Sinema devleri arasındaki en büyük bekleyişlerden biri sona erdi. Paramount, 110 milyar dolarlık dev satın alımıyla Warner Bros. Discovery’ye (WBD) sahip olma sürecinde Avrupa Birliği rekabet otoritmasından kritik bir onay aldı. Bu gelişme, işlemin global ölçekte ilerlemesi için çığır açıcı nitelikte oldu. Daha önce öngörülen ve şirketin önceden kabul ettiği bazı düzenlemeler sayesinde süreç ilerlerken, ABD içindeki yasal engeller de dikkat çekmeye devam ediyor.
Bu tarihi satın alımın gerçekleşme ihtimalini değerlendiren Avrupalı kurumun olumlu kararı, David Ellison'ın başındaki sürece yön veren önemli bir adımdı. Paramount, bu onay hakkındaki açıklamasında söz konusu sürecin şirket tarafından ilan edilen takvime uygun şekilde tamamlanmasında 'büyük bir kilometre taşı' olduğunu vurguladı ve AB'nin bulgularının, ABD Eyalet Başsavcıları tarafından engelleme girişinde dayandırılan temel varsayımları doğrudan çürüttüğünü belirtti.
Paramount yönetiminin hedefi, anlaşmayı üçüncü çeyrekte ve en geç Eylül ayı sonuna kadar tamamlamak olarak belirlenmiş durumda. Anlaşmanın 30 Eylül tarihinden sonra tamamlanmaması durumunda Warner hissedarlarına gündeme gelen gecikme cezaları da beklentileri belirli bir disiplinde tutuyor.
ABD'deki Büyük Engel: Eyalet Başsavcılarının Duruşu
Türkiye dahil birçok ülkede dijital platformlar sinema sektörünü dönüştürürken, Amerika Birleşik Devletleri bu tür konsolide edici adımlara karşı sert tepkiler gösteriyor. Kaliforniya Eyaleti Başsavcısı Rob Bonta liderliğindeki ve toplam on bir eyaletin katıldığı hukuki süreç, önerilen bu devleşmenin üç kritik alanda rekabet hukukuna aykırı olduğu iddiasına odaklanıyor.
Bu davalar; geniş dağıtım filmleri, gişe rekorları kıran yapımlar ve kablolu yayın ağlarının lisanslanması gibi temaları içeriyor. Geçtiğimiz günlerde bir yargıç bu süreçte 14 günlük geçici tedbir kararı vermiş olsa da eyalet temsilcileri şimdi dava sonuçlanana kadar anlaşmanın kapanmasını tamamen durduracak ara karar başvuruları hazırlıyor.
Ülkenin kuzey bölgelerindeki mahkemelerde bu tür yasal engeller konusunda henüz kritik bir yargı bekleyiciliği yaşanıyor. Ek olarak, Amerikan Yazarlar Birliği (Writers Guild of America) de dava süreçlerine müdahil olarak benzer tedbir kararları talep ediyor.
AB İncelemesi ve Pazar Tanımı Kararı
Avrupa Komisyonu bu inceleme sürecinde film prodüksiyonuna veya görsel-işitsel (audiovisual) kanallara yönelik aşırı bir baskı oluşmadığı sonucuna vardı. Komisyon, Avrupa Ekonomik Alanı'nda Paramount ile WBD’nin birleşmesiyle oluşacak yapıya rakip olabilecek yeterli sayıda sinema stüdyosu bulunduğunu savundu.
AB otoritesinin bu yaklaşımı ABD merkezli devler olan Disney, Universal ve Sony gibi isimlerin dışında Amazon MGM, A24 ve Lionsgate gibi daha küçük ama önemli oyuncuları da dahil ettiğini vurguluyor. Oysa Amerika'daki davalar genellikle sadece Hollywood’un büyük beşli yapısına odaklanarak daha dar bir piyasa tanımlaması yapıyor.
Komisyon ayrıca görsel-işitsel değer zincirinde yeterli sayıda alternatif rakibin var olduğunu ve dijital yayın platformlarının çocuk içeriği gibi alanlarda rekabetçi kalmaya devam edeceğini belirtti. Bu bulgular, Amerikan eyalet başsavcılarının dava dilekçelerinde dayandığı piyasa tanımını zayıplatan önemli veriler sundu.
Dağıtım Düzenlemesi ve Ortaklık Koşulları
Hukuki süreçte beklendiği gibi Komisyon; film dağıtımı konusunda rekabet riski olduğunu tespit etti. Özellikle Paramount ile Universal arasındaki yapısal ortaklıktan sonra, Warner'ın film portföyünün eklenmesinin Avrupa Ekonomik Alanı'ndaki (EEA) ülkelerde piyasalarda daha yüksek bir yoğunluğa ve şeffaflığa yol açacağını raporladı.
Bu durumun ana odağında Paramount ve Universal’in ortak girişimi olan United International Pictures (UIP) yer alıyor. Komisyon, bu işbirliği dışında Warner filmlerinin UIP üzerinden dağıtılması halinde sinema işletmecileri için daha düşük kiralar ve dağıtım şartları oluşacağı gerekçesiyle endişelerini dile getirdi.
Bu sorunları çözmek amacıyla Paramount'a son olarak önemli bir düzenleme getirildi. Şirket, anlaşmanın sonuçlanmasından sonraki on yıl boyunca Avrupa Ekonomik Alanı'ndaki ülkelerde Warner filmlerini doğrudan veya dolaylı yoldan Universal ile ortak dağıtıma almamalı. Ayrıca sinema ağları arasında ciddi değişiklikler yapması gereken şartlar da belirlendi.
Bu taahhütlerin, birleşmiş gücün Universal veya Disney ürünleriyle ortak dağıtım yapmasını önleyerek Komisyon'un endişelerini tamamen giderdiği kabul edildi. Bu sürecin denetimi ise bağımsız bir müteahhit tarafından yapılacaktır.