Meta Kararlarına Yapay Zeka İddiasıyla Dava Açıldı
Medyayı ve teknoloji dünyasını derinden sarsan bir gelişme yaşandı. Facebook'un ana sahibi olan Meta, Kaliforniya Federal Bölge Mahkemesi'nde 26 çalışanın imza attığı hukuki bir dava ile mercek altına alındı. Çalışanlar; şirketin işten çıkarma süreçlerinde yöneticiler yerine yapay zeka sistemlerini kullandığını iddia ediyor.
Waka çalışanların ifadelerine göre Meta, son dönemde gerçekleştirdiği büyük küçültme (layoff) hamlelerinde insan sezgilerine veya deneyimine güvenmek yerine bir dizi dahili yapay zeka aracını devreye sokmuş. Bu araçlar; performansı puanlamak ve listeyi hazırlamak için algoritmalara dayanıyor. Dava dilekçesi, şirketin bu süreçte yalnızca mantık hatalarına değil, aynı zamanda hukuki eksikliklere de yol açtığını öne sürüyor.
Çalışanları Puanlayan Yapay Zeka Araçları
Dava dilekçesinde belirtilen iddialara göre, Meta içeride kullandığı 'Metamate' gibi bir yapay zeka sistemi ve çalışanların sürekli izleme verilerini kullanarak işten çıkarılacak kişileri belirlemiş. Şirketin çalışanlarını değerlendirme kriterleri arasında sadece yaptıkları iş değil, aynı zamanda Meta tarafından geliştirilen kendi yapay zeka araçlarını ne kadar aktif kullandıkları da yer almış.
Çalışanlar; 'Yapay Zekaya Uygun (AI Native)', 'Yapabilen (AI First)' ve 'Yapılan İşle Yapabilen (AI Enabled)' gibi sınıflandırmalar üzerinden değerlendirilmişler. Bu dahili paneller, her bir çalışanın yapay zeka araçlarını ne ölçüde benimsediğini sınıflandırarak performans sıralamasını oluşturmuş.
Engelli Çalışanlar ve Korunan İzinler Etkileniyor
Geliştirilen bu yapay zekaya dayalı puanlama sisteminin en kritik eleştirisi ise hukuki boyutu. Dava, Meta'nın kullandığı izleme araçlarının engellilik durumu veya yasal olarak korunan tıbbi izin/aile izni gibi durumlardan kaynaklanan farklılıkları dikkate almadığını öne sürüyor.
Dilekçede, bu sistemlerin performans değerlendirmesi yaparken engelli bir çalışandan beklenen çıktının fiziksel durumu veya dinlenmek zorunda olan yasal bir aile izniyle çalışan birinin performansı gibi faktörleri hesaba katamadığı iddia ediliyor. Veriler; mesai dışı aktiviteler, çıktı metrikleri ve 'yapay zeka tüketimi' üzerinden toplandığı için koruma altındaki durumlarda bu verilerin doğru bir şekilde birikmesi veya değerlendirilmesi mümkün olmuyormuş.
Meta Savunması: Kararlar İnsanlar Tarafından Alındı
Mevzuyu açıklayan bir açıklamada Meta, hukuki iddiaların gerçeklere dayanmadığını ve temelsiz olduğunu belirterek savunma yaptı. Şirket adına yapılan beyanda şu ifadelere yer verildi: "Çalışan sayısındaki yönetim ve organizasyonel kararlar yapay zeka tarafından değil; insan yönetimi tarafından alınmaktadır. Bu tür iddialar geçerliliğini yitirmiştir."
Yine de, Meta mahkeme sürecinin ilerlemesiyle ilgili ek herhangi bir yorum yapmadı veya yanıt vermedi.
Hukuki itibarımızı korumak için bu teknolojiler ve çalışan hakları arasındaki dengeyi kurmak yakın takipte. Yapay zeka karar destek sistemlerinin sosyal sonuçları teknoloji dünyasının gündeminde önemli bir tartışma konusu olmaya devam ediyor.