ABD Merkez Bankası'nın (Fed) New York Şubesi, eylül ayına ilişkin Tüketici Beklentileri Anketi sonuçlarını yayımladı. Yaklaşık 1300 hanehalkının katılımıyla gerçekleştirilen anket, Amerikalı tüketicilerin enflasyon algısında belirgin bir bozulmaya işaret ediyor. Gelecek bir yıla ilişkin medyan enflasyon beklentisi eylülde, önceki aya kıyasla 0,3 puan artarak yüzde 3,9'a yükseldi. Böylece kısa vadeli enflasyon beklentisi, Mayıs 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı.
Anketin detayları, tüketicilerin fiyat artış beklentilerini neredeyse tüm kalemlerde yukarı yönlü revize ettiğini gösteriyor. Gelecek 12 aya ilişkin benzin fiyatları beklentisi 0,2 puan artarak yüzde 4,8'e, gıda fiyatları beklentisi 0,2 puan artarak yüzde 5,5'e, sağlık hizmetleri fiyatları beklentisi ise 0,1 puan artarak yüzde 9,2'ye çıktı. Üniversite eğitimi maliyetlerine ilişkin fiyat artışı beklentisi 1,4 puanlık sert bir artışla yüzde 7,5'e, kiralara ilişkin beklenti ise 0,2 puan artışla yüzde 6,8'e yükseldi. Bu tablo, hanehalkının özellikle eğitim ve sağlık gibi temel hizmet kalemlerinde fiyat baskısının süreceğine inandığını ortaya koyuyor.
Tüketicilerin orta vadeli enflasyon beklentisi 0,1 puan artarak yüzde 3,3'e yükselirken, uzun vadeli enflasyon beklentisi değişmeyerek yüzde 3'te kaldı. Bu ayrışma, kısa vadeli fiyat şoklarının uzun vadeli enflasyon hedeflemesi üzerinde henüz kalıcı bir sapma yaratmadığını gösteriyor. Ancak kısa vadeli beklentideki hızlı tırmanış, Fed'in para politikası duruşu açısından dikkatle izlenmesi gereken bir sinyal olarak öne çıkıyor.
Gelir ve harcama artışı beklentileri yükselirken, hanehalklarının mevcut ve gelecekteki mali durumlarına ilişkin değerlendirmeleri kötüleşti. Hanehalkı gelirindeki beklenen medyan artış 0,1 puan yükselerek yüzde 3,1'e çıktı ve Şubat 2025'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Gelecek bir yıla ilişkin nominal hanehalkı harcama artışı beklentisi de 0,3 puan artarak yüzde 5,5'e yükseldi. Böylece söz konusu beklenti, Mayıs 2023'ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. Gelir beklentisinin harcama beklentisinin altında kalması, hanehalkının satın alma gücünde erozyon algısını güçlendiriyor.
İş gücü piyasasına ilişkin beklentiler ise eylülde genel olarak iyileşti. Bu iyileşme, tüketicilerin istihdam görünümüne dair daha olumlu bir tablo çizdiğini gösteriyor. Öte yandan ABD'de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), ağustosta aylık bazda yüzde 0,4, yıllık bazda yüzde 3,4 artmıştı. Eylül ayına ilişkin TÜFE verileri 14 Ekim'de açıklanacak. Bu veri, Fed'in faiz patikasına ilişkin beklentileri doğrudan etkileyecek.
ABD'de enflasyon beklentilerindeki bu yükseliş, küresel risk iştahı ve gelişmekte olan piyasalar için kritik bir gösterge. Fed'in sıkı para politikasını beklenenden uzun süre koruması halinde dolar endeksinin güçlenmesi, Türkiye gibi yüksek dış finansman ihtiyacı olan ekonomilerde kur ve faiz baskısını artırabilir. Türkiye'de ise TÜİK'in açıklayacağı enflasyon verileri ve TCMB'nin faiz kararı, küresel dalgalanmanın yerel yansımalarını belirleyecek. Yatırımcıların 14 Ekim'deki ABD TÜFE verisini ve Fed yetkililerinin açıklamalarını yakından takip etmesi gerekiyor.
BIST 100 endeksi, küresel piyasalardaki satış baskısıyla günü 251,32 puan düşüşle kapattı.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar (*) ile işaretlenmiştir.
