Gelişen jeopolitik gerilimler, sadece kara sınırlarında değil, gökyüzünde de yeni ve karmaşık boyutlar kazanıyor. Son dönemde Avrupa hava sahasında gerçekleştirilen gizemli drone ihlalleri, bu olayın arkasında Rusya bağlantılı gemilerin koordineli bir operasyonu olduğuna dair ciddi şüpheleri artırdı. Özellikle ABD'nin nükleer silahlarının konuşlandığı NATO üyesi askeri üsler ve kritik altyapılar hedef alınırken, Rusya'nın 'gölge filosu' olarak adlandırılan ticari gemileri bu sinsi operasyonların lojistik beyni gibi görünüyor.
Bir İngiliz düşünce kuruluşu olan Uluslararası Stratejik Çalışmalar Enstitüsü (IISS) tarafından yapılan son değerlendirme, otomatik tanımlama sistemleri (AIS) verilerini ve kamusal olarak erişilebilen deniz takibi kayıtlarını kullanarak bu bağlantıyı ortaya koydu. Raporda belirtildiği üzere, Rusya ile ilişkili gemiler ve uluslararası yaptırıma tabi petrolü taşıyan 'gölge filosu' araçları, Avrupa boyunca gerçekleştirilen çeşitli drone olaylarının yakınında sürekli konumlanıyordu. Bu durum, gözetleme ve taciz amaçlı düşük maliyetli drone saldırılarına karşı Avrupa hava savunmasının ne kadar hazırlıksız olduğunu gözler önüne serdi.
Hava sahasındaki bu ihlaller Ağustos 2024'ten Şubat 2026'ya kadar on iki NATO üyesi ülkeyle İrlanda dahil pek çok bölgede meydana geldi. IISS raporuna göre, bu süre zarfında Avrupa üzerinde tespit edilen toplam 144 drone kaydı vardı ve bunların amatör hobi amaçlı ya da Ukrayna savaşıyla ilgili olmadığını belirtiyor. Tespitlerin yaklaşık yüzde kırk sekizi askeri üsler üzerine, yüzde yirmi altısı limanlar gibi kritik enerji veya sanayi tesisleri üzerinde ve kalan yüzde on sekiz sivil havalimanlarında gerçekleşti. Bu saldırıların büyük çoğunluğu gece ya da gün doğumu öncesindeki erken saatlerde meydana geldi ve medyanın raporlarına göre bu drone'lar 'profesyonel' veya 'askeri tarzda' drone'lara benziyordu.
Bu faaliyetler, sadece güvenlik ihlalleri değil, aynı zamanda NATO gibi müttefik savunma mekanizmalarını test etme ve sivil ile askeri müdahale süreçlerini normalleştirme çabası olarak yorumlanıyor. IISS raporu, bu drone ihlali düzeninin 'silahlı bir saldırının eşiği altındaki düşük seviyeli hava sahası ihlallerini normalleştirme' yönündeki Kremlin girişimiyle tutarlı olduğunu ifade ediyor.
Tek başına Rusya'nın doğrudan sorumluluğu onaylanan tek olay, Şubat 2026’da İsveç sınırlarında gerçekleşti. İddialara göre bu drone, Rus sinyal istihbaratı gemisi Zhigulevsk'ten kalktı ve ardından İskandinav hava sahasında uçuyordu. Olayın yaşandığı sırada yakınlarda Fransa'nın Charles de Gaulle uçak gemisi ve eşlik eden gemiler bulunuyordu. Bu olay, potansiyel gözetleme amacıyla denizyüzerinde drone fırlatma kabiliğine sahip Rus bağlantılı gemilerin varlığını net bir şekilde kanıtladı.
Gözetme operasyonları için kullanılmış olabilecek drone modelleri üzerinde durulduğunda, teknik özelliklerin göze çarpan pek çok detay veriyor. Bir olasılık olarak Rusya'nın geliştirilmiş sabit kanatlı Merlin-VR adlı bir drone sistemi öne çıkıyor. Bu modelin gemiler üzerindeki fırlatma sistemleriyle başlatılabilmesi ve paraşütle geri toplanabilmesi, operasyonların planlanmasına olanak sağlıyor.
Hava sahasındaki ihlallerde daha sık rastlanan modeller arasında ise Rusya menşeli Orlan-10 görecek. Bu drone'un 500 kilometreye varan bir operasyonel menzile ve on iki saate kadar batarya ömrüne sahip olduğu belirtiliyor. Maksimum saatte 90 ile 130 kilometre hız yapabilme kapasitesi, bu cihazların Avrupa kıyı şeritlerinin görüş mesafesinin çok ötesindeki gemilerden denizden fırlatılmasıyla gerçekleştiği senaryolarla örtüşüyor.
Orlan-10’un sadece menzili değil, taşıyabileceği yükler de operasyonun gizemini açıklıyor. Bu drone'lar; GPS gibi küresel navigasyon sistemlerinden sinyal karıştırma modülleri ile çeşitli optik ve termal sensörleri taşıyabiliyor. IISS raporunda bu dronların Avrupa kıyı bölgelerine karşı mesafe takibi yapmaya uygun olduğu belirtiliyor. Ayrıca, cihazın karakteristik yanma motoru sesi, 2024 Kasım'da Birleşik Krallık içindeki askeri üslerde gözlemlenen olaylarla teknik bir paralellik gösteriyor.
Öte yandan, Rus şirketlerinin geliştirmiş olduğu dikey kalkış ve iniş (VTOL) özellikli Legioner E29 sabit kanatlı elektrikli drone gibi modeller de göze çarpıyor. Ancak rapora göre Kremlin’in bu operasyonunda izi sürülebilmesini zorlaştırmak için kendi yapımı ya da ticari olarak değiştirilmiş drone'ları kullanmış olması muhtemel bir senaryo.*
Topluluk yargısını şekillendirmek için fikrini tek bir sinyalle belirt.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar (*) ile işaretlenmiştir.
