Amerika Birleşik Devletleri'nde özerk sürüş teknolojileri son dönemde büyük bir ilgi görse de, bu ilerlemenin beraberinde getirdiği ciddi güvenlik açıkları tartışma konusu oldu. ABD Ulaşım Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği Yönetimi (NHTSA), sürüüsüz araçların emniyet güçleri ve diğer acil durum ekipleri tarafından kullanılan araçlara engel olma eğiliminde olduğunu fark ederek, ilgili yapımcılardan bu soruna kalıcı bir çözüm bulmalarını talep etti.
Yönetim Kurulu yöneticisi Jonathan Morrison'dan yapılan açıklamada, akıllı sürüş sistemlerinin yol üzerindeki kısıtlamalar veya nadir durumlardan ziyade, gerçek ve sürekli karşılaşılması gereken sorunlar olduğunu vurguladığı belirtiliyor. NHTSA, bu sorunun basit bir yazılım hatası olarak görülmemesi gerektiğini ve özerk araçların da hayat kurtaran operasyonlara destek olması gerekirken engel oluşturmaması gerektiği yönünde sert bir uyarıda bulundu.
Acil Durumlarda Yaşanan Engellerin Detayları
Yıllardır kendini gösteren bu problemler artık daha ciddi boyutlara ulaştı. San Francisco ve Austin gibi büyük şehirlerde hizmet veren otonom robot taksi firmalarının araçlarının, ambulansların veya itfaiye araçlarının geçişini engelledığı çeşitli olaylar rapor edildi. Örneğin, Texas'in Austin kentinde bir barda meydana gelen silahlı çatışmanın ardından gönderilen acil durum ekibinin yolunu kesen Waymo adlı otonom araçlar nedeniyle görevlerinde birkaç dakika gecikme yaşandı.
Bu tür olumsuz deneyimler sadece tek seferlik vaka düzeyinde kalmadı. Acil durumlara müdahale eden liderler, düzenledikleri bir toplantıda NHTSA yetkililerine bu durumdan duydukları ciddi rahatsızlığı dile getirdiler. Yetkililere göre sürücüsüz araçların yol üzerindeki tutarsız davranışları ve sürekli engeller yaratması nedeniyle emniyet ve sağlık ekipleri ek çaba göstermek zorunda kalıyor.
San Francisco İtfaiye Dairesi şeflerinden Patrick Rabbitt'in öne sürdüğü gibi, bu robot taksi cihazlarının yakın zamanda itfaiyelerin istasyonlarını veya araçlarını engelleyecek şekilde donma (freezing) eğilimi gösterdiği bildirildi. Austin yetkilileri de benzer sorunları yaşarken; özellikle Waymo araçlarının otonom sistemlerinin acil durum ekiplerinin el hareketlerini tanıyamaması, operasyonel süreçler için kritik zaman kayıplarına neden oluyor.
NHTSA’dan Yapımcılara Çağrı ve Yeni Süreçler
Mittirilen bu uyarı üzerine NHTSA, otonom araç geliştiricilerine acil bir eylem planı sunmalarını şart koştu. Karayolu trafik güvenliğini sağlayan kurum, ilgili firmalarla temasa geçerek çözümlerini dinleyeceği toplantıları Temmuz ayı sonuna kadar programlandığını duyurdu. Bu durum, teknoloji devleri için kısıtlı bir süre içinde sorunu kökten çözmeleri gerektiği anlamına geliyor.
Mittırılan bu ciddi çağrının arkasında yatan en temel felsefe şudur: Can tehlikesi söz konusu olduğunda her saniye değerlidir. Emniyet güçlerinin, itfaiyecilerin veya sağlık personelinin acil bir çağrıya yanıt verirken yolun önünü kesen sürücüsüz araçlar artık basit bir yazılım anormalliği olarak görülemez.
Mittirilen uyarıda belirtildi ki, teknoloji bu hayat kurtaran görevleri desteklemek zorundadır; engel olamaz. Bu bağlamda, trafiği düzenleyen özerk sistemlerin, acil müdahale araçlarının önünü kesmesi veya tehlikeli durumları artırması kabul edilemez bir durumdur.