ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, GlobalFoundries ve ABD Ticaret Bakanlığı'nın New York eyaletinin Malta kentinde iki yeni yarı iletken üretim tesisi kurulmasına yönelik 21 milyar dolarlık yatırım planını duyurdu. Trump, bu yatırımın New York'ta 27 bin yüksek ücretli inşaat ve tedarik zinciri işi ile binden fazla yüksek vasıflı üretim işi yaratacağını belirtti. Anlaşmanın, Amerikan sanayi altyapısını yeniden canlandırmak, yüz binlerce ücretli istihdam yaratmak ve ülkenin ulusal ve ekonomik güvenliğini güçlendirmek amacıyla yapılan tarihi ticaret anlaşmalarının bir sonucu olduğunu vurguladı.
- Japonya, 21 milyar dolarlık yatırımın sermayesini sağlayacak.
- New York Malta'da iki yeni yarı iletken üretim tesisi kurulacak.
- Yatırım, 27 bin inşaat ve tedarik zinciri işi ile binden fazla yüksek vasıflı üretim işi yaratacak.
Yatırımın detayları neler?
GlobalFoundries'ten yapılan açıklamada, şirketin ABD-Japonya girişimi kapsamında New York eyaletinin Malta kentindeki tesisinde kurulacak iki yeni yarı iletken üretim tesisinin teknoloji sağlayıcısı ve işletmecisi olarak seçildiği bildirildi. Trump, yönetimi döneminde ABD Ticaret Bakanlığı'nın ülke için gelir elde eden ilk bakanlık olduğunu savunarak, GlobalFoundries ile ABD vergi mükelleflerinin şirketin büyümesinden pay almasını sağlayacak ilave bir anlaşma yapıldığını da aktardı. ABD Ticaret Bakanlığı'nın silikon fotonik, silikon germanyum ve ileri paketleme teknolojilerine 955 milyon dolar yatırım yapacağını belirten Trump, Bu, toplam yatırımlarımızı 1,63 milyar dolara çıkarıyor ve şu anda ABD hükümetinin payının değeri 2 milyar doların üzerinde. Hibeleri Amerika için paraya dönüştüren ilk yönetim biziz. değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye'yi nasıl etkiler?
Bu dev yatırım, küresel yarı iletken tedarik zincirinde önemli bir değişim sinyali veriyor. Türkiye'de çip üretimi konusunda henüz böyle bir yatırım bulunmuyor; ancak Türkiye'nin de yarı iletken alanında Ar-Ge ve üretim kapasitesini artırma yönünde adımları var. Özellikle savunma sanayii ve otomotiv sektörü için kritik öneme sahip çiplerin yerli üretimi, uzun vadede dışa bağımlılığı azaltabilir. Ancak şu an için Türkiye'de böyle bir tesisin kurulması gündemde değil. Uzmanlar, bu tür yatırımların Asya ve ABD arasında yoğunlaşmasının, Türkiye gibi ülkelerin çip tedarikinde dışa bağımlılığını sürdüreceğini belirtiyor.
GlobalFoundries kimdir?
GlobalFoundries, dünyanın önde gelen yarı iletken üreticilerinden biri olarak biliniyor. Özellikle 12 nanometre ve üzeri teknolojilerde üretim yapan şirket, otomotiv, iletişim ve nesnelerin interneti gibi alanlarda çip sağlıyor. Şirketin ABD'deki üretim üssü New York Malta'da bulunuyor. Bu yeni yatırımla birlikte GlobalFoundries, ABD'nin çip üretimindeki bağımsızlığını artırmayı hedefliyor.
Yatırımın arkasındaki strateji ne?
ABD yönetimi, son yıllarda yarı iletken üretimini Asya'dan geri çekmek için çeşitli teşvikler sunuyor. Japonya, Güney Kore ve Tayvan'dan gelen yatırım taahhütlerini büyük inşaat projelerine dönüştüren Trump yönetimi, bu anlaşmaların ABD'de yarı iletken üretimini ve enerji güvenliğini artıracağını, daha fazla istihdam yaratacağını vurguluyor. 21 milyar dolarlık bu yatırım, Japonya'nın ABD'deki en büyük doğrudan yatırımlarından biri olma özelliği taşıyor.
Türkiye'de durum ne?
Türkiye'de henüz böyle bir yatırım planı bulunmuyor. Ancak Türkiye, savunma sanayii ve otomotiv gibi stratejik sektörlerde çip ihtiyacını karşılamak için yerli üretim çalışmaları yürütüyor. Özellikle ASELSAN gibi şirketler, kendi çiplerini tasarlayıp ürettirme yolunda adımlar atıyor. Yine de Türkiye'nin yarı iletken üretiminde küresel ölçekte bir oyuncu olması için daha fazla yatırıma ihtiyaç duyuluyor. Bu haber, Türkiye'nin çip üretiminde ne kadar geride kaldığını bir kez daha gözler önüne seriyor.
Sonuç olarak
Japonya'nın 21 milyar dolarlık yatırımı, ABD'nin yarı iletken üretimini güçlendirme çabalarının bir parçası. New York Malta'da kurulacak iki yeni tesis, GlobalFoundries'in üretim kapasitesini artıracak ve binlerce kişiye istihdam sağlayacak. Türkiye gibi ülkeler için ise bu gelişme, çip teknolojilerinde dışa bağımlılığı azaltmak adına bir uyarı niteliğinde.