Meta Platforms, ABD'deki neredeyse tüm eyaletlerle yaptığı tarihi anlaşma kapsamında, önümüzdeki on yıl içinde 18 milyar dolara kadar ödeme yapmayı ve gençlerin Facebook ile Instagram kullanımını sıkı kurallarla sınırlandırmayı kabul etti. Bu anlaşma, şirketin sosyal medya platformlarını çocukları bağımlı hale getirmek için bilinçli olarak tasarladığı iddialarını çözmeyi hedefliyor. Meta, anlaşmayı kabul ederken herhangi bir yanlışlık yaptığını reddetti ancak ödeme ve kullanım kısıtlamalarına onay verdi.
Açıklanan anlaşmalar, Meta'nın ürünlerinin çocuklara zarar verdiği ve şirketin kamuoyunu çocukların güvenliği konusunda yanılttığı iddiaları üzerine açılan federal davayı sona erdiriyor. Kaliforniya, Colorado, Kentucky ve New Jersey olmak üzere dört eyaletin yaklaşık 200 milyar dolarlık para cezası talep etmesi bekleniyordu. Anlaşma, Meta'nın temel bir revizyondan geçmesini gerektirmese de, genç kullanıcılara nasıl hizmet edeceğini tanımlamaya yönelik kapsamlı bir çabayı temsil ediyor. Bu, sosyal medya şirketlerine karşı açılan binlerce diğer davayı çözmek için bir şablon sağlayabilir.
- Anlaşma kapsamında Meta, 18 milyar dolara kadar ödeme yapacak.
- Gençlerin Facebook ve Instagram kullanımı günde iki saatle sınırlandırılacak.
- Gece yarısından sabah 6'ya kadar ebeveyn izni olmadan kullanım engellenecek.
Anlaşmanın kapsamı ne kadar geniş?
Colorado Başsavcısı Phil Weiser, anlaşmanın çocukları koruma odaklı olduğunu vurgulayarak, "Bu davanın odak noktası çocuklarımızı korumaktı. Bu anlaşmayla elde ettiğimiz rahatlama çok anlamlı ve herhangi bir mahkemenin emrettiği veya emretmesinin muhtemel olduğu şeylerin çok ötesinde" dedi. Meta, önümüzdeki on yıl içinde gençlerin Facebook ve Instagram kullanımını günde iki saatle sınırlandırmayı ve ebeveyn izni olmadan gece yarısından sabah 6'ya kadar tüm kullanımı engellemeyi kabul etti. Ayrıca, sabah 8 ile öğleden sonra 3 arasındaki okul saatlerinde genç kullanıcılara gönderilen çoğu anlık bildirimi devre dışı bırakacak ve çocukların yaş kısıtlamalı içeriğe erişmesini önlemek için önlemleri artıracak.
Diğer platformlar da benzer kurallara uyacak mı?
Sosyal medya platformları Snapchat, TikTok ve YouTube benzer şartları benimserse bu sınırlar daha da sıkılaştırılabilir. Bu durum, sektör genelinde genç kullanıcıları korumaya yönelik ortak bir standart oluşturulmasına zemin hazırlayabilir. Dünyanın dört bir yanındaki hükümetler, Avustralya'da 16 yaşın altındaki çocuklar için sosyal medya yasağı da dahil olmak üzere, çocukların zararlı çevrimiçi içeriğe erişimini kısıtlamaya çalışıyor. Meta'nın bu anlaşması, diğer ülkelerdeki düzenleyiciler için de örnek teşkil edebilir.
Meta'nın reklam ve öneri sistemleri değişecek mi?
Anlaşma, Meta'nın kişiselleştirilmiş önerilerden veya hedefli reklamlardan vazgeçmesini gerektirmiyor. Bu, şirketin gelir modelinin büyük ölçüde korunduğu anlamına geliyor. Ayrıca, Meta araştırmacılarının özellikle sorunlu bulduğu bazı içerikler de anlaşma kapsamında ele alınmıyor; bunlar arasında Instagram kullanıcılarını vücut imajlarından rahatsız eden gönderiler de yer alıyor. Bu durum, anlaşmanın çocuk güvenliği konusunda kapsamlı ancak sınırlı bir çözüm sunduğunu gösteriyor.
Ödeme miktarı Meta için ne ifade ediyor?
Toplam ödeme, Meta için yaklaşık üç ila dört aylık kar ve yaklaşık bir aylık geliri temsil ediyor. Bu, şirketin mali yapısı göz önüne alındığında ciddi ancak yönetilebilir bir yük olarak değerlendiriliyor. Anlaşma, Meta'nın hisse senedi fiyatları üzerinde kısa vadede önemli bir baskı yaratmasa da, uzun vadede şirketin itibarı ve düzenleyici ilişkileri açısından kritik bir dönüm noktası olabilir.
Türkiye'deki kullanıcılar bu anlaşmadan etkilenecek mi?
Anlaşma, ABD'deki eyaletlerle yapıldığı için doğrudan Türkiye'deki kullanıcıları kapsamıyor. Ancak Meta'nın küresel politikalarında yapacağı olası değişiklikler, Türkiye'deki genç kullanıcıları da dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye'de sosyal medya kullanımının yaygınlığı göz önüne alındığında, bu tür düzenlemelerin yerel yansımaları yakından takip edilecek. Meta'nın bu anlaşmayla birlikte genç kullanıcı güvenliği konusunda küresel bir standart belirlemesi, Türkiye'deki düzenleyiciler için de yol gösterici olabilir.