Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete'de yayımlanan yeni yönetmelik, 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya platformlarında hesap açmasını yasaklıyor. 1 Kasım 2026'da yürürlüğe girecek düzenleme, dijital dünyada çocuk güvenliği konusunda Türkiye'nin en kapsamlı adımlarından biri olarak öne çıkıyor.
- 15 yaş altı çocukların sosyal medya hesabı açması yasaklanıyor.
- Platformlar 31 Mart 2027'ye kadar yaş doğrulama sistemi kurmak ve mevcut hesapları kapatmakla yükümlü.
- 15-18 yaş grubu için gizlilik, canlı yayın kısıtlaması ve reklam profillemesi yasağı getiriliyor.
Yeni düzenleme tam olarak ne getiriyor?
Yönetmelik, sosyal medya platformlarına 15 yaş altındaki kullanıcıların hesap oluşturmasını engellemek için etkili bir yaş doğrulama sistemi kurma zorunluluğu getiriyor. Bu sistemin nasıl çalışacağına dair detaylar henüz netleşmemiş olsa da, platformların kullanıcıların yaşını güvenilir bir şekilde tespit etmesi gerekecek. Mevcut hesaplar için de bir geçiş süreci öngörülüyor. Platformlar, 31 Mart 2027 tarihine kadar tüm kullanıcıların yaşını doğrulamak ve 15 yaşından küçük çocuklara ait hesapları kapatmak zorunda. Bu süreç, platformların teknik altyapılarını güncellemeleri için yaklaşık 5 aylık bir zaman tanıyor.
15-18 yaş grubu için hangi kurallar geçerli olacak?
Yönetmelik yalnızca 15 yaş altını değil, 15-18 yaş arasındaki gençleri de kapsıyor. Bu yaş grubundaki kullanıcıların hesapları varsayılan olarak gizli tutulacak. Canlı yayın özellikleri kısıtlanacak ve ekran görüntüsü alınmasını önleyici teknik önlemler uygulanacak. Ayrıca, çocukların kişisel verileri davranışsal profilleme veya kişiselleştirilmiş reklam amacıyla kullanılamayacak. Bu düzenleme, gençlerin dijital mahremiyetini korumayı ve onları hedef alan reklam içeriklerinin önüne geçmeyi amaçlıyor.
Ebeveynlere ve platformlara ne gibi sorumluluklar düşüyor?
Düzenleme kapsamında ebeveynlere çocuklarının hesap ayarlarını, ekran süresini, konum paylaşımını ve ücretli işlemlerini yönetebilecekleri araçlar sunulması zorunlu hale geliyor. Böylece aileler, çocuklarının dijital faaliyetleri üzerinde daha fazla kontrol sahibi olacak. Sosyal medya şirketleri ise çocukları zararlı içeriklerden korumak için içerik filtreleme sistemleri ve güvenlik mekanizmaları geliştirmekle yükümlü. Platformların bu yükümlülükleri yerine getirmemesi durumunda ne gibi yaptırımlarla karşılaşacağı ise henüz açıklanmadı.
Türkiye'de ve dünyada benzer uygulamalar var mı?
Türkiye'de daha önce benzer bir düzenleme bulunmuyordu. Bu yönetmelik, çocukların dijital güvenliği konusunda atılan ilk kapsamlı adım olma özelliği taşıyor. Dünyada ise benzer uygulamalar mevcut. Örneğin, Avrupa Birliği'nin Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında 13 yaş altı çocukların verilerinin işlenmesi için ebeveyn izni gerekiyor. ABD'de ise Çocukların Çevrimiçi Gizliliğini Koruma Yasası (COPPA) 13 yaş altı çocukların verilerini koruma altına alıyor. Türkiye'nin getirdiği 15 yaş sınırı, bu ülkelerden daha katı bir yaklaşım sergiliyor.
Yasağın uygulanması ne gibi zorluklar barındırıyor?
Yaş doğrulama sistemlerinin etkinliği ve mahremiyet endişeleri, düzenlemenin en çok tartışılan yönleri arasında. Kullanıcıların yaşını doğrulamak için kimlik bilgilerinin nasıl toplanacağı ve saklanacağı belirsizliğini koruyor. Ayrıca, çocukların ebeveynlerinin bilgisi dışında farklı yollarla platformlara erişmeye çalışması da olası bir senaryo. Uzmanlar, teknik önlemlerin yanı sıra eğitim ve farkındalık çalışmalarının da önemine dikkat çekiyor.
Yönetmelik ne zaman yürürlüğe girecek?
Yönetmelik 1 Kasım 2026'da yürürlüğe girecek. Platformların 31 Mart 2027'ye kadar gerekli teknik düzenlemeleri tamamlaması gerekiyor. Bu tarihe kadar mevcut hesapların kapatılması ve yaş doğrulama sistemlerinin devreye alınması bekleniyor. Düzenlemenin uygulanmasıyla ilgili detaylar ve olası yaptırımlar önümüzdeki günlerde netlik kazanacak.