San Francisco federal mahkemesi, yapay zeka teknolojileri devi Anthropic ile yazarlar arasındaki telif hakkı davasında emsal niteliğinde bir anlaşmayı onayladı. Yazarların 2024 yılında dava açarak Claude isimli yapay zekâ dil modellerini eğitirken kendi eserlerini izinsiz ve korsan kopyalar üzerinden kullanma iddiasıyla karşı çıktığı davada, adalet nihayet bir sonuç bulmuş oldu.
Wakanlık önderleri olarak çalışan bu davanın en dikkat çekici yönü, telif hakkı ihlallerinin sadece dijital metinlerde değil, aynı zamanda kurumsal yapay zeka antrenman süreçlerinde nasıl hukuki sınırlarını aşabileceği konusundaki içtihatlar oldu. Yapay zekânın büyük dil modellerini eğitebilmesi için internetteki devasa veri havuzlarından yararlanması, yaratıcı toplulukların haklarıyla doğrudan çarpışıyor.
Dava sürecinde ilk duruşmaları yöneten William Alsup adli yargıç başlangıçta, Anthropic'in yazarların eserlerini kullanarak Claude modelini eğitmesinin 'adil kullanım' (fair use) kapsamına girdiğine hükmetmişti. Ancak aynı kararın aksine, şirketin 7 milyon korsan kitabı merkezi bir kütüphanede depoladığı tespit edilmiş ve bu durumun telif hakkı ihlali teşkil ettiği belirtilmişti. Alsup adli yargıcı başlangıçta sunduğu anlaşma teklifini sert biçimde reddetmişti; Eylül ayındaki kararında, söz konusu şartların yazarların beklentilerini karşılamaktan çok uzak olduğunu ve konunun tamamen çözülmediğini dile getirmişti.
Hukuki sürecin yeni bir döneme girmesiyle dosyayı devralan US Bölge Adli Yargıcı Araceli Martinez-Olguin, nihayet Anlaşmanın şartlarını onaylayarak davaya hukuki zemin hazırladı. Bu anlaşma ile Anthropic'in yaratıcılara yapacağı ödeme miktarı, etkilenen eser başına yaklaşık 3000 dolar civarında belirlendi. Bu rakam, platformun veri toplama faaliyetlerinin sorumluluğunu üstlenmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Ancak davadaki süreç karmaşık ve uzun soluklu ilerlediği için bazı plaseyen (davacı yazarlar) bu ödeme miktarının yetersiz olduğuna kanaat getirdiler. Bu gerekçeyle anlaşmadan çekilip Anthropic'e karşı ayrı hukuksal mücadelelere devam etme kararı aldılar. Öte yandan, anlaşmanın kabul edildiği durumlarda şirket tarafından etkilenen tüm korsan eserlerin silinmesi de zorunlu koşullardan biri olarak belirlendi.
Bu olay, sadece birkaç yazara odaklanmış bir dava olmaktan çıkıp yapay zekâ etiği ve telif hakkı hukukunun sınırlarını yeniden çizmeye çalışan küresel çapta önemli bir emsal teşkil ediyor. Yapay zeka şirketleri milyonlarca metinden beslenerek yeni içerikler üretirken, bu kaynakların hukuki statüsü merak konusu olmaya devam edecekti.
Tarafından etkilenen çalışmaların 480 binin üzerinde olduğu belirtiliyor ve Anthropic, yazarların talepte bulunup alabileceği hakları netleştirmek amacıyla resmi bir web sitesini aktif hale getirdi. Bu süreç, telif hakkı sahiplerinin dijital dünyadaki emeğinin korunması adına önemli bir dönüm noktası niteliğinde.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar (*) ile işaretlenmiştir.
