Teknolojinin hızla ilerlediği dünyamızda yapay zeka, ekonomik değer yaratmanın merkezine oturmuş durumda. Ancak bu devasa teknolojik dönüşümün getireceği faydalar ve riskler, kimin kontrolünde olacağı konusu önemli bir tartışma konusu haline geldi. OpenAI gibi lider şirketlerin geliştirdiği yapay zeka ekosisteminin gelecek yönü üzerine son günlerde üst düzey siyasi mekanizmalarda yoğun görüşmeler yapılıyor.
OpenAI tarafından hayata geçirilmesi önerilen ve halkı doğrudan fayda sağlayacak bir 'yapay zeka zenginlik fonu' kurma fikri, her vatandaşın bu ekonomik büyümeden pay almasını hedefliyor. Yapay zekanın toplumsal kalkınmaya en büyük katkıyı sağlaması için sistemler içerisinde kalıcı ve sürdürülebilir hislere sahip mekanizmalar yaratılması gerektiği belirtiliyor.
Washington'da Görüşmeler Hızlanıyor
OpenAI yetkilileri bu doğrultuda, ABD'nin önemli siyasi figürleriyle görüşmeler gerçekleştirdi. Bu diyaloglara Ekonomi Bakanı Scott Bessent ve Ticaret Bakanı Howard Lutnick gibi isimlerin de dahil olduğu belirtiliyor. Ancak tartışmaların en kritik tarafı ise Senatör Bernie Sanders'in pozisyonu oldu.
Sanders, yapay zekaya sahip şirketlerin ABD kamu fonlarına hisse olarak katması gerektiği konusunda oldukça net bir duruş sergiliyor ve OpenAI'nin sunduğu mevcut teklifleri yeterince etkileyici bulmadığını ifade etti. Geçtiğimiz aylarda yapılan görüşmelerde bile Sanders ile Altman arasındaki 'halka ait olma payı' konulu bakış açılarının hala oldukça farklı olduğu ortaya çıktı.
Sanders' Radikal Teklifi: Vergilendirme Yoluyla Halkın Payı
Senatör Sanders, yapay zeka şirketlerinin toplumun lehine hareket etmesi için kendi alternatif modelini öne sürdü. Onun planına göre, önde gelen yapay zeka firmalarının hisselerinin tek seferlik %50 vergisini ödemesi gerekiyor. Bu yüksek orandaki vergiden elde edilecek tahmini 7 trilyon dolarlık fonun doğrudan Amerikalılara dağıtılması veya sağlık, eğitim ve konut gibi kritik alanlarda kamu programlarına yatırılması hedefleniyor.
OpenAI'nin yaptığı açıklamalar ise ABD'ye yüzde 5 hisse aktarılmasının halkın yapay zeka üzerindeki kontrolünü artıracağı yönünde. Ancak Sanders buna alternatif bir yol sunuyor: Demokratik Yapay Zeka için tarafsız ve bağımsız bir komisyon kurulması.
Bu Komisyon, başkan tarafından aday gösterilip Senato onayından geçecek üyelerden oluşacak ve yapay zekanın halkın yararına kullanılmasını sağlamak üzere toplama paylarını kullanarak büyük şirketlerin kamu zararı oluşturabilecek kararlar almasını engelleyebilecek yetkilere sahip olacak.