Teknolojinin kalbindeki yarı iletken üretiminde, optik sistemlerin süper güçlerinin mimarı Carl Zeiss SMT (Semi-Metal Technology) yeni stratejilerle küresel hakimiyetini pekiştiriyor. Almanya'nın güneyindeki Oberkochen tesislerinde gerçekleştirilen genişletme çalışmaları, bu alandaki en hassas teknolojik donanımın üretim kapasitesinin artırılması anlamına geliyor.
Bu kritik operasyonların merkezinde yer alan Zeiss SMT, Yarı İletken Üretim Teknolojisi çatısı altında yaklaşık 25.000 metrekarelik yeni üretime hazır alana kavuşuyor. Ziyaretçiler ve çalışanlar bu ay itibarıyla ilk tamamlanan binaya taşınıyor; ancak tesisin geri kalan kısımlarının teslimatı aşamalı bir planla devam edecek. Oberkochen’in yanı sıra Wetzlar, dünyada tek yetkili iki merkez olmaya devam ediyor. Çünkü Aslında ASML gibi devlerin lyo-grafik tarayıcı içindeki optik sütunları sadece bu coğrafyalarda üretiliyor.
ASML’nin kendi yıllık raporlarına baktığımızda, şirket tarafından üretilebilecek tarayıcı sistem sayısının Zeiss SMT'nin üretim kapasitesiyle doğrudan sınırlı olduğunu görüyoruz. Bu bağı yadsımak mümkün değil. ASML, 2027 yılına kadar Düşük-NA EUV (Düşük Sayı Açılı Ultraparmak Görünür Işık) teknolojisinin çıkışını yaklaşık yüzde 30 oranında artırma planları açıklasa da Carl Zeiss SMT'nin tedarik zinciri bu büyümenin temel direğidir.
ASML ve Zeiss Arasındaki Stratejik Bağı
ASML, en son finansal raporunda Carl Zeiss SMT’yi lenslerin, aynaların, ışık kaynaklarının (illuminators), toplama sistemlerinin (collectors) ve diğer hayati optik bileşenlerin tek tedarikçisi olarak tanımlıyor. Bu iş birliği özel bir anlaşma çerçevesinde gerçekleşiyor. Raporlarda dikkat çeken önemli bir uyarı ise şu yönde: eğer Zeiss SMT, uzun süreli bir üretim sürekliliğini koruyamazsa ASML'nin ticari faaliyetlerini sürdürmesi 'fiilen imkansız hale gelecektir.' Bu durum, Arada derin stratejik bir bağı gösteriyor.
Bu ortaklığın mali boyutunu ele alırsak, 2025 yılında Zeiss SMT ve iştirakleri üzerinden yapılan alımlar bir önceki yıla (3.95 milyar Avro) göre artarak 4.41 milyar Avro seviyesine ulaştı (Euro = 1,14 ABD Doları). CEO Roger Dassen bu rakamlara karşılık Asya piyasasında güçlü bir talep gördüklerini belirtiyor; 2027 yılı için düşük-NA EUV sistemleri rezerviyle neredeyse tamamen doluluk oranına ulaşıldığını ifade ediyor.
Geleceğin Üretim Teknolojileri: Yüksek NA Dönemi
Yarı iletken teknolojilerinde devasa sıçramalar yaşanıyor. Özellikle Ultraparmak Görünür Işık (EUV) sistemlerinin yeni nesilleri olan High-NA projeksiyon optikleri, standart EUV optiklerine göre çok daha karmaşıktır. Bu yeni bileşenler 40 binden fazla parçadan oluşuyor ve ağırlıkları yaklaşık 12 tona ulaşıyor; bu da mevcut standartların yedisi kadar bir hacme denk geliyor.
Yeni nesil aydınlatma sistemleri, üzerine eklenen 25 binden fazla parça ve altı tonluk ağırlıkla karmaşıklığı katlıyor. Yüksek-NA aynaları tek başına yüzlerce kilogram ağırlığında oluyor ve mevcut EUV aynalarından iki kat daha büyük olabiliyor. Carl Zeiss SMT’nin belirttiği gibi, bu kritik bileşenlerin üretimi aylarca süren hassas işçilik gerektiriyor.
Bu ileri seviye optik sistemleri kontrol etmek için tasarlanan özel vakum odaları ise 5 metreye 10 metre boyutlarında ve tek başına 150 tondan fazla ağırlığındaki 100 binden fazla parçadan oluşuyor.
Küresel Yayılım ve Yatırım Hamleleri
Teknoloji devlerinin bu hedeflere ulaşmak için mali yükü nasıl dağıttığını görmek ilginç. ASML, 2025 yılı sonunda Zeiss SMT'ye yönelik 1,91 milyar Avro borç alacağı tutarı ile önemli bir finansal pozisyona sahip. Buna ek olarak optik sütunların teslimatını güvence altına almak için yapılan 1,19 milyar Avrolük peşin ödemeler de listeleniyor.
Zeiss SMT'nin küresel operasyonları da hız kesmiyor; Wetzlar'da çok fonksiyonlu bir fabrika inşa ediyor, Rossdorf bölgesinde daha önce üç yüz metrekare temiz oda ekledi ve geçtiğimiz ay Kore'de yeni bir inovasyon merkezi açarak Asya pazarına doğrudan yatırım yapıyor. Tıpkı Intel gibi sektörün öncü oyuncuları da bu yeni nesil 0,55 NA tarayıcılarla yüksek hacimli mantık üretimini gerçekleştirmeye başlıyor.