Teknoloji
Büyük teknoloji şirketleri Google ve Reddit, yapay zeka botlarının verileri toplamasını (web scraping) engellemek adına Dijital Binyıl Telif Hakkı Yasası (DMCA)'nı kullanıyor.
Hexcore tarafından hazırlanmıştır.
Hizmet sağlayıcı devler arasında yer alan Google ve Reddit, son dönemde yapay zeka destekli botların internet verilerini toplama (web scraping) faaliyetlerine karşı hukuki bir savunma hattı oluşturmaya çalışıyor. Ancak bu çabalarda kullandıkları yöntemlerin hukuki dayanakları ciddi şüphelerle karşılanıyor ve uzmanlar durumun ‘şaşırtıcı’ olmadığını belirtiyor.
Bu büyük teknoloji şirketleri, telif haklarını koruma adına dijital çağın en tartışmalı araçlarından biri olan DMCA (Dijital Binyıl Telif Hakkı Yasası) gibi mevzuatları kullanmaya başladı. Bu yaklaşımın internetin açık yapısını tehlikeye atabileceği endişesi yayılıyor.
Hukuki mücadelede Google, popüler veri toplama hizmetlerinden SerpApi'yi hedef almıştı. Arama devinin iddiasına göre bu veritabanı yazılımı, kendi anti-scrap kalıntılarını aşarak arama sonuçlarından elde ettiği içeriği yasal izinsiz bir şekilde pazarlıyordu.
Google’a göre anti-scrap teknolojilerinin temel amacı telif hakkıyla korunan materyalleri muhafaza etmekti. Ancak meselede hukuki zeminin kendisi biraz gri bölgede kalıyor; zira çoğu arama motoru sonuçları aslında doğrudan telif hakkıyla korunabilen nesneler değildir.
Bu tartışma, Reddit'in kendi platformu üzerinden benzer bir dava açmasıyla güçlendi. Reddit, SerpApi ve Google’un rakibi Perplexity gibi isimlerin kendi içeriği olan bilgileri Google arama sonuçlarında topladığını iddia ederek karşılık verdi.
Bu durum üzerine büyük teknoloji devleri, içerik oluşturucular üzerindeki kontrol güçlerini pekiştirmek adına yasal boşlukları doldurmaya çalıştıklarını belirtiyor. Google, SerpApi'ye karşı açtığı davası hakkında Reddit'in benzer hukuk mücadelesine atıfta bulunarak bu girişimin 'kötü niyetli scraping'i durdurmak için bir son çare olduğunu savundu.
Ancak savunmalarının dayanağı olan DMCA, alanında uzmanlar tarafından eleştiriliyor. Kamu yararı odaklı bir hukuk grubunun kıdemli danışmanı Meredith Rose, Google ve Reddit gibi devlerin son üç yılda yapay zekanın hızla yükselişi karşısında eldeki her aracı kullanmaya çalıştığını belirtiyor.
Bu yöntemin yasal olarak gelen alışılagelmiş kullanımıyla örtüşmediği, ancak hedefleri göz önüne alındığında beklenmedik bir gelişme olmadığı vurgulanıyor. DMCA tarihsel olarak uygunsuz içerik kullanımını hızlıca engellemek ve lisanslama süreçlerini zorunlu hale getirmek için etkili bir araç olmuştur.
Gelişmeler, devlerin planladığı gibi ilerlemiyor. Sonunda mahkeme adaleti SerpApi lehine önemli ve erken bir kar verdi. Henüz davanın başında verilen bu ilk karar, Google’ın DMCA kapsamında dava açma yetkisinin (standing) olmadığını tespit etti.
Hakimin bu kararını gerekçesi olarak özetlediği gibi, arama motoru sonuçlarındaki içeriklerin mülkiyetini iddia eden ve hiçbir hak sahibi adına hareket etmediğini kanıtlayamayan Google'ın elinde hukuki bir dayanaktan yoksun olduğunu belirtti. Hukuki literatürde bu durum oldukça nadir görülüyor.
Yapılan değerlendirmeler, Reddit’in de benzer bir zorlukla karşılaştığını gösteriyor. Mahkemedeki önceki duruşmalarda dahi Reddit gibi devlerin 'içerik sahibi' veya 'özel lisans veren taraf' olduklarını ispatlamaları gerekiyor; oysa hukuk kuralları bu nitelikleri Redditt’e sağlamakta zorlanıyor.
SerpApi ise maliyetli hukuki süreç devam etse bile açık internetin savunulması için mücadeleyi sürdüreceğini ifade ediyor. Dijital dünyadaki temel çıkar şudur: Hem Google hem de Reddit, kendilerine ait olmayan ve sahip olmadıkları içeriğin kontrolünü geri kazanmak adına DMCA gibi araçları kullanarak açık interneti kapatmaya çalışıyor.
Bu durumun tamamen bittiği söylenemez; çünkü Google için dava dosyasını canlı tutacak dar bir yol mevcut. Arama sonuçlarının kendilerinin telif hakkıyla korunamayacağını kabul etmesine rağmen, bazı 'knowledge panel' (bilgi kutusu) içeriklerinin yasal olarak lisanslanmış ve dolayısıyla telif haklarıyla korunabileceğini iddia ediyor.
Gelişmelerin yönü Google’ın dava dilekçesini revize edip bu konudaki hukuki dayanaklarını güçlendirmesine bağlı. Arama devinin yetkilileri, SerpApi'nin sunduğu yasal argümanların büyük çoğunluğunun mahkeme tarafından reddedilmesinden memnuniyet duyduklerini açıklayarak mücadelelerine devam edeceklerini belirtti.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar (*) ile işaretlenmiştir.
