Küresel petrol piyasaları, haftanın son işlem gününe sert dalgalanmaların ardından daha sakin bir seyirle başladı. Brent ham petrolünün varil fiyatı yüzde 0,82 düşüşle 105,73 dolara gerilerken, ABD Batı Teksas türü ham petrolün (WTI) fiyatı yüzde 1,65 azalarak 93,05 dolara indi. Bu gerileme, yatırımcıların Orta Doğu'daki ateşkes ihtimali ile devam eden saldırı risklerini aynı anda fiyatlamaya çalışmasının bir sonucu olarak öne çıkıyor.

ÖNE ÇIKANLAR

Haftanın son işlem gününde neden düşüş yaşandı?

Petrol piyasasında perşembe günü yaşanan sert yükselişlerin ardından cuma günü dengelenme çabası öne çıktı. Brent ve WTI kontratları perşembe günü gün içinde yüzde 5'e varan yükselişler kaydetmişti. Brent petrolü günü yüzde 3,4 artışla tamamlarken, WTI yüzde 2,7 yükseldi. Böylece Brent, 15 Eylül'den bu yana en yüksek kapanışını gerçekleştirdi. WTI ise önceki altı seansta yaşadığı toplam yüzde 13'lük düşüşün ardından ilk kez yükselirken, haftalık bazda yüzde 6,42 değer kaybetti. Brent ise haftayı yüzde 2,09 yükselişle tamamlamaya yöneldi. Bu tablo, piyasanın kısa vadeli haber akışına ne kadar duyarlı hale geldiğini gösteriyor.

Brent ile WTI arasındaki fark neden açıldı?

İki petrol türü arasındaki fiyat farkı dikkat çekici seviyelere ulaştı. Brent ile WTI arasındaki fark 12,68 dolara kadar çıkarak mayıs ayından bu yana en yüksek seviyeyi gördü. ABD'nin olası motorin ihracat yasağına ilişkin beklentiler, fiyat ayrışmasında etkili olan unsurlar arasında gösteriliyor. Böyle bir adımın ABD iç piyasasına daha fazla petrol ürünü yönlendirebileceği ve fiyatlar üzerinde baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor. KCM Trade Başanalisti Tim Waterer, Brent-WTI farkındaki olağan dışı genişlemenin farklı bölgelerdeki risk algısının ayrıştığını gösterdiğini belirtti.

ABD-İran görüşmelerinde hangi başlıklar öne çıkıyor?

New York'ta sürdürülen ABD-İran görüşmelerine yakın kaynaklara göre taraflar, savaştan aşamalı çıkışı sağlayacak bir yol haritası üzerinde çalışıyor. Görüşmeler kapsamında İran'ın Hürmüz Boğazı'nı yeniden açması, ABD'nin ise İran'a yönelik ekonomik ablukayı kaldırması gibi seçeneklerin değerlendirildiği belirtiliyor. Savaşın şubat sonunda başlamasından bu yana küresel petrol ve gaz taşımacılığının yaklaşık beşte biri aksarken, petrol fiyatları yalnızca mart ayında yüzde 50 yükseldi. Enerji piyasasındaki belirsizlik, sıvılaştırılmış doğal gaz alıcılarını da daha uzak bölgelerden alternatif tedarik kaynakları aramaya yöneltti.

İran cephesinden nasıl bir mesaj geldi?

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, perşembe günü yaptığı açıklamada savaşın sona erip ermeyeceğine ABD'nin karar vermesi gerektiğini söyledi. Pezeşkiyan, Fox News'e verdiği röportajda, savaşın sona ermesini isteyip istemediğine ilişkin soruya, "Bunun sona ermesini isteyip istemediğine Amerika karar vermeli" yanıtını verdi. Bu açıklama, diplomatik sürecin belirsizliğini koruduğunu ve petrol fiyatlarının önümüzdeki günlerde haber akışına bağlı olarak dalgalanmaya devam edebileceğini gösteriyor.

Hürmüz Boğazı ve arz güvenliği neden kritik?

Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve gaz taşımacılığının yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik bir koridor olarak öne çıkıyor. Savaşın şubat sonunda başlamasından bu yana bu güzergahtaki aksamalar, enerji piyasalarında arz güvenliği endişelerini artırdı. İran'ın boğazı yeniden açması, kısa vadede arz baskısını hafifletebilecek bir adım olarak değerlendiriliyor. Ancak ABD'nin ekonomik ablukayı kaldırıp kaldırmayacağı belirsizliğini koruyor.

Husilerin Suudi Arabistan'a füze saldırısı fiyatları nasıl etkiledi?

Petrol piyasasında ateşkes ihtimali fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluştururken, Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik füze saldırısı haberleri jeopolitik riskleri yeniden gündeme taşıdı. Bu tür saldırılar, arz kesintisi endişelerini artırarak fiyatlarda yukarı yönlü riskler oluşturuyor. Piyasa şu anda iki zıt senaryoyu aynı anda fiyatlıyor: Bir yanda ateşkes ve arz artışı beklentisi, diğer yanda saldırıların tırmanması ve arzın daha da kısıtlanması riski.

Türkiye'yi nasıl etkiler?

Türkiye, enerji ihtiyacının büyük bölümünü ithal ettiği için Brent fiyatlarındaki dalgalanmalar doğrudan akaryakıt fiyatlarına ve enflasyona yansıyabiliyor. Brent'in 105 dolar seviyesinin üzerinde kalması, iç piyasada motorin ve benzin fiyatlarında yukarı yönlü baskı oluşturabilir. Ateşkes ihtimalinin güçlenmesi ve Hürmüz Boğazı'nın açılması ise orta vadede fiyatlarda rahatlama sağlayabilecek bir senaryo olarak öne çıkıyor. Piyasa uzmanları, önümüzdeki günlerde ABD-İran görüşmelerinden gelecek açıklamaların belirleyici olacağını vurguluyor.