Tayvan Adalet Bakanlığı, Tayvan'ın en büyük yarı iletken şirketi olan TSMC bünyesinde görev yapmış eski bir yöneticiyi, çip teknolojilerine ait gizli sırlar çalma suçlamasıyla yargı altına aldı. Soyadı Chen olan şüpheli, ülkesinin kritik teknoloji listesinde yer alan ve Tayvan'ın ulusal çekirdek teknolojileri olarak ilan ettiği dokuz milyondan fazla belgenin tamamını Çin tarafına aktarma teşebbüsünde bulundu. Tartışmanın merkezinde, bu gizli bilgilerle Çin pazarında bir yarı iletken materyal analiz şirketi kurma planı yatıyor.
Haksızca edinilen belgeler aracılığıyla yapılan bu potansiyel transfer henüz gerçekleşememiş olsa da, olayın kendisi Tayvan Ulusal Güvenlik Yasası kapsamında ilk kez bu denli kritik bir ihanet teşebbüsünü kapsayan önemli bir vaka olarak nitelendiriliyor. Olayı araştıran yetkililer TSMC'nin kendi iç izleme sistemlerinin ve kapsamlı şirket içi incelemelerinin devreye girmesiyle, çalınan tüm belgelerin geri alındığını doğruladı.
Hazonun arkasında daha büyük bir istihbarat operasyonu bulunuyor. Tayvan Merkezi Haber Ajansı tarafından yapılan açıklamaya göre araştırmalar sırasında Chen'in görev yaptığı süreçte Çinli iki isimle bağlantısı keşfedildi. Bu durum, vakanın sadece ticari sır hırsızlığı olmaktan çıkıp ulusal güvenlik boyutuyla değerlendirilmesine neden oldu.
Uluslararası İstihbarat Ağları Ortaya Çıktı
Yeni ortaya çıkan bilgilere göre Chen ve ailesinin Çin merkezli bir şirketi kurma girişimleri, Tayvan'ın hassas çip üretimi süreçlerini başka güçlere aktarmayı hedefliyordu. Bu suçlamalar doğrultusunda, daha önce bu işe benzer bir altyapıyı sağlamak üzere faaliyet gösteren Çin Milli Halk Cumhuriyeti Merkezi Komuta Konseyi siyasi çalışma departmanının Nanning istasyonu adına çalışan isimler de ortaya çıkarıldı. Hikayede ise Chen'den önce başka bir ajan olarak belirlenen ve bu operasyonda aktif rol oynayan Ding adlı erkek bulunmaktadır.
Chen ve Ding'in, Mayıs 2023 ile Şubat 2024 yılları arasında işbirliği yaparak Çin'de yer alan CSMAC (semiconductor materials analysis company) adında bir yarı iletken materyal analiz şirketi kurma girişiminde oldukları tespit edildi. Chen’in bu yeni girişime yönelik hazırladığı 'Mavi Okyanus Planı' da ele geçirildi; bu planda Tayvan çip endüstrisinden yetenekli çalışanların Çin'deki projeler için işgücü olarak transfer edilmesi hedeflendi.
Tayvan Yasa Değişikliği ve Ulusal Güvenlik Yasası
Bu dava, TSMC'nin son bir yılda devam ettirdiği ticari sır anlaşmazlıklarından ayrılıyor. Geçtiğimiz yıllarda şirket çalışanlarının gizli verileri başka çip üretimi işverenlerine aktarması üzerinden yürüttüğü davalar bu hukuki vakanın dışındadır. Buradaki temel fark, iddiaların sadece rakip bir şirkete bilgi satmak değil, hedef olarak Çin'i ve resmi devlet bağlantılı yapıyı belirlemesidir.
Hazırda yürür olan ve 2022 yılında yürürlüğe giren Tayvan Ulusal Güvenlik Yasası kapsamında; uluslararası düzeyde kritik önem taşıyan bir teknolojiye dayalı ticari sırların kopyalanması, kullanımı veya ifşa edilmesi ağır bir suç teşkil etmektedir. Bu yasa ile en az 14 nanometre üzeri (nm) olan ve çip üretim süreçlerini kapsayan teknolojilerin çalınması ciddi hukuki yaptırımlara yol açmaktadır.
Peki bu vaka neden mi önemli? Çünkü Tayvan adasında ulusal güvenliği tehdit eden yarı iletken sızıntı girişimlerine yönelik başvurulan yasanın ilk kullanıldığı vakadır. Daha önce, TSMC’den ihbar edilen üç çalışan hakkında yapılan bir davada 2nm üretim süreçlerinin ifşa edilmeye çalışılmasına ilişkin suçlamalar dile getirilmişti ve bu durum Tokyo Elektron'un Tayvan birimini de hukuki sorumlulu altına almıştı. Bu yeni vaka ise ihanetin hem ölçek hem de ulusal güvenlik boyutu açısından çok daha üst düzey olduğunu kanıtlıyor.