Avrupa Komisyonu, Meta şirketine Facebook ve Instagram platformlarındaki bağımlılığa yol açan tasarımlarla ilgili ciddi değişiklikler yapması için baskıyı artırıyor. Ön soruşturmasında ortaya çıkan bulgular, otomatik oynatma gibi özelliklerin sonsuz kaydırma mekanizminden yüksek düzeyde kişiselleştirilmiş içerik önerilerine kadar pek çok özelliğin kullanıcılar üzerinde tehlikeli etkileri olduğunu gösterdi.
Bu durum özellikle çocuklar ve savunmasız yetişkinler dahil olmak üzere son kullanıcıların fiziksel ve zihinsel sağlığı açısından yeterince değerlendirilmediği belirtildi. Komisyon, bu özellikleri kullanmaya devam etmenin kullanıcıyı sürekli kaydırmaya teşvik ettiğini ve beyni otomatik pilot moduna sokarak sağlıksız alışkanlıklara ve kompulsif (zorlayıcı) kullanıma katkıda bulunduğunu ifade etti.
Avrupa Birliği tarafından yürütülen inceleme sürecinin ardından Meta, ön bulgularla aynı fikirde olmadığını savunarak karşı hamle yaptı. Şirketin sözcüsü Ben Walters'ın yaptığı açıklamada, bu bulguların çocukları korumak için atılan önemli adımları doğru bir şekilde yansıtmadığını belirtti. Metaya göre platformlar üzerinde gençler için otomatik olarak koruma sağlayan 'Genç Hesaplar' gibi özellikler kullanılıyor; bunlar ebeveynlerin Instagram erişimini gece saatlerinde engellemesine veya günlük ekran süresini yalnızca 15 dakikayla sınırlamasına izin veriyor.
Ancak Komisyon, Meta’nın uyguladığı mevcut hafifletme çabalarının etkili olmadığını vurguladı. Gençler için varsayılan olarak etkinleştirilen zaman yönetimi araçları bile bağımlılık yaratan tasarımların doğurduğu riskleri gidermekte yetersiz kalmış durumda. Dahası, ebeveyn kontrol mekanizmalarının yalnızca ebeveynlerin yeterli teknik bilgiye ve bu mekanizmaları etkili bir şekilde kullanmaya ayıracak çabaya sahip olması durumunda anlamlı olabileceği belirtildi.
Bu tespit, Instagram ve Facebook’un mevcut tasarım risklerini ele almadaki etkinliğini zayıflatıyor, özellikle de küçük kullanıcılar söz konusu olduğunda. Komisyon aşamasında Meta'dan talep ettiği en önemli tavsiye ise şirketin 'otomatik oynatma' ve 'sonsuz kaydırma' gibi ana bağımlılık yaratan özelliklerini varsayılan olarak devre dışı bırakması yönünde.
Tavsiyeler Bağımlılığı Önlemeye Odaklı
Avrupa Birliği, Meta'nın önerilen eylemler arasında etkili 'ekran süresi molaları' uygulamalarını hayata geçirmesini ve içerik tavsiye sistemini daha az kullanıcı katılımı odaklı hale getirmesini bekliyor. Yani platformların sürekli dikkat çekme eğilimi yerine kullanıcının gerçekten bilgi almasını veya keyif almasını sağlaması hedefleniyor.
Bu düzenlemelerle Meta, hem Avrupa pazarındaki finansal riskleri azaltabilir hem de kullanıcılarının dijital refahına yönelik sorumluluğunu üstlenmiş olur. Komisyonun bu baskısı net bir şekilde gösteriyor ki, sosyal medya şirketlerinin yalnızca gelir odaklı değil, aynı zamanda toplumsal sağlık ve güvenlik bilinciyle hareket etmesi gerekiyor.