Avrupa Adaletinin Son Kararı ve Google İçin Zorlu Dönem
Bugün, dijital dev Google için bir on yıl süren hukuki mücadelenin en kritik düğümleri çözülüyor gibi görünüyor. Avrupa Birliği'nin (AB) üst düzey temyiz mahkemesi, 2018 yılından bu yana yürürlükte olan Android işletim sistemi ekosistemiyle ilgili Google'a uygulanan rekor seviyedeki rekabet ihlali cezalarına karşı verilen son itirazın reddedildiğini duyurdu.
Avrupa Adalet Divanı (EADC) tarafından yayımlanan açıklamaya göre, hem Google’ın kendisi hem de ana şirketi Alphabet tarafından Genel Mahkeme kararının iptaline sunulan temyiz başvurusu kesin bir retle sonuçlandı. Bu kararla birlikte, Google arama hizmetinin hakim konumunu kötüye kullandığı gerekçesiyle belirlenen 4 milyarı aşan finansal ceza teyit edildi.
2018 Rekabet Cezası Onaylandı
Unca önce Avrupa Komisyonu tarafından soruşturulan bu meselede, Google'ın mobil ağ operatörlerini çoğu cihazda varsayılan veya tek arama hizmeti olarak Google uygulamalarını (Chrome ve diğer arama servisleri) yüklemeye zorladığı iddia edilmişti. Birçok pazarda yüzde 80’in üzerinde pazar payına sahip olan bu konumun, rakiplerini büyük ölçüde piyasadan dışlayarak arama devi için neredeyse tekelleşme yaratması tespit edilmişti.
Yasal süreç boyunca Komisyon'un öngördüğü ilk ceza miktarı 4 milyar euro civarında belirlenmiş, daha sonra dava süreci ve durumun ciddiyeti gözetilerek bu miktar düzenlenmiştir. Bu cezalar, Google’ın Avrupa Ekonomik Alanı’ndaki Android üzerinden elde ettiği arama reklam gelirlerine dayandırılmıştı.
Mahkeme kararı; başlangıçta bu yasaksız davranışları sona erdirmesi için Google'a belirli bir süre tanınmış ve yasal sorumluluğu hatırlatmıştır. Kararı veren Genel Mahkeme'nin, Android anlaşmalarıyla belirlenen ön yükleme şartlarının rekabet karşıtı etkilerini değerlendirirken hukuki açıdan hata yapmadığı; ayrıca bu anlaşmaların kendisinin de yasa dışı olduğuna dair verdiği kararın doğru olduğu belirtilmiştir.
Dev Google İçin Sürekli Gözaltı
Bu dava, aslında tek başına bir sona işaret etmiyor. Geçtiğimiz yıllarda Google'a dijital rekabet hukuku konusunda benzer cezalar verilmiş ve bu davaların son aşamalarında kararların onanması artık kaçınılmaz görülüyordu.
Maliyetli olan 2017 yılındaki alışveriş arama tekeli iddialarına yönelik uygulanan 2,4 milyar avroluk ceza da o dönemde sona ermişti. Ancak Google'ın Avrupa Birliği nezdindeki rekabet süreci henüz tamamlanmadı.
Günümüzde şirketin karşı karşıya olduğu yeni hukuki riskler Dijital Pazarlar Yasası (DMA) kapsamında değerlendiriliyor. Komisyon, Google’dan kendi arama hizmetlerini haksız yere diğer rakiplerden daha fazla ön plana çıkarmamasını talep ediyor. Ayrıca uygulama geliştiricilerinin kullanıcıları Play Store dışındaki ödeme seçeneklerine yönlendirmesini engelleyerek ek kazanç elde ettiği ve bazı haber sonuçlarını kasıtlı olarak aşağı çektiği iddialarıyla da incelemeler devam etmektedir.
Gelecekte Google’ın AB pazarında sürdürülebilir bir rekabet sağlayabilmesi için, bu uzun soluklu yasal engellerin tamamını aşması zorunluluğu doğmuş durumda. Dijital dünyada hakimiyet kurmak kolay olsa da, bunu yasal sınırlar içerisinde yapmak başlı başına ayrı bir mücadele gerektiriyor.