Donanım
Nvidia Olmadan Yapılan Dev Hamle: Çin’den 1 Gigawatt Güçlü AI Merkezleri
Çinli Z.ai firması tamamen yerli yonga setleriyle donattığı 1 GW gücündeki dev bir yapay zeka veri merkezini devreye aldı.
Hexcore
3 dk
21 Temmuz 2026
Çinli yapay zeka devi Z.ai (eski adıyla Zhipu), tamamen yerli tasarımı olan çiplerle donatılmış 1 Gigawatt (GW) gücündeki yeni bir veri merkezinin inşaatını tamamladığını ve bazı kısımlarını faaliyete geçirdiğini duyurdu.
Bu dev tesis, şirketin GLM model ailesini eğitmek için kullanılacak. Haberi yakından takip eden bir kaynak yaptığı açıklamada, Z.ai'nin şu anda üzerinde 10 binin üzerinde yonga barındıran birden fazla bilgisayar kümesi (cluster) kurduğunu bildirdi. Bir gigawatt gücü yaklaşık olarak 750 bin haneye enerji sağlayabilecek kapasitededir; bu da söz konusu yapıyı Çinli bir yapay zeka laboratuvarının şimdiye kadar kurduğu en büyük tesisler arasına sokmaktadır.
Z.ai'nin ham gücünü yurt dışından bağımsız, tamamen kendi geliştirdiği çip setleriyle sağlaması dikkat çekiyor. Z.ai’nin son dönemdeki model eğitim geçmişi büyük ihtimalle Huawei gibi yerli tedarikçilere işaret ediyor. Örneğin şirket, NVIDIA donanımı hiçbir şekilde kullanılmadan tamamen Huawei Ascend hızlandırıcıları (accelerators) üzerinde eğitildiği iddia edilen GLM-5.2 açık ağırlıklı modelini Haziran ayında piyasaya sürerek tek haftalık süreçte açık kaynak liderlik tablolarının zirvesine yerleşmişti.
Bu durum, ABD Ticaret Bakanlığı’nın Ocak 2025 tarihinden bu yana Z.ai'yi listeler arasında bulundurmasıyla doğrudan bağlantılıdır. Bu liste şirket için yasal olarak NVIDIA çipine erişimi kesintiye uğratmış ve Çin içi yerel parça tedariği onun tek mümkün çözümünü oluşturmuştur.
Yeni kurulduğu belirtilen bu yapının gücü, benzer büyüklükteki Amerika merkezli tesislerle karşılaştırıldığında dikkat çekici düzeyde yüksek bir güç tüketimine sahip. Ancak yerel donanımın performansı konusunda bazı kıyaslamalar yapmak gerekirse, Huawei'nin Ascend serisi gibi Çinli hızlandırıcılar tek başına Watt başına performans açısından şu anda NVIDIA’nın en yeni Blackwell parçalarının gerisinde kalıyor.
Bu durum, 1 gigawatt gücündeki yerel bileşenler dizisinin, bir gigawatt güç çeken NVIDIA sistemlerine kıyasla daha az eğitilebilir işlem gücü (compute) sağlayacağı anlamına geliyor. Pek çok uzman, Çin'de bu tür devasa veri merkezi kabuklarını hızla yükseltirken, 1 gigawatt elektrik çekebilecek nitelikteki yongaları üretmek hala ciddi bir darboğaz oluşturduğunu belirtiyor.
Çin hükümeti, önümüzdeki beş yıl boyunca ulusal düzeyde bir yapay zeka veri merkezi ağı kurmak için yaklaşık iki trilyon yuanı (yaklaşık 295 milyar dolar) harcamayı planlamaktadır. Bu büyük stratejinin en az %80'i yerli Çin tedarikçilerinden temin edilecek teknolojileri içermektedir.
Ancak üretimin yanında diğer zorluklar da mevcut. SMIC'in sahip olduğu en gelişmiş ve stabil üretim düğümü, yani yaklaşık 7 nanometre sınıfındaki N+2 süreçleri şu an %93 gibi yüksek bir kapasite kullanımında çalışıyor. Üstelik, yerli Haber Bellek Modülü (HBM) kıtlığı da Huawei’nin Ascend tarzı hızlandırıcıları ne kadar üretebileceği konusunda ciddi kısıtlar getiriyor; geçen yıl Huawei bu tip yapay zeka çiplerinden yaklaşık 812 binini küresel pazara sunmuştu.
Sektördeki rekabet de hararetli devam ediyor. Z.ai'nin rakibi Moonshot ise son zamanlarda Kimi K3 modelinin piyasaya sürülmesinin ardından sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamalarda yeni abonelikleri durdurduğunu ve mevcut üyelerin hesap gücünü önceliklendirdiğini bildirdi.
Finansal açıdan Z.ai da oldukça güçlü bir konumda bulunuyor. Şirketin, Temmuz ayında 2026 satış hedefine ulaşarak yıllık 1 milyar dolar gelir elde etme yolunda olması bekleniyor. Şirket yakın zamanda Hong Kong'da halka arz edilerek ve yeni hisse satışı gerçekleştirerek milyarlarca dolarlık yatırım toplamıştı.
Her ne kadar makaledeki kaynak veri merkezinin kesin yerini, maliyetini veya inşaat takvimini açıklamamış olsa da bu hamle Çin'deki yapay zeka altyapısı için stratejik bir kilometre taşı olarak görülüyor.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar (*) ile işaretlenmiştir.