Polar bir tartışma konusu olan ve yapay zeka veri merkezlerinin yarattığı muazzam enerji tüketimiyle tetiklenen elektrik maliyetler, ABD siyasetinin ana gündem maddelerinden biri haline geldi. Bu bağlamda Başkan Donald Trump’ın sunduğu vergi ödeyenleri koruma taahhüdü (ratepayer protection pledge) daha geniş bir kapsam alarak artık eyalet valilerinden ile enerji şirketi yöneticilerine kadar birçok paydaşı içine aldı.
Telif hakkı ve tüketici fiyatlarını dengeleme hedefi olan bu hamle, temel olarak yapay zeka devlerinin ihtiyaç duyduğu yüksek güç talebinin halkın elektrik faturalarına yansımasını engellemeyi amaçlıyor. Bu taahhüde destek veren 23 eyalet valisi ile NextEra Energy, Duke Energy gibi önemli enerji firmaları ve Equinix, Digital Realty gibi veri merkezi geliştiricileri de imzalarını atarak hükümet pozisyonunu güçlendirdi.
Doğrudan Beyaz Saray’dan kaynaklanan bu kampanya, ilk olarak Ocak ayının sonlarında eyaletler topluluk konuşmasında dile getirilen ve ardından Meta, Amazon ve OpenAI gibi yapay zeka devi teknoloji şirketlerinin hükümete davet edildiği olaylarla derinleştirildi. Başkan Trump, temel amacı elektrik maliyetlerini düşürmek olduğunu vurguladı; Enerji Bakanı Christ Wright ise Mart ayında bu önlemin Amerikan halkına daha uygun fiyatlı, güvenilir ve emniyetli enerji sağlayacağını açıklamıştı.
Ancak beyaz saraydan gelen ilk vaatler hemen etkili olmadı. Ülkenin en büyük elektrik şebekesi operatörü olan PJM Interconnection'ın Maryland eyaletine dışarıdaki yapay zeka veri merkezlerini barındırmak için 2 milyar dolarlık bir ücret yüklemesi gibi örnekler, taahhütlerin tam olarak beklendiği etkiyi yaratmadığını gösteriyor. Bağımsız izleme kuruluşları da bu yükselen maliyet artışlarının doğrudan veri merkezleri kaynaklı olduğunu belirtse de yönetim mevcut baskıyı artırma yoluna gitti.
Yapısal enerji dönüşümü sırasında ortaya çıkan çevresel sorunlar, elektrik kalitesi, su kullanımı ve gürültü kirliliği gibi konular ABD kamuoyunda büyük bir tepkiye neden oluyor. Bu durum öyle bir noktaya geldi ki Seattlle (Amazon ve Microsoft’a ev sahipliği yapan bölge) ve New York eyaleti başta olmak üzere birçok yargı yetkisi veri merkezi yatırımlarına geçici yasaklar uygulamak zorunda kaldı.
Yönetimin bu agresif yapay zeka politikası, şu anda enerji şebekesi operatörlerinden veri merkezlerinin izin süreçlerini hızlandırmalarını talep etmesine rağmen yerel düzeyde ciddi engellerle karşılaşıyor. Vergi ödeyenleri koruma taahhüdü, ortak Amerikalinin yüksek elektrik faturalarıyla karşılaşmasını önlemeyi hedeflese de eleştirmenler bunun sadece bir sözden ibaret olduğunu ve hukuken zorla uygulanamayacağını savunuyor.
Bu taahhütlerin yasalaştırılması yönünde California eyaletinde mevzuat çalışmaları devam ediyor. Diğer yandan Oregon, tek örnek olarak güç kullanan 20 megawattın üzerindeki yeni yatırımların kullanım bedelinin hakkını ödemesini zorunlu kılan bir yasa yürürlüğüne koymuştu. POWER Act’in uygulanmasıyla bölgedeki büyük elektrik tüketicilerinin faturaları artarken, konut kullanıcılar için maliyetler düşürüldü.
Tüm eyaletlerin bu taahhütle ilgili benzer yasaları olup olmadığı bilinmiyor. Ancak Başkan Trump'ın son mesajları net: Eyalet yönetimleri veri merkezi gelişimini desteklemek zorunda ve gelen parayı başkalarına kaptırmak istemediklerini söyleyen yönetime katılması gerektiğini belirtti. Yapay zeka yarışında küresel üstünlüğü korumak isteyen ABD için bu enerji hamlesi, hem ekonomik baskıyı hafifletme çabası hem de teknolojik liderliği sürdürme stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, TEFAS'a açık 17 fonun tasfiye edildiğini ve 43 bin yatırımcının parasının bankalara aktarıldığını açıkladı.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar (*) ile işaretlenmiştir.
