Pazar devleri arasında teknolojik bağımsızlık savaşı doruk noktasına ulaştı. ABD’nin Çin’e yönelik ithalat kontrolleri ile Çin’in küresel çip üretiminde kendi yolunu çizme çabaları, Avrupa'nın en değerli şirketlerinden biri olan ASML için ciddi bir risk oluşturuyor. Bu yeni rekabet dinamikleri, yarı iletken ekipman pazarının geleceğine dair önemli sorular doğururken, sektördeki devlerin nasıl hizalanacağı merak konusu.
Çin merkezli teknoloji şirketleri bu alanda iddialı hamleler yapmaya başladı. Shanhai Aishengna Elektronik Teknoloji Grubu gibi nispeten az bilinen bir Çin devlet destekli şirketin öncülüğünde, yerel üretim ile gelişmiş çip baskı makineleri üzerine yoğun bir çalışma başlatıldı. Bu hareket, özellikle yüksek teknolojili daldırma derin ultraviyole (DUV) litografi cihazlarının seri üretimi hedefiyle piyasalara yansıdı.
ASML şirketi uzun süredir DUV ve daha gelişmiş EUV gibi yapay zeka çiplerinin devre baskısı için kullanılan endüstriyel standart makineler konusunda küresel pazarda tartışmasız lider konumundaydı. Ancak bu raporun yayınlanmasının hemen ardından ASML'nin hisseleri içinde ciddi bir tepki yaşandı. Şirket kârının bulunduğu borsa değerinde iki gün içerisinde yaklaşık yüzde onluk bir düşüş gözlemlendi. Bu değişim, şirket piyasa değerinden altmış milyar Euro’nun üzerinde kayıp anlamına geldiği belirtildi.
ASML şirketi orta düzey DUV cihazları dahil olmak üzere litografi araçları pazarında mutlak bir hakimiyet kurmuş durumda. Piyasaya sunulan en üstün çipler, şu an için büyük ölçüde Çin’in kendi üretebildiği veya tedarik edebildiği ASML gibi liderlerin geliştirdiği en gelişmiş EUV (Extreme Ultraviolet) makineleri gerektiriyor.
Çin pazarının bu yeni hedefleri çok iddialı. Bu yıl beş adet DUV tipi çip baskı makinesi ve 2027 yılına kadar toplam yirmi cihaz üretme stratejisi belirlediler. Üretilen bu sistemlerin, Çin’deki büyük yarı iletken tasarım şirketlerine satılması planlanıyor. Ancak paylaşılan bilgilere göre bu rakamlar oldukça mütevazı; örneğin geçen yıl ASML'nin tek başına on üç bin bir yüz otuz adet sistem sevk etmesiyle ulaştığı satış hacminin çok altında kalıyor.
Yeni ortaya çıkan Çinli rakipler ve ABD’nin ihracat kısıtlamaları arasında, orta vadede yaşanacak hasarın ne ölçüde sınırlı olabileceğine dair çeşitli analizler yapılıyor. Bazı yatırım bankası uzmanları kısa vadeli durumun toparlanabilir olduğunu savunurken, uzun vadedeki tablo farklı bir hikaye anlatıyor.
Yatırım bankalarına ait notlar, bu hareketin Çin’in teknolojik yeterlilik yolculuğunda yeni ve önemli bir veri noktası teşkil ettiğini belirtiyor. Bu gelişme, ASML'nin gelecekte Çin pazarından elde edeceği gelirlere yönelik uzun vadeli risk algısını artırıyor. Küresel çip pazarındaki bu rekabet, sadece ekonomik değil, aynı zamanda teknolojik bağımsızlık açısından da çok kritik bir eşiği temsil ediyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan imzasıyla Resmî Gazete'de yayımlanan yeni esaslar, sözleşmeli personelin hastalık ve refakat izinleri, disiplin işlemleri, göreve başlama süreleri ve iş sonu tazminatı gibi konularda önemli değişiklikler getirdi.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar (*) ile işaretlenmiştir.
