Gökyüzündeki devasa nehirleri andıran atmosferik nehirler düşük enlemlerden orta enlemlere büyük miktarda nem taşıyan uzun ve dar, yoğun su buharı bantlarıdır. Japon takımadaları genelinde sellere yol açma potansiyelleri nedeniyle son dönemde geniş çapta dikkat çekiyorlar. Tsukuba Üniversitesinden araştırmacılar, küresel ısınmanın ve Kuzey Pasifik Subtropikal Yüksek Basıncı'nın güçlenmesinin etkisiyle, bu nehirlerdeki su buharı taşıma şiddetinin 1981'den 2022'ye kadar geçen 42 yıllık sürede yaklaşık ?rttığını keşfettiler. Elde edilen bulgular, Climate Dynamics dergisinde yayımlandı.
Japonya'nın da içinde bulunduğu Doğu Asya'da atmosferik nehirler, troposferin alt ve orta katmanlarında muazzam miktarda su buharı taşıyarak geniş çaplı yağış sistemlerinin gelişmesine zemin hazırlıyor. Bu sistemler, genellikle doğrusal yağış sistemleri olarak adlandırılan uzun yağmur bantları oluşturabiliyor ve şiddetli sellere yol açabiliyor. Atmosferik nehirlerle ilişkili şiddetli yağışlar son zamanlarda daha sık hale gelse de, bu nehirlerin şiddetindeki uzun vadeli değişimler bugüne kadar tam olarak anlaşılamamıştı.
Araştırmacılar, yaz ortasında Japonya çevresindeki günlük deniz seviyesi basınç desenlerini sınıflandırmak için öz-düzenleyici haritalar adı verilen bir makine öğrenimi tekniği kullandılar. Kuzey Pasifik Subtropikal Yüksek Basıncı, Japonya'nın güneyindeki okyanus üzerinde batıya doğru genişlediğinde atmosferik nehirlerin oluşma ihtimali daha da artıyor. Bu koşullar altında, yüksek basıncın kuzeybatı kanadı boyunca esen güneybatı rüzgarları nem taşınımını güçlendiriyor.
Sonuç olarak, batı ve doğu Japonya üzerinde atmosferik nehirlerle ilişkili su buharı taşınımının şiddeti son 42 yılda yaklaşık %8,3 oranında artış gösterdi. Gözlemlediğimiz bu artış, küresel ısınmaya bağlı olarak atmosferdeki su buharı miktarındaki yükselişle doğrudan örtüşüyor. Ayrıca, subtropikal yüksek basıncın şiddetlenmesiyle ilişkili olarak alt seviye rüzgarlarının güçlenmesi de nem taşınımını daha da destekliyor.
Genel olarak elde edilen veriler, atmosferik nehirlerin özellikle son on yıllarda giderek daha da şiddetlendiğini gösteriyor. Aynı ekibin önceki çalışmaları, devam eden küresel ısınmanın yaz ayları boyunca Japon takımadaları üzerindeki atmosferik nehirlerin şiddetini artırma ihtimalinin yüksek olduğunu ve bunun daha sık aşırı yağış olaylarına yol açacağını göstermişti. Karşımızdaki güncel bulgular ise, geleceğe yönelik bu öngörülerin aslında son kırk yıl içinde çoktan gerçeğe dönüşmeye başladığına işaret ediyor.
Evrim Ağacı, sizlerin sayesinde bağımsız bir bilim iletişim platformu olmaya devam edecek!
Evrim Ağacı'nda tek bir hedefimiz var: Bilimsel gerçekleri en doğru, tarafsız ve kolay anlaşılır şekilde Türkiye'ye ulaştırmak. Ancak tahmin edebileceğiniz gibi Türkiye'de bilim anlatmak hiç kolay bir iş değil; hele ki bir yandan ekonomik bir hayatta kalma mücadelesi verirken...
O nedenle sizin desteklerinize ihtiyacımız var. Eğer yazılarımızı okuyanların %1'i bize bütçesinin elverdiği kadar destek olmayı seçseydi, bir daha tek bir reklam göstermeden Evrim Ağacı'nın bütün bilim iletişimi faaliyetlerini sürdürebilirdik. Bir düşünün: sadece %1'i...
O %1'i inşa etmemize yardım eder misiniz? Evrim Ağacı Premium üyesi olarak, ekibimizin size ve Türkiye'ye bilimi daha etkili ve profesyonel bir şekilde ulaştırmamızı mümkün kılmış olacaksınız. Ayrıca size olan minnetimizin bir ifadesi olarak, çok sayıda ayrıcalığa erişim sağlayacaksınız.
Avantajlarımız
"Maddi Destekçi" Rozeti
Reklamsız Deneyim
%10 Daha Fazla UP Kazanımı
Özel İçeriklere Erişim
+5 Quiz Oluşturma Hakkı
Özel Profil Görünümü
+1 İçerik Boostlama Hakkı
ve Daha Fazlası İçin...
Aylık
Tek Sefer
Destek Ol
₺50/Aylık
Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Özetini Oku
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla
Rastgele Yazıya Git
Makalelerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu makalemizle ilgili merak ettiğin bir şey mi var? Buraya tıklayarak sorabilirsin.
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu Makale Sana Ne Hissettirdi?
Kaynaklar ve İleri Okuma
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15/06/2026 10:49:22 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/23112
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
This work is an exact translation of the article originally published in Phys.org. Evrim Ağacı is a popular science organization which seeks to increase scientific awareness and knowledge in Turkey, and this translation is a part of those efforts. If you are the author/owner of this article and if you choose it to be taken down, please contact us and we will immediately remove your content. Thank you for your cooperation and understanding.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Kafana takılan neler var?
Gündem
Bağlantı
Soru Sor
Stiller
*Italic* veya _Italic_
italik yapar
**Bold** veya __bold__
bold yapar
~~strikethrough~~
üstü çizgili yapar
[Link](http://a.com)
link yapar
görsel ekler
`code`
kod ekler
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Size Özel
Makaleler
Size özel
Önce en yeniler
Popüler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.
Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Evrim Ağacını Tanıyın
Yasal Bıdılar & İletişim
Alt Başlıklar
Geçmiş ve Notlar
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
İşaretle
Göz Attım
Site Ayarları
Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]
Bu Yazıdaki Hareketleri
Filtrele
Daha Fazla göster
Tüm Okuma Geçmişin
Filtrele
Daha Fazla göster
0/10000
Kaydet
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
Chicago
U. o. Tsukuba, et al. Japonya Üzerindeki Atmosferik Nehirler 42 Yılda %8 Şiddetlendi!. (8 Haziran 2026). Alındığı Tarih: 15 Haziran 2026. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/23112
KAYNAK :
evrimagaci.orgHenüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar (*) ile işaretlenmiştir.
