Nikon'un düzenlediği Small World in Motion fotomikrografi yarışmasının bu yılki kazananı, üretken yapay zeka kullanımını yasaklayan kuralları ihlal ettiği gerekçesiyle diskalifiye edildi. Yarışma sözcüsü Remi Yuter, videonun ve destekleyici materyallerin yeniden değerlendirilmesi ve jüri üyeleriyle yapılan istişareler sonucunda bu kararın alındığını açıkladı. Skandal, Singapur Ulusal Üniversitesi'nden optik mühendisi Ning Xu'nun birincilik ödülünü kazanan videosunun, biyolojide var olmayan yapılar içerdiğinin uzmanlarca fark edilmesiyle ortaya çıktı.
- Kazanan video, üretken yapay zeka ile üretilmiş yapılar içerdiği için diskalifiye edildi.
- Videonun SynthID filigranı taşıdığı ve biyolojik olarak imkansız yapılar barındırdığı tespit edildi.
- Yeni birincilik ödülü, Vietnam'dan Nguyen Nam Nhat'ın roundworm ve Dileptus adlı tek hücreli organizma videosuna verildi.
Ning Xu'nun videosu neden diskalifiye edildi?
Ning Xu'nun ödül kazanan videosu, primer siliyer diskinezi (PCD) hastası bir çocuğun hava yolu dokusundan alınan örneklerdeki silyaları gösteriyordu. Ancak uzmanlar, videodaki kırmızı, mavi ve mor yapıların biyolojide var olmayan şekillerde olduğunu ve bir yapay zeka tanımlayıcı filigranı olan SynthID taşıdığını belirledi. Xu, videonun gerçek araştırma görüntülerinden oluştuğunu, ancak 'postprocessing' için üretken yapay zeka kullandığını açıkladı. Yine de niyet ne olursa olsun, görüntüdeki yapılar tanınmayacak kadar değiştirilmiş veya tamamen uydurulmuş gibi görünüyor.
Uzmanlar ne diyor?
Leicester Üniversitesi'nden bilim insanı Robert Hirst, 20 yıldır PCD teşhisi koyduğunu ve videodaki silya dalga formlarının, uzunluklarının, hücre boyutlarının ve şekillerinin PCD hastalarındakine hiç benzemediğini belirtti. Hirst, bu olayın dünya çapında PCD hastaları, doktorlar ve destek ağları üzerinde olumsuz etki yarattığını ekledi.
Yeni kazanan kim oldu?
Nikon, sıralamayı bu karara göre güncelledi. Yeni birincilik ödülü, Vietnam'dan Nguyen Nam Nhat'ın bir roundworm ve Dileptus adlı tek hücreli organizmayı gösteren videosuna verildi. Xu'nun eseri artık yarışmanın kazananlar sayfasında yer almıyor. Yuter, Nikon Small World'ün gelecekteki yarışma girişleri için kuralları ve değerlendirme prosedürlerini gözden geçireceğini sözlerine ekledi.
Bilimde yapay zeka kullanımı neden tartışmalı?
Üretken yapay zeka, pikselleri uydurduğu için bilimsel görüntülerde ciddi bir sorun teşkil ediyor. Bilimsel görüntüler veri olarak kabul edilir ve bilim insanlarının görüntüleri renklendirdiklerinde bunu açıklamaları gerektiğini savunan yaygın bilimsel kılavuzlar, üretken yapay zekanın niteliksel bir fark olduğunu vurguluyor. Avustralya'daki Queensland Üniversitesi'nden gelişim biyoloğu Melanie White, daha önce Nature'a verdiği demeçte, bilimsel görüntülerin veri olduğunu ve bilim insanlarının bu verileri manipüle etmemesi gerektiğini söylemişti.
Türkiye'de durum ne?
Nikon Small World yarışması uluslararası bir etkinlik olup, Türkiye'den katılımcılar da yer alabiliyor. Ancak bu skandal, yarışmanın gelecekteki kurallarını etkileyebilir. Türkiye'deki bilim insanları ve fotoğrafçılar için yapay zeka kullanımı konusunda daha sıkı denetimler gündeme gelebilir. Şu an için Türkiye'ye özel bir yaptırım veya değişiklik bulunmuyor.