Bilim
Vikinglerin Grönland'ı Terk Etme Sırrı Ortaya Çıktı: Soğuk Değil, Kuraklık Vardı
Yeni bilimsel araştırmalar, Viking kolonilerinin Grönland gibi soğuk bir bölgede aniden neden terk edildiğini açıklıyor.
Hexcore
3 dk
Veri Ağına Aktar
Tarihin en etkileyici keşiflerinden biri olan ve Kuzey Atlantik'in sarp kıyılarına yuva yapan Viking kolonilerinin neden aniden iz bırakmadan yok olduğu, bilim dünyasını asırlardır meşgul eden bir bilmece olmuştur. Yıllarca süren araştırmalar boyunca bu tarihi gizemin cevabı buzulların getirdiği dondurucu soğuklara ve Küçük Buz Çağı'nın etkisine bağlanıyordu.
Ancak geçtiğimiz günlerde Science Advances adlı saygın bilimsel dergide yayımlanan yeni bir çalışma, klasik hipotezleri yıkarak tüm dikkatleri Grönland'ın iklim koşullarına çekiyor. Bu modern araştırmalar, Vikinglerin yaşadığı topluluğun çöküşünün sebebi soğuk hava değil; şaşırtıcı şekilde şiddetli ve beklenmedik su kıtlığı olarak noktalanıyor.
Hazır bulunmayan bu bilgiye ulaşmak için Massachusetts Amherst Üniversitesi'nde çalışan yer bilimciler, oldukça alışılmışın dışında bir yöntem izlediler. Önceki çalışmalar genellikle kolonilerin çok uzağındaki dev buz kütlelerinin sıcaklık verilerini kullanıyordu. Oysa yeni ekip, bizzat Viking çiftliklerinin kalbindeki göl tabanlarının oluştuğu tortulları incelemeyi tercih ederek iklim haritasını 2000 yıla kadar geriye doğru çizdi.
Meydana gelen bu detaylı analiz sonuçları oldukça çarpıcı. Bilim insanları, Vikinglerin adada geçirdiği dört yüz yıl boyunca bölgede radikal bir sıcaklık değişiminin yaşanmadığını; aksine en büyük yıkımın yumuşak ama kalıcı su kıtlığı kaynaklı olduğunu keşfettiler.
Sürekli yaşanan yağış miktarının kademeli olarak azalması, hayvancılık üzerine kurulu Viking koloni ekonomisini hızla bir çıkmaza soktu. Grönland gibi sert iklim koşullarında hayatta kalan çiftçiler ve yerleşimciler, sığırlarını aylarca içeride tutmak zorundaydılar. Ancak gelen bu kuraklık sebebiyle bahar geldiğinde bile hayvanlar yeni çimenlere erişebilmiyor, besin açlığından hareket edemiyorlardı.
Kuraklık sadece otlakları ve saman üretimini düşürmekle kalmadı; aynı zamanda yerleşik topluluğun temel gıda kaynaklarının tamamen kurutulmasına yol açtı. Hayvanların kış boyunca yeterli miktarda yiyeceğe ulaşması imkansız hale gelince, bu durum toplumda büyük bir güvensizlik ve ekonomik darboğaz yarattı.
Gelen kıtlığın toplumsal huzursuzluklara yol açmasıyla, koloninin bazı üyeleri hayatta kalma içgüdüsüyle açık denize yöneldiler. Bu denizciler balık ve deniz memelisi avına odaklanmaya başladılar; ancak kıyıya yakın tarıma kıyasla açık denizlerde yapılan bu çalışmalar çok daha riskliydi ve gıda konusunda da kesin bir garanti sunmuyordu.
Üstelik, çevredeki hava koşullarındaki değişimler nedeniyle denizin yüzeyindeki buzlanma giderek artıyordu. Bu durum, Avrupa'nın ana karası ile sürekli devam eden ticaret yollarını ve lojistik bağları tamamen koparan noktaya getirdi. Grönland yerleşimleri kendi kendine yetmek zorunda kalırken dış bağlantılar da kesildi.
Maddi kaynakların tükenmesi, artan toplumsal gerilim ve kritik gıda kıtlığı bir araya geldiğinde; MS 985 yılında Doğu Yerleşimi olarak adlandırılan o köylerin tamamen terk edilmesine zemin hazırladı. Vikinglerin Grönland'daki görkemli varlığının sonu artık soba dumanı değil, beslenemeyen hayvanların ve susuz kalan tarım arazilerinin hikayesiydi.
Kuzey Ege'de Bozcaada, Gökçeada, Edremit ve Saros açıklarında yürütülen çalışmalar 3,5-4,5 GW deniz üstü rüzgâr potansiyeli ortaya koydu.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar (*) ile işaretlenmiştir.
