SpaceX, şirketin düzenli dönem sonunda Federal İletişim Komisyonu'na (FCC) sunduğu raporla dünya genelinde büyük yankı yarattığı bir gelişmeyi kamuoyuna duyurdu. Şirket, geçmişte hizmet veren Starlink uydularını atmosfer yolculuğunun son aşamasında kontrollü bir şekilde yok ettiğini doğruladı. Belirtilen dönemde SpaceX, toplam 260 adet Starlink uydusunu dünya atmosferinin derinliklerine göndererek yakarak imha etmiş oldu.
Bu operasyon kapsamında imha edilen uydu sayısına bakıldığında, Starlink yörüngesinde uzun süredir görev yapan birinci nesil (ilk ürettiği versiyon) ve ikinci nesil uydular arasında bir dağılım olduğu belirtiliyor. Bu rapor sadece son altı ay içindeki imhasını değil, aynı zamanda bu süre zarfında yörünge operasyonlarında hizmet dışına alınan toplam 349 adet uydu sayısını da ortaya koyuyor.
Starlink sistemi itibarıyla on binleri aşan bir uydu konstellasyonu (uydu takımı) işletiyor ve şirket mobil telefonlara doğrudan internet erişimi sağlayacak Starlink Mobile gibi yeni projeler üzerinde çalışıyor. Ancak bu devasa uydular genellikle yaklaşık beş yıllık ömre sahip olacak şekilde tasarlanmış durumda. Bu kısa ömür, daha yenileriyle sürekli değişim yapılabilmesi için bilerek belirlenmiş bir durum olarak görülüyor.
Bir Starlink uydusu, yakıtı tükendiğinde son parametrelerine göre çalışacak şekilde programlanıyor. Uydu kendi rotasını değiştirerek atmosfer derinliklerine doğru süzülüyor ve buradaki aşırı sürtünme nedeniyle uzay aracı tamamen yok oluyor. Bu yöntem sayesinde yörüngede tehlike yaratabilecek hiçbir uydu parçası düşmüyor ve bu uydular %100 oranında kül oluyor.
Ancak, Starlink'in bu imha yaklaşımı hem yörüngedeki kalabalık nedeniyle birden fazla uydu günlük olarak devre dışı bırakılmasına yol açıyor hem de atmosfer üzerindeki etkileri konusunda ciddi endişelere neden oldu. Bu büyük ve karmaşık uydular için orijinal üretimden sonra geri getirilmesi teknik olarak çok zor olmanın yanı sıra ekonomik olarak da sürdürülebilir olmadığı gerekçesiyle şirket bu yakma tekniğini benimsemiş durumda.
Uydu yıkımının ardında oluşan atmosferik etkiler, araştırmacılar tarafından dikkat çekiyor. Uzmanlar ve çevre aktivistleri, uyduların yörüngeden ayrılmasının çevresel sonuçları hakkında daha derin çalışmalar yapılmasını şart koşuyor. FCC gibi düzenleyici kurumların yıllardır uyduları çevresel incelemelerden muaf tuttuğu biliniyor; bu durumun temel sebebi, düzenleme süreçlerinin uzay teknolojileri gelişimini sekteye uğratmaması endişesi olarak açıklanıyor.
FCC tarafından yürütülen bir teklifte, uzaya yönelik operasyonların Çevre Koruma Yasası (NEPA) kapsamından tamamen çıkarılması öngörülüyor. Bu teklife göre uzaydaki faaliyetler, yasal yetki alanı dışı ve Amerika Birleşik Devletleri’nin yargısı dışında etkileri olan 'coğrafi sınır ötesi faaliyetler' sayılacak ve böylece çevresel denetimlerden muaf tutulacaklar. Ancak bu önemli düzenleme şu an için onaylanmadı.
SpaceX’in uzun vadeli hedefi, düşük Dünya yörüngesine 42 bin adede kadar Starlink uydusu konuşmayı içeriyor. Şirket bu hedefine ulaşmak adına Ocak ayında FCC'den 7500 adet yeni ikinci nesil (Gen2) Starlink uydusu için onay alabiliyor. Öte yandan şirket, sadece iletişim sağlayıcı bir merkez olmanın ötesinde A1 gibi uydu tabanlı veri merkezleri üzerinde çalışıyor ve bu sistemler 120 kilovat gücünde hesaplama kapasitesi sunacak. Bu teknoloji devinin üretim gücü de oldukça etkileyici; SpaceX şu anda bu uydular için on milyon metrekare büyüklüğünde Gigasat üretim tesislerini inşa ediyor.
Kuzey Ege'de Bozcaada, Gökçeada, Edremit ve Saros açıklarında yürütülen çalışmalar 3,5-4,5 GW deniz üstü rüzgâr potansiyeli ortaya koydu.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar (*) ile işaretlenmiştir.
