay bir görünüm sergiledi. Bu dönemde enflasyonun seyrinde iki kalem belirleyici oldu: enerji ve işlenmemiş gıda fiyatları.
Enerji fiyatları, küresel gelişmelerin etkisiyle yükselen akaryakıt, katı yakıt ve tüpgaz fiyatları öncülüğünde yüzde 4,92 artarak son aylardaki yükseliş eğilimini korudu. İşlenmemiş gıda grubunda ise tarladan seraya geçişin etkisiyle taze meyve ve sebze fiyatlarındaki artışlar öne çıktı. Buna karşılık enerji ve gıda dışındaki gruplarda ılımlı fiyat görünümü muhafaza edildi.
Mevsimsel etkilerden arındırılmış temel mal fiyatları, talep koşullarının desteğiyle düşük seyrini sürdürdü. Aylık hizmet enflasyonu beklentilerle uyumlu olarak Eylül ayına kıyasla yükselmesine rağmen önceki aylarda kaydedilen seviyelerin altında kaldı. Böylece hizmet enflasyonundaki yavaşlama eğilimi devam etti.
Çekirdek göstergelerde hangi sinyaller var?
TCMB'nin yakından izlediği çekirdek enflasyon göstergeleri, ana eğilimin seyri açısından en net tabloyu ortaya koydu. B endeksinin yıllık değişim oranı 0,54 puan azalarak yüzde 28,46'ya geriledi. C endeksinin yıllık değişim oranı ise 0,42 puanlık düşüşle yüzde 28,28'e indi. Bu gerilemeler, fiyat baskılarının kademeli olarak hafiflediğine işaret etti.
Mevsimsellikten arındırılmış verilere göre tüketici fiyatlarındaki aylık artış, gıda ve enerji fiyatlarının etkisiyle bir önceki aya kıyasla yükseldi. Aylık enflasyon B endeksinde önceki aya göre değişmezken, C endeksinde sınırlı bir düşüş kaydedildi. B endeksini oluşturan gruplar arasında fiyat artışları hizmet ve işlenmiş gıdada hızlanırken, temel mal grubunda zayıfladı.
Yıllık enflasyona katkılar ne yönde değişti?
Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, hizmet grubunun katkısı bir önceki aya göre 0,44 puan azaldı. Alkol-tütün-altın grubunun katkısı ise 0,13 puan geriledi. Buna karşılık enerji grubunun katkısı 0,28 puan, temel mal grubunun katkısı 0,25 puan, gıda ve alkolsüz içecekler grubunun katkısı ise 0,08 puan arttı.
Bu dağılım, enflasyonun bileşenleri arasında bir dengeleme yaşandığını gösteriyor. Hizmet tarafındaki katkı azalışı, çekirdek göstergelerdeki iyileşmeyi desteklerken enerji ve gıda kaynaklı katkı artışları manşet enflasyonu yukarı yönlü sınırladı.
Üretici fiyatlarında tablo nasıl?
Yurt içi üretici fiyatları Ekim ayında yüzde 1,65 artarken, yıllık üretici enflasyonu yüzde 27,41 ile belirgin bir değişim göstermedi. Üretici fiyatlarındaki bu durağan seyir, maliyet kaynaklı baskıların kısa vadede ek bir yukarı yönlü risk oluşturmadığına işaret etti.
Ana eğilim neden önemli?
TCMB'nin takip ettiği göstergeler, Ekim ayında enflasyonun ana eğiliminin bir önceki aya kıyasla yataya yakın seyrettiğini ortaya koydu. Ana eğilimin yüzde 1,8 seviyesinde kalması, para politikası açısından dezenflasyon sürecinin istikrar kazandığı yönünde bir sinyal olarak değerlendiriliyor. Rapordaki ifadeler, son dönemde kaydedilen gerilemenin teyit edildiğine dikkat çekiyor.
Türkiye için ne anlama geliyor?
Rapor, enflasyonun ana eğiliminde belirgin bir bozulma olmadığını gösteriyor. Ancak enerji fiyatlarındaki yükseliş ve taze meyve-sebze kaynaklı gıda baskısı, manşet enflasyonun yatay seyrinde etkili olmaya devam ediyor. Hizmet enflasyonundaki yavaşlama ise orta vadeli görünüm açısından en güçlü olumlu sinyal olarak öne çıkıyor. TCMB'nin önümüzdeki aylarda açıklayacağı veriler, bu yatay seyrin kalıcı bir düşüş eğilimine dönüşüp dönüşmeyeceğini belirleyecek.