Kuantum dolanıklık, parçacıkların birbirine ayrılmaz biçimde bağlı olduğu bir durumdur. Bu dolanık durumda, fiziksel olarak birbirlerinden çok uzakta olsalar bile bir parçacığın özellikleri diğerini anında etkiler. Bu fenomen bugüne kadar genellikle, araştırmacıların kuantum bilgisini depolamak ve işlemek için kullanabildiği, sadece birkaç parçacıktan oluşan küçük kuantum sistemlerinde gözlemleniyordu. Rice Üniversitesinden Prof. Dr. Qimiao Si, kuantum dolanıklığı çok daha fazla sayıda parçacıktan oluşan makroskobik sistemlerde anlamak ve uygulamak üzerinde çalışıyor.
Nature Communications dergisinde yakın zamanda yayımlanan bir makalede Si, sadece kuantum malzemelerindeki kuantum dolanıklığın daha iyi anlaşılmasını değil, aynı zamanda makroskobik sistemlerde kuantum dolanıklığın daha kolay kullanılmasını sağlayabilecek bir yöntem tanımladı. Geliştirdiği teori, bunun kuantum malzemelerinin kuantum ışığı ile eşleştirilmesi yoluyla yapılabileceğini öne sürüyor. Fizik ve Astronomi Bölümü'nde Harry C. ve Olga K. Wiess Profesörü ve Ekstrem Kuantum Malzemeleri İttifakı direktörü olan Si, durumu şöyle açıkladı:
Bu teoride maddeyi küçük aynalı bir optik kovuğa yerleştirip kuantum kritik noktası denen yere doğru iterek ortama fotonlar dahil edebilir ve böylece foton-madde melezinde kuantum dolanıklığı tetikleyebiliriz.
Kovuk içindeki bu foton-madde melezlerini oluşturmak uzun zamandır büyük bir zorluktu. Teorik çalışmalar, melezleşme olabilmesi için ışık ve maddenin çok güçlü etkileşimlere sahip olması gerektiğini, bunun da mühendislik açısından son derece zor olduğunu gösteriyordu. Ancak bu yeni teori, maddeyi kuantum kritik noktasına yaklaştırarak bu melez dolanıklık durumuna girme eşiğinin büyük ölçüde düşürülebileceğini öne sürüyor. Rice Üniversitesinde yüksek lisans öğrencisi ve çalışmanın eş başyazarı olan Yiming Wang, bu kavramı şöyle açıkladı:
Kuantum kritik noktasını, bir malzemenin iki farklı kuantum evresi arasında 'seçim yapabildiği' nokta olarak düşünebilirsiniz. Malzeme bir evrededir ancak kuantum kritik noktasına ulaştığında ikinci evreye geçiş yapabilir.
Bu yeni teori sayesinde araştırmacılar, ışık ve maddenin dolanıklığını termal olmayan yöntemlerle ve maddenin kuantum kritik noktasına zorla yaklaştırılmasına dayanarak artırabilirler. Basınç uygulamak veya bir kimyasal bileşeni bir başkasıyla değiştirmek gibi termal olmayan yöntemler, malzemeyi kuantum kritik noktasına doğru itmek için kullanılabiliyor. Malzeme kuantum kritik noktasına ne kadar yaklaşırsa güçlü kuantum dolanıklık eşiği de o kadar düşüyor. Eğer malzeme kuantum kritik noktasının yakınındayken aynalı kovuğa ışık verilirse bu ikisini dolanık hâle getirmek çok daha kolaylaşıyor. Rice Üniversitesinde eski doktora sonrası araştırmacı ve bu makalenin eş başyazarı olan Shouvik Sur, süreci şöyle anlattı:
Işık ve madde dolanık hâle geldikten sonra, bireysel özellikleri birbirini yansıtmaya başlar. Malzeme ışıkla dolanık hâldeyken kuantum kritik noktasına girer ve ikinci evreye geçerse, ışık da aynı şekilde geçiş yapacaktır.
Dolayısıyla deneysel fizikçiler, bu yöntemi kullanarak yalnızca ışık ve madde dolanıklığını tetiklemekle kalmayıp hem ışık hem de malzeme için mevcut ölçüm tekniklerini kullanarak çeşitli evrelerdeki dolanık parçacıkları inceleyebilirler. Bu gelişme aynı zamanda araştırmacılara, kuantum dolanıklığı yeni nesil kuantum teknolojilerinde kullanabilmeleri için yepyeni bir yol sunuyor.
Geçtiğimiz yıl Si'nin ekibi, kuantum dolanıklığın tuhaf metaller olarak bilinen kuantum kritik malzemelerinde hem mevcut olduğunu hem de giderek arttığını keşfetmişti. Bilim insanları kuantum dolanıklığı sistemden nasıl çıkaracaklarını bulabilirlerse bu özellik kuantum teknolojileri için çok önemli bir kaynak hâline gelebilir. Önerilen bu yeni teori, kuantum dolanıklığın kuantum ışığı kullanılarak dışarı aktarılmasına olanak tanıyacak. Çünkü fotonlar ve madde dolanık hâle geldikten sonra, ışık kovuktan dışarı çekilebiliyor. Böyle bir sistem, kuantum algılama gibi yeni nesil teknolojilerin geliştirilmesinin önünü açabilir. Araştırmanın sonuçlarını değerlendiren Si, şu ifadeleri kullandı:
Nihayetinde bu durum, maddenin kuantum dolanıklığını elde etmek için kuantum ışığını kullanan bir yolu ortaya çıkarıyor. Bu adım, kuantum dolanıklığın kaynaklarını kullanılabilir hâle getirmenin ve kuantum materyallerinden yepyeni işlevsellikler elde etmenin temelini atabilir.
Evrim Ağacı, sizlerin sayesinde bağımsız bir bilim iletişim platformu olmaya devam edecek!
Evrim Ağacı'nda tek bir hedefimiz var: Bilimsel gerçekleri en doğru, tarafsız ve kolay anlaşılır şekilde Türkiye'ye ulaştırmak. Ancak tahmin edebileceğiniz gibi Türkiye'de bilim anlatmak hiç kolay bir iş değil; hele ki bir yandan ekonomik bir hayatta kalma mücadelesi verirken...
O nedenle sizin desteklerinize ihtiyacımız var. Eğer yazılarımızı okuyanların %1'i bize bütçesinin elverdiği kadar destek olmayı seçseydi, bir daha tek bir reklam göstermeden Evrim Ağacı'nın bütün bilim iletişimi faaliyetlerini sürdürebilirdik. Bir düşünün: sadece %1'i...
O %1'i inşa etmemize yardım eder misiniz? Evrim Ağacı Premium üyesi olarak, ekibimizin size ve Türkiye'ye bilimi daha etkili ve profesyonel bir şekilde ulaştırmamızı mümkün kılmış olacaksınız. Ayrıca size olan minnetimizin bir ifadesi olarak, çok sayıda ayrıcalığa erişim sağlayacaksınız.
Avantajlarımız
"Maddi Destekçi" Rozeti
Reklamsız Deneyim
%10 Daha Fazla UP Kazanımı
Özel İçeriklere Erişim
+5 Quiz Oluşturma Hakkı
Özel Profil Görünümü
+1 İçerik Boostlama Hakkı
ve Daha Fazlası İçin...
Aylık
Tek Sefer
Destek Ol
₺50/Aylık
Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Özetini Oku
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla
Rastgele Yazıya Git
Makalelerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu makalemizle ilgili merak ettiğin bir şey mi var? Buraya tıklayarak sorabilirsin.
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu Makale Sana Ne Hissettirdi?
Kaynaklar ve İleri Okuma
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15/06/2026 10:49:31 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/23104
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
This work is an exact translation of the article originally published in Phys.org. Evrim Ağacı is a popular science organization which seeks to increase scientific awareness and knowledge in Turkey, and this translation is a part of those efforts. If you are the author/owner of this article and if you choose it to be taken down, please contact us and we will immediately remove your content. Thank you for your cooperation and understanding.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Kafana takılan neler var?
Gündem
Bağlantı
Soru Sor
Stiller
*Italic* veya _Italic_
italik yapar
**Bold** veya __bold__
bold yapar
~~strikethrough~~
üstü çizgili yapar
[Link](http://a.com)
link yapar
görsel ekler
`code`
kod ekler
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Size Özel
Makaleler
Size özel
Önce en yeniler
Popüler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.
Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Evrim Ağacını Tanıyın
Yasal Bıdılar & İletişim
Alt Başlıklar
Geçmiş ve Notlar
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
İşaretle
Göz Attım
Site Ayarları
Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]
Bu Yazıdaki Hareketleri
Filtrele
Daha Fazla göster
Tüm Okuma Geçmişin
Filtrele
Daha Fazla göster
0/10000
Kaydet
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
Chicago
R. Leeson, et al. Madde, Kuantum Kritik Noktalarının Yakınında Işıkla Çok Daha Kolay Dolanık Hâle Gelebilir!. (2 Haziran 2026). Alındığı Tarih: 15 Haziran 2026. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/23104
KAYNAK :
evrimagaci.orgHenüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar (*) ile işaretlenmiştir.
