Karbon Nötr Uçuşun Gerçekleştiği An
Son dönemde iklim değişikliği ve karbon emisyonları konusu küresel ölçekte en çok gündeme gelen meselelerden biri haline geldi. Bu bağlamda havacılık sektörü, sera gazı salınımını azaltma konusunda devasa bir sorumlulukla karşı karşıya bulunuyor. Aradığımız çözümlerden biri sentetik yakıt teknolojisi oldu ve bu alanda beklenen büyük adım atıldı. Sentetik jet yakıtının ilk kez tarifi yapılmış ticari bir yolcu uçuşunda kullanılması, havacılık tarihinde tarihi bir kilometre taşına imza attı.
Yeni Nesil Güç Kaynağı: eSAF Yakıtın Mucizesi
Bu çığır açıcı operasyon kapsamında kullanılan yakıt türü elektro-sürdürülebilir havacılık yakıtı veya kısaca eSAF olarak adlandırılıyor. Bu yenilikçi yakıt, geleneksel fosil bazlı jet yakıtlarından farklı bir üretim sürecine sahip olmasıyla dikkat çekiyor. eSAF yöntemi ile karbon dioksit ve tamamen yenilenebilir enerji kaynakları kullanılarak sentetik hidrokarbonlar üretiliyor.
Fark yaratan temel özelliklerden biri de eSAF'ın biyolojik kaynaklara ihtiyaç duymaması oldu. Mevcut atık karbondioksitin yakalanması sağlanıyor ve bu kapalı sistemdeki karbon, yenilenebilir elektrik ile üretilen yeşil hidrojenle birleştiriliyor. Bu reaksiyon sonucunda sentetik havacılık yakıtı oluşuyor.
)
Küresel Çözümün Türkiye'den Ödünç Alınan Başarısı
Wüstem bu devasa dönüşümü gerçekleştiren şirket, yenilikçi Infinium isimli teknoloji firması. Tespit edilen yolcu uçuşunu ve operasyonunu American Airlines havayolu gerçekleştiriyor. Kalkış noktası Corpus Christi Uluslararası Havalimanı olan uçuş, Dallas Fort Worth Uluslararası Havalimanı'nı hedef alıyor.
Wesentli bir gelişme olarak, bu yeni yakıtın üretiminde havalimanlarının mevcut yakıt depolama ve dağıtım sistemleri sorunsuz bir şekilde kullanılmış oldu. Bu durum, sentetik eSAF yakıtının ticari havacılık ortamına entegrasyonunun ne kadar kolay olduğunu gösteriyor.
Dev İddialı Yeni Tesis: Pathfinder Tesisi
Infinium tarafından Corpus Christi'de kurulan ve 2023 yılından bu yana faaliyette olan Pathfinder tesisi, dünya çapında ilk ticari ölçekli power-to-liquids yani PtL e-yakıt üretim tesislerinden biri olarak tanımlanıyor. Bu tesis başlangıçta alternatif yakıtlardan e-dizel ve e-nafta üretimine odaklanmış; ancak stratejisini sürdürülebilir havacılık sektörüne yönlendirerek önemli bir ilerleme kaydetmiş durumda.
)
Wesentinde, bu sentetik yakıt üretim süreci geleneksel petrol bazlı jet yakıtlarına kıyasla yaşam döngüsü boyunca sera gazı emisyonlarında yüzde 90'dan fazla azalma vaat ediyor. Ayrıca üretilen sentetik hidrokarbonların ASTM International standartlarını karşılamasıyla ticari havacılıkta güvenle kullanılması sağlanıyor.
Pazar Potansiyeli ve İleri Adımlar
Ticari havacılık sektörü yıllık yaklaşık 380 milyar litre jet yakıt tüketiyor; ancak şu an sürdürülebilir alternatiflerin küresel yakıt arzındaki payı maalesef yüzde 1'in altında kalıyor. Bu açığı kapatmak amacıyla Infinium, üretim kapasitesini dramatik ölçüde artırmayı hedefliyor.
Gelecek için dev bir adım olan Project Roadrunner tesisinin inşasıyla planlanması, yakında eSAF üretimine başlanacağını gösteriyor. Hedefler doğrultusunda bu yeni mega tesisi tamamlandığında yıllık 19 milyon litreden fazla sentetik sürdürülebilir havacılık yakıtı üretilmesi hedeflenmekte.
Hazin bir detay ise, yapılan denemeler sırasında sentetik eSAF'ın uçak motorlarında, ikmal ekipmanlarında ya da mevcut altyapıda herhangi bir teknik değişiklik gerektirmediği tespit edildi.
Müssur bu teknolojinin yaygınlaşmasıyla havacılık sektöründe karbon ayak izi sıfırlama vizyonuna ulaşmak mümkün görünüyor.