Avrupa Birliği, Çin ile olan devasa ticaret açığını daraltmak ve kendi sanayisini korumak için yeni ithalat kısıtlamalarına hazırlanıyor. Edinilen bilgilere göre Avrupa Komisyonu, hibrit araçlarda uygulanan modeli genişleterek 2027'nin ilk çeyreğinde yeni önlemleri devreye almayı değerlendiriyor. Söz konusu adımın ithalat kotaları veya belirli bir hacmin üzerindeki ürünlere ek gümrük vergisi getiren tarife kotaları şeklinde uygulanabileceği belirtiliyor.
- AB, Çin'e yönelik yeni ithalat kısıtlamalarını 2027'nin ilk çeyreğinde uygulamaya almayı planlıyor.
- Hibrit araçlarda yıllık 350 bin adetlik ithalat sınırı modeli örnek alınacak.
- Geçen yıl 360 milyar euroya ulaşan ticaret açığı, Brüksel'in ana gündem maddesi.
AB neden yeni kısıtlamalara gidiyor?
Avrupa Birliği'nin Çin ile ticaret açığı geçen yıl 360 milyar euroya (yaklaşık 404 milyar dolar) ulaştı. Bu rakam, Brüksel'in uzun süredir dile getirdiği yapısal dengesizliğin somut bir göstergesi. Avrupa Komisyonu, Çin'den gelen ithalatın belirli sektörlerde ani artış göstermesi durumunda devreye girebilecek koruma önlemlerini devreye almak için ticaret verilerini incelemeye başladı. Amaç, Pekin'in misillemesine yol açmadan ve topyekûn bir ticaret savaşını tetiklemeden Avrupa sanayisine nefes aldırmak.
Komisyonun ticaret konularını yürüten birimleri, hassas bir denge kurmaya çalışıyor. Bir yandan üye ülkelerden gelen sektörel koruma talepleri karşılanacak, diğer yandan Çin ile diyalog kanalları açık tutulacak. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, bu ayın başlarında gazetecilere yaptığı açıklamada, "Sektörlerimiz harekete geçilmesi çağrısında bulundu. Biz de bu çağrıyı dinledik ve bazı ek koruma önlemleri de dahil olmak üzere buna yanıt vereceğiz" ifadelerini kullanmıştı.
Hibrit araçlarda hangi model uygulanacak?
AB'nin elindeki en güçlü örnek, hibrit araçlarda Çin ile varılan anlaşma. Brüksel, Pekin ile Çin'den yıllık 350 bin araçla ithalatı sınırlamak üzere bir mutabakata varmıştı. Bu seviyenin, Çin'in misilleme yapmasını engelleyebilecek bir eşik olduğu kabul edilmişti. Yeni dönemde benzer bir modelin başka sektörlere de uyarlanması masada.
Önlemler iki ana formda gelebilir: doğrudan ithalat kotaları veya belirli bir hacmin üzerindeki ithalata ek vergi getiren tarife kotaları. Her iki durumda da AB, Pekin'in onayına ihtiyaç duymadan bu önlemleri tek taraflı olarak uygulama yetkisine sahip. Ancak yetkililer, hedeflenecek plan ve sektörlerin üye ülkeler ve Çin ile yapılacak görüşmelerin ardından değişebileceği uyarısında bulunuyor.
Hangi sektörler risk altında?
Komisyon, hangi sektörlerde ithalatın birliğe ani bir artış gösterdiğini tespit etmek için ticaret verilerini değerlendiriyor. Hibrit araçlar dışında yeşil teknoloji, batarya, güneş paneli ve bazı ağır sanayi kalemlerinin de radar ekranında olduğu konuşuluyor. Ancak resmi makamlar, nihai listenin henüz netleşmediğini ve görüşmelerin seyrine göre şekilleneceğini vurguluyor.
| Önlem Türü | Uygulama Şekli | Örnek |
|---|
| İthalat kotası | Yıllık hacim sınırı | Hibrit araçlarda 350 bin adet |
| Tarife kotası | Belirli hacim üzeri ek vergi | Aşırı akışı frenleme |
Türkiye ve küresel ticaret nasıl etkilenecek?
AB'nin olası hamlesi, yalnızca Çin ile Brüksel arasındaki denklemi değil, küresel tedarik zincirlerini de yakından ilgilendiriyor. Türkiye, Gümrük Birliği üzerinden AB ile entegre bir ticaret rejimine sahip. AB'nin Çin'e yönelik kısıtlamaları sıkılaştırması, Türk üreticiler için bazı sektörlerde ihracat fırsatı yaratabileceği gibi, Çin menşeli ürünlerin alternatif pazarlara yönelmesiyle rekabet baskısını da artırabilir. Özellikle otomotiv ve yan sanayi, batarya ve yeşil enerji ekipmanları gibi alanlarda Türk firmalarının pozisyonu kritik hale geliyor.
AB yetkilileri, önlemlerin 2027'nin ilk çeyreğinde yürürlüğe girebileceğini belirtiyor. Ancak takvimin üye ülkelerle yapılacak istişareler ve Çin ile yürütülecek müzakerelere bağlı olarak öne veya geriye kayabileceği ifade ediliyor. Şimdilik net olan tek şey, Brüksel'in ticaret açığını daraltma konusunda kararlı olduğu ve sektörel koruma araçlarını daha aktif kullanmaya hazırlandığı.