ABD çalışma piyasasından gelen son veriler, ekonomistlerin tahminlerini belirgin biçimde aşarak küresel piyasalarda yeni bir fiyatlama dalgası başlattı. Ülkede Ekim ayında tarım dışı istihdam 165 bin kişi arttı. Bloomberg anketine katılan ekonomistlerin ortalama beklentisi ise artışın yalnızca 70 bin seviyesinde kalacağı yönündeydi. Açıklanan rakam, beklentinin iki katından fazlasına işaret ederek iş gücü piyasasının sanıldığı kadar soğumadığını ortaya koydu.
- Tarım dışı istihdam Ekim'de 165 bin arttı; beklenti 70 bindi.
- İşsizlik oranı yüzde 4,2 beklentisine karşın yüzde 4,1'e geriledi.
- Ortalama saatlik kazançlar aylık yüzde 0,4, yıllık yüzde 3,1 ile tahminleri aştı.
İşsizlik neden beklentilerin altına indi?
Aynı dönemde işsizlik oranı yüzde 4,1 seviyesine geriledi. Piyasa beklentisi bu verinin yüzde 4,2 seviyesinde sabit kalması yönündeydi. İstihdam artışının güçlü seyretmesiyle birlikte işsizlik oranının aşağı yönlü hareket etmesi, iş gücüne katılımın da istikrarlı bir seyir izlediğine işaret ediyor. Bu tablo, ABD ekonomisinin yavaşlama sinyallerine rağmen istihdam yaratma kapasitesini koruduğunu gösteriyor.
Ücret artışı enflasyon için ne anlama geliyor?
Veri setinin en dikkat çekici kalemi ortalama saatlik kazançlardaki sürpriz artış oldu. Ortalama saatlik kazançlar Ekim ayında önceki aya göre yüzde 0,4 artarak yüzde 0,3'lük beklentinin üzerine çıktı. Yıllık bazda artış ise yüzde 3,1 olarak gerçekleşti; bu kalemdeki beklenti yüzde 2,9 seviyesindeydi. Ücretlerdeki bu ivme, hizmet enflasyonu üzerinden fiyat baskılarını canlı tutabileceği için Fed'in faiz indirim takvimini doğrudan etkileyebilecek bir unsur olarak öne çıkıyor.
Piyasalar bu veriyi nasıl fiyatlıyor?
Güçlü istihdam ve ücret verisi, tahvil piyasasında faiz indirimi beklentilerinin ötelenmesine yol açabilir. Yatırımcılar, Fed'in para politikasında aceleci davranmayacağı senaryosunu yeniden fiyatlamaya başladı. Bu durumda ABD tahvil faizlerinde yukarı yönlü baskı, dolar endeksinde ise değer kazanımı görülmesi şaşırtıcı olmaz. Öte yandan güçlü tüketim talebini destekleyen bir iş gücü piyasası, risk iştahını da dengeleyici bir rol oynuyor.
Verilerin detayı ne söylüyor?
Tablodaki dört kalemin tamamının beklentinin lehine sapması, verinin tek bir kalemden kaynaklanan geçici bir sürpriz olmadığını, aksine iş gücü piyasasının bütünüyle dirençli olduğunu gösteriyor. Bu bütünlük, verinin piyasa etkisini de güçlendiriyor.
Türkiye piyasaları nasıl etkilenir?
ABD'deki güçlü istihdam verisi, gelişmekte olan piyasalar için iki yönlü bir etki yaratıyor. Doların güçlenmesi ve ABD faizlerinin yüksek kalması, gelişmekte olan ülke para birimleri üzerinde baskı oluşturabilir. Buna karşın küresel resesyon riskinin azalması, ihracat odaklı sektörler için olumlu bir zemin sunuyor. Borsa İstanbul tarafında bankacılık hisselerinin bu tür küresel verilere duyarlılığı yüksek olduğundan, açılış saatlerinde dalgalanma görülebilir. Türkiye'de doğrudan bu veriye bağlı bir fiyat oluşumu söz konusu değil; etki daha çok kur ve tahvil faizleri kanalıyla dolaylı biçimde hissedilir.
Bundan sonra hangi veriler izlenecek?
Piyasanın odağı artık bir sonraki istihdam raporuna ve enflasyon verilerine çevrilmiş durumda. Ücret artışlarının yıllık yüzde 3,1 seviyesinde seyretmesi, Fed'in enflasyonla mücadelesinde elini rahatlatan ama tamamen gevşemesine de izin vermeyen bir aralık olarak değerlendiriliyor. Ekonomistler, iş gücü piyasasındaki bu direncin sürmesi halinde faiz indirimlerinin daha yavaş bir tempoda gerçekleşebileceğini belirtiyor. Önümüzdeki dönemde açıklanacak revizyonlar ve sektörel kırılımlar, tablonun kalıcı olup olmadığını gösterecek.
