Balkan sineması son yıllarda dikkat çeken yapımlarıyla küresel arenada kendine sağlam bir yer ediniyor. Bu yükselişte, Valeska Grisebach imzalı The Dreamed Adventure gibi ödüllü filmler ön planda olsa da, Kristina Grozeva ve Petar Valchanov’un kaleminden çıkan Black Money for White Nights (Beyaz Geceler İçin Kara Para), bu akımın ruhunu tam anlamıyla temsil ediyor. Yapımcıların aynı samimi dili kullandığı bu eser; post-Sovyet dönemi karmaşık siyah piyasa ekonomisinde, herkesin bir şekilde payına düşen ancak sıradan insanların enkazın artıklarıyla idare ettiği acımasız dünyayı gözler önüne seriyor.
Filmde Marina (Tanya Shahova) ve kocası Gosha (Ivan Savov), bu sistemin en alttaki basamaklarında yer alan karakterler olarak karşımıza çıkıyor. Bir doğum uzmanı olan Marina, hastaların üst düzey tıbbi bakım için onlara verdiği nakitleri meslektaşlarıyla paylaşıyor. Yerel bir istasyon görevlisi olan Gosha ise tren raylarındaki yük taşıma gemilerinden çekilen dizelleri yasa dışı yakıt (bootleggers) kaçakçılarının çalmasına göz yuman biri. Bir akşam, Marina eve geldiğinde kocasına sadece 85 levaya daha ihtiyaçları olduğunu söyler.
Gosha bu rakamı duyunca derin bir iç çeker; Zira Amerika kıtası standartlarında bu miktar elliden az parayı temsil ediyordu. Ancak Marina’nın hayalleri Batı'ya değil, doğunun çok daha uzak noktalarına odaklanmıştır. Gerçek babasının Rus askerlerinden biri olduğu ve annesinin gizlediği mektuplardaki sevgi ifadeleriyle beslenen fantezileri var.
Bu çift, kaybolan parayı ‘olduğunda lazım olan yedek fon’ fikrine dayandırarak bir nevi yolculuğa çıkıyor. Hedefleri, Fyodor Dostoyevski'nin St. Petersburg’daki Beyaz Geceleri manzarasına benzeyen buraya gitmek ve ardından Moskova’dan Çin’e uzanan Sibirya Ekspresi ile asıl kaçışlarını gerçekleştirmek oluyor. Bu seyahatin toplam maliyeti 10,310 leva (yaklaşık altı bin dolar) olarak hesaplanmış; nakit ödeme yapıldığında ise %3 gibi bir indirim sunuluyor.
Maceranın başlangıcından itibaren izleyiciler için şaşırtıcı bir detay dikkat çekiyor: Bulgaristan 2026 yılı Ocak ayında Euro'ya geçiş yapmış olsa da, yönetmenler bu önemli tarihi sır olarak saklıyor. Filmin hangi yıldaki olayları anlattığına dair büyük bir belirsizlik yaratılıyor. Marina ve arkadaşları için hayat devam ediyor; Pushkin Müzesi’ne, Mariinsky Tiyatrosu’na ve Katerina Sarayı’na gidecekleri kıyafetlerin defilesini yapıyor.
Tüm bu hayallerinin gölgesi kısa sürede düşüyor. Birkaç gün sonra bir haber sunucusu Rusya'nın Ukrayna'yı işgal ettiğini müjdelercesine bildiriyor. Marina merakla soruyor: “Bunun bizim için ne anlamı var?” Gosha ise omuz silkerek cevap veriyor: “Biz çok uzaktayız, yaz geldiğinde kimse bunu hatırlamaz.” Buna rağmen seyahat acenteleri ile iletişime geçerler ve Avrupa Birliği üyesi olmayan Belgrad üzerinden St. Petersburg’ya giden uçuşlarını yeniden ayarlamaya çalışırlar.
Bu umutsuz süreçte Marina’nın hikayesi, Sofia'daki temel ihtiyaç malları krizinin yarattığı gerçeklerle birleşiyor. Planladıkları gibi henüz Belgrad'a uçacak otobüsler bulunmuyor ve marina ile Gosha, başkentteki gurur gösterileri (Pride march) ile bu karşıt hareketlerin arasında sıkışıp kalıyor.
Mücadelelerinde son desteği de yakalarlar; kovalamaca halinin aksine taksi şoförü ve ağır metal gitaristi olan kayınbirader Kosyo’yu arayıp yolculuk için yardım isterler. Kosyo'nun evinde kısa bir mola verdikleri sırada, Marina daha dünyevi konularla ilgilenen kız kardeşi Lucy (Margita Gosheva) tuhaf bir koku alır ve telefonla sorunun kaynağını araştırır: Seyahat acentesinin iflas etmiş olması ve rezervasyonlarının hiçbir kayda girmemiş olması. Lucy şüpheyle, “Neden normal bir ülke seçmediniz?” diye sormaktadır.
Mevsimlik dolandırıcılar mı iş başında? Hikayede bu durumun bilerek yapılıp yapılmadığı net olarak açıklansa da pek olası olan senaryo seyahat şirketinin mali sıkıntılarının çökmesidir, zira şirketin başkalarına borçları bulunmaktadır. Polis dahi tarafsız kalır ve Gosha durumu çözmek adına mafya figürü Tank adında bir şahsın peşine düşer. Bu gergindirler; zira Tank gibi karakterlerin oyunları her an dönebilir.
Maddi kayıplar üzerine Marina ile kız kardeşi, çocuk sahibi olamama ve evlilikteki yıllara dayanan küçük kıskançlık konularında sert bir tartışmaya girerler. Ancak hayatta kalmak adına zorlandıkları bu anlarda bambaşka olaylar onları bekler. Filmin temelinde, son dönemdeki ekonomik baskıların yarattığı ruhsal çaresizlik yatar. Rusya'nın Çarlık dönemi ihtişamına olan o pembe gözlüklerle bakma eğilimi ne kadar abartılı görünse de bu hayallere tutunmak onlar için bir umut kaynağıdır.
Wesikalardan sonra, Black Money for White Nights, katı bir kapitalizm eleştirisi yerine son derece duygu yüklü ve ustaca yazılmış hüzünlü bir aşk hikayesi sunuyor. Belki sonuçları ne kadar kasvetli olsa da filmin kapanışında ekranın kararmasıyla bile hissedilen o hareketli iyileşme umudu, seyirciye dokunmayı başarıyor.
Topluluk yargısını şekillendirmek için fikrini tek bir sinyalle belirt.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar (*) ile işaretlenmiştir.
