PlayStation efsanelerinden Shawn Layden, geçmişte PlayStation Vita konsolunun yerine neden PlayStation Portable 2'nin (PSP2) üretilmemesi gerektiğini dile getirdiği görüşlerini detaylandırdı. O dönemde Sony’nin bu akıllı telefon benzeri cihaz üzerine eklediği aşırı özellik yığını, hem maliyeti yukarı çekti hem de en önemli satış kalemini olan kullanıcıların tepkisini beraberinde getirdi.
Savunucuları olduğunu düşündüğü bir görüşe göre Vita'nın donanım listesi oldukça fazlaydı. Geri dokunmatik sensörler (back-touch), üst düzey OLED ekranlar ve özel hafıza kartları gibi yenilikler eklemek zorundaydılar. Ancak Layden, bu tür özelliklerin aslında yeni olması gerekmediğini belirtti. PSP zaten iyi çalışan bir platformdu; Sony ise onu yeniden icat etmeye çalışarak gereksiz maliyet yükü altına girdi.
Yenilik ve Değer Dengesi Sorunu
Layden'ın temel argümanı, 'fazla yenilik ne kadar dayanır?' sorusu üzerine kuruluyordu. O dönemde PSP kullanıcılarının en büyük şikayetlerinden biri cihazda tek analog çubuğun bulunmasıydı. PlayStation 1 ile analoga alışmış nesil için tek çubuk bir engel teşkil ediyordu. Bu nedenle, en azından ikinci stick'in eklenmesi (bir nevi PSP2), mevcut kitle tarafından çok güçlü karşılanacak basit bir geliştirme olarak görülüyordu.
Ancak Sony’nin Vita yolunda seçtiği rota bambaşkaydı. Markanın PSP'den tamamen bağımsız yeni oyun formatları ve hafıza kartları kullanması, kullanıcıların mevcut PSP koleksiyonlarını devreden çıkarmasına neden oldu; bu durum son derece maliyetli bir tercihti.
Haklı olarak, donanım üretimindeki her ekstra özellik maliyete yansıyor. Marka içi hesaplamalarda, eklenecek her gelişmiş teknoloji parçası üretimin giderlerini artırıyordu. Layden, Sony’nin bu ek teknolojilerin getirdiği yüksek maliyetlerin satış başarısına olumsuz bir etki yaptığını savundu.
Değer Önerisi ve Gran Turismo
Yine geçmişteki oyun endüstrisine dair çarpıcı bir anıya değinen Layden, Nintendo'nun baş geliştiricilerinden Shigeru Miyamoto’ya atıfta bulundu. Efsanevi oyuncak tasarımcısı Miyamoto’nun projelerde belirli bir fiyat seviyesini (bir tür değer eşiği) aşmaktan çekindiğini iddia etti. Bir oyunun maliyetinin, ona sağladığı değeri aştığı noktada durulması gerektiğini belirtiyor.
Yine Sony'nin bu kuralı uygulamakta zorlandığını gösteren örneklerden biri de Gran Turismo serisi oldu. İlk oyundan ikinci oyuna geçerken içerik sayısında dramatik bir artış oldu. Bir nedene bağlı olarak araç sayısı 65’ten başlayıp yaklaşık 290’a çıktı. Layden, bu tür içeriğe yapılan aşırı yatırımın neden önemli olduğu konusunda uyarıda bulundu. Çünkü her eklenen modelin lisanslama, tasarım ve dengeleme maliyeti vardır; eğer bu zaman yerine yeni özellikler geliştirilseydi genel oyun değeri daha dengeli olacaktı.
Format Değişiminin Sınırları
Piyasa testleri sonuçlarının çoğu Sony'nin lehine değildi. Yıllar sonra PlayStation Vita konsolu piyasaya sürüldüğünde, günümüz standartlarına kıyasla uygun felsefi fiyat noktalarında bulunuyordu ve iyi bir cihaz olmasına rağmen geniş kitleye hitap edemedi.
Hayatına son veren bu format denemesinin temel sorunu ise büyük ölçüde inovasyonun hızının kullanıcıların kaldırabileceği sınırları aşmasıydı. Kullanıcılar, değişim için belirli bir eşiğe sahiptir. Bu eşik aşıldığında; araştırma ve geliştirme maliyetleri veya parça fiyatları ne kadar artarsa artsın kârlılık yerine direnç oluşur.
Şunu netleştirmek gerekir ki PlayStation Vita piyasada beklenen etkiyi yaratamadı. Ancak bu bir başarısızlık hikayesinden ziyade, teknoloji ve kullanıcı beklentisi arasındaki ince dengeyi kurmanın ne kadar zor olduğunu gösteren önemli bir vaka çalışması olarak tarihe geçecektir.