Avrupa'da doğalgaz fiyatları, Orta Doğu'da tırmanan askeri çatışmaların küresel sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) arzına ilişkin endişeleri derinleştirmesi ve kış öncesinde depoların tarihsel ortalamaların altında kalmasıyla haftaya sert bir yükselişle başladı. Avrupa'da doğalgaz fiyatlandırmasında referans kabul edilen Hollanda merkezli TTF'de kasım vadeli kontratlar, cuma gününü megavatsaat başına 93,85 avrodan tamamlamıştı. Bugün saat 09.18 itibarıyla bu seviye yüzde 1,9 artışla 95,65 avroya yükseldi ve fiyatlar Aralık 2022'den bu yana en yüksek seviyelerinde seyretmeye devam ediyor.
Yükselişin en önemli tetikleyicisi, Orta Doğu'da tırmanan askeri çatışmaların küresel doğalgaz arzına ilişkin endişeleri artırması oldu. Çatışma öncesinde küresel LNG arzının yaklaşık beşte birini karşılayan Basra Körfezi kaynaklı sevkiyatlar büyük ölçüde aksarken, bölgeden yapılan sevkiyatlar geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 80 geriledi. Bu tablo, Avrupa'nın kış aylarına girerken alternatif tedarik kanallarına yönelmesini zorunlu kılıyor ancak küresel piyasada arzın daralması fiyatları yukarı yönlü baskılıyor.
Avrupa Gaz Altyapısı (GIE) verilerine göre, Avrupa Birliği ülkelerindeki doğalgaz depolarının doluluk oranı yüzde 74,6 seviyesinde bulunuyor. Hava sıcaklıklarının düşmesiyle bazı AB ülkelerinin depolardaki gazı kullanmaya başlaması, kış öncesinde arz güvenliğine ilişkin endişeleri artırıyor. Doluluk oranlarının tarihsel ortalamaların altında seyretmesi, Avrupa'nın olası yeni arz kesintilerine ve ısınma talebindeki artışa karşı hareket alanını daraltıyor. Bu durum, doğalgaz piyasasını gelecek aylarda fiyat artışlarına karşı daha kırılgan hale getiriyor.
| Gösterge | Cuma kapanışı | Bugün 09.18 | Değişim |
|---|---|---|---|
| TTF kasım vadeli kontrat (megavatsaat) | 93,85 avro | 95,65 avro | +%1,9 |
| AB doğalgaz depoları doluluk oranı | - | %74,6 | Tarihsel ortalamanın altında |
| Basra Körfezi LNG sevkiyatları | - | Geçen yılın aynı dönemine göre ~%80 düşüş | Keskin daralma |
Tablodaki veriler, fiyat hareketinin yalnızca kısa vadeli bir dalgalanma değil, arz güvenliğine dair yapısal bir endişenin yansıması olduğunu ortaya koyuyor. Aralık 2022'den bu yana görülen en yüksek seviyeler, enerji maliyetlerinin yeniden Avrupa sanayisi ve hane halkı bütçeleri üzerinde baskı kurma ihtimalini gündeme getiriyor.
Hava sıcaklıklarının düşmesiyle birlikte ısınma talebinin artması beklenirken, depoların tarihsel ortalamaların altında olması Avrupa'nın manevra kabiliyetini sınırlıyor. Orta Doğu'daki çatışmaların seyri ve Basra Körfezi'nden yapılan sevkiyatların ne zaman normalleşeceği, önümüzdeki aylarda fiyatların yönünü belirleyecek temel değişkenler olarak öne çıkıyor. Arz kesintilerinin sürmesi halinde Avrupa'nın spot piyasalarda daha yüksek maliyetlerle gaz temin etmek zorunda kalabileceği değerlendiriliyor.
Avrupa'da referans fiyatın Aralık 2022 zirvesine yaklaşması, Türkiye gibi doğalgazda büyük ölçüde dışa bağımlı ülkeler için de dolaylı bir maliyet baskısı anlamına geliyor. Kaynak metinde Türkiye'ye özel bir fiyat veya tedarik verisi yer almıyor; bu nedenle Türkiye'deki doğalgaz tarifelerine olası yansımanın boyutu henüz net değil. Ancak Avrupa'daki fiyat hareketlerinin küresel LNG kontratlarına ve uzun vadeli tedarik anlaşmalarına yansıması, önümüzdeki dönemde enerji ithalat faturalarını yakından ilgilendiriyor.
TÜİK ekim ayı verilerine göre hizmet sektörü güven endeksi yüzde 2,4 düşüşle 109,2'ye gerilerken, perakende ticaret güveni yüzde 1,1 artışla 112,5'e, inşaat güveni ise yüzde 0,4 artışla 83,3'e yükseldi.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar (*) ile işaretlenmiştir.
