Son yıllarda film ve televizyon sektörlerinde senaryo yazarı sayısının azaldığı hissiyatı oldukça gerçek bir tabloyu yansıtıyor.
Film Yazarları Sendikası Batı Şubesi (WGAW), yayınladığı son finansal raporlarla sektöre dair endişe verici bir tablo çizdi. Verilere göre, 2025 yılında gelir bildiren senaristlerin yüzdesi önceki zirve dönemine kıyasla ciddi şekilde daralmış durumda.
Son mali yıllık raporda bildirilen verilere bakıldığında, geçen yıl yaklaşık 5 bin 732 yazarlığın geliri sendika nezdinde kayıt altına alınırken; bu sayı, büyük bir aksaklık yaşayan 2022 yılındaki neredeyse 7 bin kişiye kıyasla belirgin biçimde düşüş gösteriyor. Sendikanın Batı Bölümü auditi, endüstrinin bu daralması sürecinden çıktığı ve uzun yıllara yayılan aşırı harcamaların ardından yapılmış şirket geri çekilmelerinin bir sonucu olduğunu belirtiyor.
Hale gelince; daha uzaya bakıldığında tablo biraz daha istikrarlı görünse de mevcut gidişat umut verici değil. 2015'te yaklaşık 5 bin 600 yazarlık kayıt altına alınırken, 2016 yılında bu sayı 5 binden fazla seviyeye yükselmişti.
Senaryo yazarlarının istihdam edilebilir sayısının 2023'teki sendika grevlerinden sonra düşüş eğiliminde devam etmesine rağmen, çalışanların toplam peşin gelirlerinde bir denge sağlanmaya başladığı görülüyor. Sadece 2024’ten 2025’e kadar olan dönemde istihdam %10,2 oranında azalmış; ancak bu yazarların toplu olarak kazandığı rakamlar 2025 yılında 1,7 milyar dolara ulaştı. Bu tutar, bir önceki yıla göre sadece %1,3'lük marginal bir düşüşünü temsil ediyor.
Bunun nedeni birden fazla faktöre bağlanabilir. Yayın akışı (episodik dizi) alımlarının dahi dijital yayın platformlarının yükselişi öncesinde daraldığı ve bu durum yazarların stüdyolarındaki çalışma fırsatlarını azalttığı biliniyor. Açıkça görülüyor ki, mevcut boş pozisyonlar daha deneyimli ve bağlantıları güçlü olan senaristlere gitme eğiliminde; bu da istihdam düşse bile gelir rakamlarının yüksek seyretmesine neden oluyor.
Hala öyle mi? 2025'te iş piyasasındaki devam eden keskin düşüşe rağmen, çalışan yazarların yıllık toplam kazançları hala yaklaşık %25 oranında azalmış durumda. Bu durum, paranın çok daha az sayıda kişiye dağıtılmasına bağlı olarak hissedilen ciddi bir baskıyı gösteriyor.
Beklenildiği üzere televizyon sektöründeki işsizlik film yazarlarından çok daha ağır bir daralma yaşıyor. Filmler için durum, 2022'den bu yana istihdamın sadece yaklaşık %14 düşerek geçtiğimiz yıl gelir bildiren kişi sayısının 2 binde zor ulaşmasıyla özetlenirken; televizyon sektöründe işler üçte birinden fazla (33% üzerinde) düşmüş durumda.
İlginç olan nokta ise, kalemine çıkan bu yazarların toplam kazançları. Televizyon ve dizi sektörü istihdam ve gelir eğilimlerini genel trendlere uygun takip ederken; uzun metrajlı film senaryosu yazarlığı son beş yılda her zaman olduğu gibi daha güçlü bir finansal performans sergilemiş.
2025 yılı için film senaristleri yaklaşık 521 milyon dolarlık geliri duyurdu. Bu rakam, önceki yıla göre %7,2'lik bir artışla geldi. Ancak bu iyileşmenin gölgesinde telif (royalty) payları da %4,9 oranında düşerek geçtiğimiz yılki 535,5 milyon dolara indi.
Hissedilen Baskı ve Dijital Telifler
Dizi ve televizyon dünyasında en büyük geliri oluşturan kısım hala telif ücretleri. Stüdyolar arası yansıma (residual) olarak TV ve filmlerden toplam 330 milyon dolarlık bir gelir elde edilmiş oldu. Bu rakam, geçen yıldan yaklaşık 16 milyar dolarlık nominal düşüşünü temsil etse de, sektördeki diğer tüm telif kategorilerindeki uzun süredir devam eden çekilmelerin aksine, dijital yayın platformları son on yıla doğru sürekli bir yükseliş trendi göstermişti.
Özetle; genel telif gelirleri beş yıllık bir süreçte %14,3 gibi istikrarlı ancak küçük artışlarla yukarıda seyretmiş durumda. Televizyon hala yazarlar için en büyük geliri temsil ediyor olsa da, bütçesi yüksek olan ve belirli teknik şartları sağlayan 'premium' yayınlar (SVOD) teliflerinin büyümesi dikkat çekiyor.
Özellikle 96 dakikayı aşan programlarda ve 30 milyon dolar üzeri prodüksiyon bütçesine sahip yapımlarda verilen bu üst düzey yayıncılık (HBSVOD) telifleri, son beş yılda %300'den fazla artarak 2025 yılında 77.83 milyon dolara ulaştı.
Bu yükselişin sebebi prodüksiyon bütçelerindeki genel şişki ve sektör temsilcilerinin dijital platformlar için telif anlaşmalarını iyileme yönündeki girişimlerinin başarılı olması olarak yorumlanıyor. Sendika kaynakları bu öngörülerin henüz nihai olmadığını, verilerin daha kapsamlı hale geldiğinde değişebileceğini belirtiyor.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar (*) ile işaretlenmiştir.
