İspanyol uzay girişimi Kreios Space ve Litvanya merkezli Kongsberg NanoAvionics işbirliğiyle geliştirilen Air-Breathing Electric Propulsion (ABEP) yani hava soluyan elektrikli itki sistemi, ilk yörünge testine hazırlanıyor. Bu yenilikçi teknoloji 2028 yılında Dünya'nın çok alçak yörüngesinde uzun süreli görevler gerçekleştirebilme potansiyeliyle uzay araştırmalarında yeni bir dönemi başlatmayı hedefliyor.
Kreios Space ABEP Teknolojisini Uzayda Nasıl Test Edecek?
İlk uzay testleri için Kongsberg NanoAvionics'in MP42 uydu platformu kullanılacak. İki şirket, bu yeni teknolojinin gerektirdiği tüm özellikleri karşılayabilecek şekilde mevcut uydu platformunu yapılandırmak ve ABEP sistemini entegre etmek amacıyla detaylı bir ortak çalışmaya başladı.
Kreios Space tarafından geliştirilen ABEP sistemi, geleneksel uzay araçlarının taşıması gereken yakıt miktarını dramatik ölçüde azaltmayı amaçlayan devrim niteliğinde bir itki teknolojisidir. Sistem, uydunun önündeki atmosferden oksijen ve azot gibi gerekli gazları topluyor; ardından bu gazlar ısıtılarak iyonize ediliyor ve yüksek hızla dışarı atılıyor. Bu süreçte yaratılan reaksiyon kuvveti ise uzay aracını ileri doğru iten itkiyi sağlıyor.
ABEP Teknolojisinin Temel Amacı ve Faydaları Neler?
Teknolojik gelişimin temel amacı, bu tür hava soluyan sistemlerin Dünya'nın çok alçak yörüngesi yani VLEO seviyesinde başarılı bir şekilde çalışabildiğini kesin olarak doğrulamaktır. Bu başarı, uzay görevlerinde operasyonel yakıt bağımlılığını en aza indirerek daha uzun ve verimli görev süreleri sunacak önemli bir kilometre taşıdır.
VLEO ortamı yaklaşık 100 ila 400 kilometre yükseklik arasında yerini kapsar. Bu bölgenin VLEO uyduları için sunduğu avantajlar oldukça çeşitlidir. İşte bu stratejik faydalardan bazıları:
- Çok güçlü iletişim sinyalleri ile çok daha stabil bir haberleşme imkanı sunulması.
- Geleneksel LEO (Low Earth Orbit) uydularına göre Dünya'ya daha yakın olması sayesinde çeşitli görevler için küçük ve hafif uydu bileşenlerinin kullanılmasına olanak sağlaması.
WLEO, 160 ila 2.000 kilometre arasındaki geniş yörünge bandı ile binlerce modern uyduya ev sahipliği yapmaktadır.
Uydu Görevi Sırasında Hangi Ek Verileri Toplayacak?
Uydu aynı zamanda uzay boşluğundaki atmosferik ortam hakkında detaylı ölçümler gerçekleştirecek ve çevresindeki gazların fiziksel özelliklerine dair kritik veriler sağlayacaktır. Bu kapsamda, uydu görüş sistemleri aracılığıyla çarpıcı görüntülemeler yapma yeteneğine sahip olacak.
Yapılacak testlerin bir diğer önemli kısmı ise görüntüleme kapasitesidir. Uydu, görünür ile yakın kızılötesi (VNIR) spektrumlarında çalışarak metrenin altında çözünürlüğe sahip yüksek kaliteli görüntüler elde edecektir. Bu sayede, bilimsel araştırmalar ve gözlem görevleri için hassas veri sağlanmış olacaktır.
Kreios Space'in önceden yapılan laboratuvar çalışmaları da başarılı sonuçlar vermiştir; şirket tarafından ilk ABEP prototipi 2021 yılı itibarıyla laboratuvar ortamında test edilerek temel çalışma prensibi kanıtlanmıştır.