Teknoloji
Yapay Zeka Devine 1,5 Milyar Dolarlık Telif Cezası
Yapay zeka şirketi Anthropic ile yazarlar arasındaki 1,5 milyar dolarlık telif uzlaşması onaylandı.
Hexcore
3 dk
21 Temmuz 2026
San Francisco’da yapay zekanın hukuki sınırlarını zorlayan dev bir dava sonuçlandı. Yapay zeka şirketi Anthropic, edebiyat dünyasıyla yollarını buldu; bir grup yazara ve yayıncıya toplam 1,5 milyar dolarlık telif hakkı uzlaşması sağladı. Federal mahkeme, yapılan anlaşmanın meblağının yeterli olduğu yönündeki itirazları inceledi ancak nihai onayı bu rakam üzerinden verdi.
Bu uzlaşma, ABD topraklarında şu ana kadar bir telif hakkı davasında görülen bilinen en büyük finansal ödeme rekoruna sahip. Sektör nezdinde ayrıca yapay zeka modellerinin eğitim süreçlerinde korunmuş içeriklerin kullanılmasına dair bu tarz dev anlaşmalar arasında sonuçlanan ilk önemli olay olarak kayda geçti.
Yazarların talebi, 2024 yılında harekete geçmişti. Söz konusu yazarlar, Anthropic’in Claude isimli yapay zeka modelini geliştirmek için kitaplarının yasal olmayan kopyalarını kullanıldığını iddia etmişlerdi. Bu durum, hem telif hakkı ihlalinin geniş ölçekte gerçekleştiğine dair bir kanıt sunuyor hem de platformların veri toplama yöntemlerinin hukuki sorgulanmasına neden oldu.
Davanın ilk aşamalarında çıkan ara kararlar da büyük yankı uyandırmıştı. Bir yargıç daha önce, telif hakkıyla korunan kitapların yapay zeka sistemlerini eğitmek amacıyla kullanılması faaliyetinin “adil kullanım” kapsamına girebileceğine karar vermişti. Ancak dava devam ederken mahkeme, Anthropic’in kaynakları elde etme yöntemini bu eğitim faaliyetiyle bağımsız olarak değerlendirmeye başladı.
Mahkemelerin incelemelerine göre durum karmaşıktı. Anthropic, şirket bünyesinde yasal yollarla satın aldığı fiziksel kitapları tarayarak dijitalleştirdiği işlemlerin hukuka uygun bulundu. Ancak daha büyük bir sorun ortaya çıktı: Şirketin bu süreçte Library Genesis ve Pirate Library Mirror gibi telif hakkı yasalarını ihlal eden korsan kaynaklardan indirilen kitaplarla da modelini zenginleştirmesi, yasal dayanağını sorgulandı.
Mevcut mahkeme kayıtlarına göre Anthropic, sadece yediden fazla milyon adet korsan kitabı yapay zeka eğitimi için kullanmakla kalmamış, aynı zamanda bu devasa veri setini şirketinin merkezindeki dijital kütüphanesinde de tutuyordu. Bu sebeple davanın jüri huzurunda ele alınarak potansiyel tazminat miktarının yüz milyarlarca dolar seviyesine çıkabileceği öngörülüyordu.
yüz milyarlarca dolarlık bir potansiyelden kaçınmak amacıyla Anthropic, jüri yargılamasına gitmek yerine yazarlar ve yayıncılarla 1,5 milyar dolarlık uzlaşma anlaşmasına vardı. Bu geniş kapsamlı mutabakat kapsamında yaklaşık beş yüz bin eser için eserin hak sahiplerine ayrı ayrı üç bin dolar ödeme yapılması bekleniyor.
Tüm bu ödemeler geldikten sonra telif hakkı sahibi olan yazarlar ve yayıncılar arasında paylaştırılacak. Uzlaşmanın sağlanmasında Anthropic'in hukuk departmanından sorumlu bir yetkili, bu anlaşmanın adil kullanım kararı çıktığı için gerçekleştiğini belirtti.
Yüzde doksan bire yakın oranda ödeme almayı talep eden hak sahipleri bulunsa da, bazı yazarlar uzlaşma meblağının piyasa değeriyle kıyaslandığında oldukça düşük olduğunu, avukatlık giderlerinin çok yüksek kaldığını ve çeşitli hak sahiplerinin bu kapsamın dışına atıldığını savundu.
Yine de San Francisco'daki yargıç Martinez-Olguin, davacılar tarafından sunulan tüm itirazları rasyonel bir zeminde değerlendirilmediği gerekçesiyle reddetti. Mahkeme ayrıca avukatlara talep edilen yüksek rakamlar yerine daha makul bir miktar üzerinde tazminat ödenmesini onayladı.
Yapay zekanın eğitim süreçlerini adil kullanım kapsamında değerlendiren mahkemenin bu kararı sektör için kritik bir emsal teşkil ediyor; ancak dikkat edilmesi gereken nokta, bu karar ABD genelindeki tüm yargı bölgeleri için bağlayıcı bir yasa hükmü oluşturmamasıdır. Bu anlaşma üzerinden dosya temyiz aşamasına taşınmayacak ve hukuki süreci burada son bulacaktır.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar (*) ile işaretlenmiştir.