Paul Schrader, sinema kariyeri boyunca suç, günah ve kefaret kavramlarını didik didik eden nadir yönetmenlerden biri. Yeni filmi "The Basics of Philosophy" ile bu kez çok daha rahatsız edici bir sorunun peşine düşüyor: Bir insan geçmişte pedofili olmuşsa, artık öyle olmaması mümkün müdür? Bu soru, filmin hem ahlaki hem de felsefi çekirdeğini oluşturuyor ve Schrader'ın son dönem işlerindeki "işkenceci" ve "Nazi" temalarının bir adım ötesine geçiyor.
Yönetmenin önceki filmleri "The Card Counter" ve "Master Gardener"da sırasıyla eski bir işkenceci ve eski bir Nazi'nin geçmişleriyle yüzleşme çabalarını izlemiştik. Schrader, bu yeni yapımda da aynı yapıyı kullanıyor: Yalnız bir adam, karanlık bir geçmiş ve kurtuluş arayışı. Ancak bu kez karakterin suçu, izleyiciyi çok daha derin bir ahlaki çıkmaza sürüklüyor. Bu cesur yaklaşım, Schrader'ın sinemasına aşina olanlar için bile rahatsız edici bir deneyim vaat ediyor.
Jack Huston'ın canlandırdığı Prof. John Jorrisen, üniversitede felsefe dersleri veren saygın bir akademisyendir. Filmin açılış sahnesinde, tahtaya "Felsefenin Temelleri" yazan Jorrisen, öğrencilerine dersin içeriğini anlatırken aslında kendi iç dünyasındaki çatışmaları da ele verir. Schrader'ın bu doğrudan anlatım tarzı, izleyiciyi ikiye bölen bir özelliğe sahip: Kimileri bu sadeliği cesur bulurken, kimileri de didaktik bulup eleştirecek. Ancak her iki taraf da filmin rahatsız edici atmosferinden kaçamıyor.
Schrader'ın sineması, suçluluk duygusunun insan ruhunda açtığı yaraları sarmaya çalışan karakterler üzerine kurulu. Yönetmen, her filminde bu temayı farklı bir suçla yeniden ele alıyor. "The Basics of Philosophy"da ise bu yaklaşım, izleyiciyi ahlaki bir sınırın ötesine taşıyor. Film, geçmişte işlenmiş bir suçun, kişinin kimliğini ne kadar belirlediğini sorguluyor. Jorrisen karakteri üzerinden, toplumun dışladığı bir bireyin içsel kurtuluş mücadelesini izliyoruz.
Schrader'ın uzun süredir birlikte çalıştığı görüntü yönetmeni Sean Price Williams, filme önceki işlerine kıyasla daha fazla görsel zenginlik katmış. Yönetmenin alışılageldik sade ve neredeyse süssüz estetiği, Williams'ın kamerasıyla birlikte daha etkileyici bir boyuta ulaşıyor. Öte yandan Eli Kezsler'in bestelediği huzursuz ve melankolik müzikler, filmin kasvetli atmosferini güçlendiriyor. Bu iki unsur, Schrader'ın anlatmak istediği ağır temayı destekleyen önemli yapı taşları olarak öne çıkıyor.
Schrader, film boyunca izleyiciye tek bir soru sormuyor; aksine bir dizi felsefi sorgulamayı peş peşe sıralıyor. Geçmişteki hatalarımız kimliğimizi ne kadar belirler? Bir insan gerçekten değişebilir mi? Toplum, geçmişte suç işlemiş birini affedebilir mi? Bu sorular, filmin diyaloglarının omurgasını oluşturuyor. Ancak Schrader'ın bu sorulara verdiği yanıtlar, izleyiciyi rahatlatmaktan çok daha fazla düşündürüyor.
"The Basics of Philosophy", Schrader'ın son dönem filmleriyle bir üçleme oluşturuyor. "The Card Counter" ve "Master Gardener" ile başlayan bu süreç, yönetmenin sinemasında belirgin bir olgunluk dönemine işaret ediyor. Ancak bu film, öncekilerden farklı olarak çok daha cesur bir konuyu ele alıyor. Schrader, bu kez izleyicinin konfor alanına girmekten kaçınmıyor ve onları zorlu bir ahlaki yolculuğa çıkarıyor. Bu yönüyle film, yönetmenin hayranları için olduğu kadar sinema tarihi açısından da önemli bir yapım olarak değerlendirilebilir.
Schrader'ın sinemasına aşina olmayan izleyiciler için "The Basics of Philosophy" oldukça ağır ve anlaşılması güç bir yapım olabilir. Ancak yönetmenin takipçileri, bu filmde onun en rahatsız edici ve düşündürücü işlerinden biriyle karşı karşıya olduklarını görecekler. Film, suç ve kefaret kavramlarını derinlemesine irdelemek isteyenler için kaçırılmaması gereken bir deneyim sunuyor. Schrader'ın bu cesur anlatımı, sinema dünyasında uzun süre konuşulacak gibi görünüyor.
Julia Loktev'in devam belgeseli My Undesirable Friends: Part II – Exile, Rusya'dan kaçan gazetecilerin sürgün hayatlarını 355 dakika boyunca anlatıyor.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar (*) ile işaretlenmiştir.
