İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, Oda'nın 22'nci döneminin ilk Meclis toplantısında ekonomiye ilişkin çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) 22 Ekim'de politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 36'ya çekmesini hatırlatan Avdagiç, finansmana erişimin yalnızca faiz oranlarının düşürülmesiyle sağlanamayacağını vurguladı. Avdagiç, kredi büyüme sınırları devam ettiği sürece faiz indirimlerinin etkisinin sembolik kaldığını belirterek, reel sektörün beklentisinin KOBİ kredilerinde büyüme sınırının artırılması değil, ilk aşamada ihracatçı firmalar için bu sınırın kaldırılması olduğunu ifade etti.
- TCMB'nin 100 baz puanlık faiz indirimi, kredi büyüme sınırları nedeniyle piyasada yeterli etkiyi yaratmıyor.
- İTO Başkanı Avdagiç, ihracatçı firmalar için kredi büyüme sınırının kaldırılmasını talep ediyor.
- 2026'nın ilk 10 ayında enflasyon yüzde 26,5 artarken, döviz sepeti yalnızca yüzde 13,4 yükseldi.
Finansman maliyetleri neden düşmüyor?
Avdagiç, ekonomide hassas bir denge oluştuğuna işaret ederek, erken ve hızlı parasal gevşemenin dezenflasyon kazanımlarını aşındırabileceğini, yüksek faizlerin uzun süre devam etmesinin ise kredi maliyetlerini artırarak üretim kapasitesini zorladığını belirtti. Faiz indirimlerinin devamının yalnızca yıllık enflasyonun düşmesine değil, aylık fiyat artışlarının, beklentilerin ve kur geçişkenliğinin birlikte kontrol altına alınmasına bağlı olduğunu ifade etti. Bu çerçevede, finansman maliyetlerinin üretim üzerindeki baskısını sürdürdüğünü ve reel sektörün krediye erişimde ciddi sıkıntılar yaşadığını dile getirdi.
Enflasyon ile kur arasındaki makas ne kadar açıldı?
Enflasyon ile döviz kuru arasındaki makasın temel sorunlardan biri olmaya devam ettiğini belirten Avdagiç, 2026'nın ilk 10 ayında TÜFE'nin yüzde 27,5, Yİ-ÜFE'nin yüzde 25,4 arttığını, iki endeksin ortalamasının yüzde 26,5'e ulaştığını söyledi. Aynı dönemde doların yüzde 16,1, euronun yüzde 10,8 yükseldiğini, kur sepetindeki ortalama artışın ise yüzde 13,4'te kaldığını kaydeden Avdagiç, "Yani kur, enflasyonun neredeyse yarısı kadar arttı" dedi. Bu dengesizliğin yıllardır sürdüğüne dikkat çeken Avdagiç, TL cinsinden maliyetlerin döviz kurundan daha hızlı artmasının üretimi döviz bazında pahalılaştırdığını ve dış pazarlardaki rekabet gücünü olumsuz etkilediğini belirtti.
2027 için hangi öncelikler belirlendi?
Avdagiç, 2027'ye girerken temel hedefin üretim kapasitesini aşındırmadan makroekonomik istikrarı sağlamak ve küresel dönüşümün sunduğu fırsatları yatırıma dönüştürmek olması gerektiğini söyledi. Bu kapsamda dört öncelik belirleyen Avdagiç, enflasyonla mücadelenin kararlılıkla sürdürülmesi, sanayide teknoloji ve verimlilik düzeyinin yükseltilmesi, enerji bağımlılığının azaltılması ve finansal sistemin güvenilirliğinin güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Sanayide maliyet baskısı ve verimlilik açığının rekabet gücünü zayıflattığını vurgulayan Avdagiç, bu alanlarda atılacak adımların kritik olduğunu belirtti.
Ekonomik göstergeler ne yönde?
Aşağıdaki tablo, Avdagiç'in açıkladığı 2026'nın ilk 10 ayına ait temel ekonomik göstergeleri özetlemektedir:
Tablodan da görüldüğü üzere, enflasyon oranları döviz kuru artışlarının neredeyse iki katına ulaşmış durumda. Bu durum, TL cinsinden maliyetlerin hızla artmasına ve ihracatçı firmaların döviz bazında maliyetlerinin yükselmesine yol açıyor. Avdagiç, bu makasın kapanmaması halinde dış ticaret açığının ve rekabet gücü kaybının süreceği uyarısında bulundu.
Türkiye bağlamında ne anlama geliyor?
Avdagiç'in açıklamaları, Türkiye'de faiz indirimlerinin tek başına yeterli olmadığını, kredi büyüme sınırlarının ve makroekonomik dengesizliklerin reel sektör üzerindeki baskısını sürdürdüğünü gözler önüne seriyor. Özellikle ihracatçı firmalar için kredi büyüme sınırının kaldırılması talebi, finansman maliyetlerinin düşürülmesi ve üretim kapasitesinin korunması açısından kritik bir adım olarak öne çıkıyor. İTO Başkanı'nın vurguladığı dört öncelik, önümüzdeki dönemde ekonomi yönetiminin atması gereken adımlara işaret ediyor. Enflasyonla mücadelede kararlılık, sanayide teknoloji ve verimlilik artışı, enerji bağımlılığının azaltılması ve finansal sistemin güvenilirliğinin güçlendirilmesi, sürdürülebilir büyüme için olmazsa olmazlar arasında. Avdagiç'in konuşması, iş dünyasının faiz indirimlerinden çok, krediye erişim ve maliyetlerdeki yapısal iyileşmeye odaklandığını gösteriyor.