Dünyanın önde gelen teknoloji üreticilerinden HP, piyasada kendi kartuşlarını ve tonerlerini domine eden 'kartel oluşturma' iddiaları nedeniyle devasa bir faturayla karşılaştı. Hindistan'daki rekabetçi kurum (CCI), şirkete toplam 1.4 milyar rupi tutarında ağır bir para cezası verdi. Bu ceza, HP’nin çıktı malzemeleri pazarındaki muazzam ekonomik gücüne rağmen başlattığı ve adil ticareti baltalayan uygulamaları hedef alıyordu.
Bu düzenleme sadece şirketi değil, aynı zamanda ondan tedarik alan birçok satıcıyı da kapsamıştı. Düzenleyici kurum tarafından yapılan açıklamada, 21 HP bayisi de bu kartelleşmeye katıldığı gerekçesiyle toplamda 35.2 milyon rupi (yaklaşık 365 bin ABD doları) para cezası aldı. Bu durum, yüksek fiyatların sektördeki tüm aktörler için yarattığı baskıyı gösteriyor.
Kollizyonda WhatsApp Kayıtları Ortaya Çıktı
İddialar büyük ölçüde bir iletişim ağından kaynaklandı. Düzenleyici kurumun yaptığı ayrı bir emre göre, bu sürecin merkezinde WhatsApp mesajlaşmaları yer alıyordu. İlgili kayıtlar, HP ile onun 16 farklı ikinci kademe (Tier-2) tedarikçi partnerinin sistematik olarak 'işbirliği içinde' faaliyet gösterdiğini ortaya koydu. Mesajlarda açıkça bid sabitleme (alıcı ihale manipülasyonu), fiyat fiksasyonu ve müşteri paylaştırma gibi rekabeti bozan eylemlere dair deliller bulunuyordu. Kurum, bu karanlık sürecin merkezinde HP Hindistan’ın yer aldığını net bir şekilde belirtmişti.
HP'den yapılan açıklamalarda ise bir savunma da mevcuttu. Şirket, kağıt yazıcı sarf malzemesi fiyatlarının aşırı derecede yüksek olmasına bağlı olarak bazı bayilerin rekabet edebilmek adına düşük maliyetli sahte ürünlere geçme tehdidinde bulunduğunu öne sürüyordu. HP'nin kendisini bu 'işbirliği düzenlemesine destek vermeye zorlanan bir pozisyonda bulduğunu' iddia ediyordu.
Pazar Baskısı ve Güçlü Yanlış Algı
Gelişen olaylar sonucunda, bazı satıcıların fahiş fiyatlara karşı mücadele ettiği gerçeği ortaya çıktı. Bu durum aslında birçok yazıcı kullanıcısının yaşadığı kronik bir sorunu gözler önüne seriyordu. Ekonomik zorluk ise HP'nin stratejisiyle daha da derinleşiyor; şirket, zaten satın alınmış olan yazıcılara üçüncü taraf mürekkeplerini veya tonnerlerini kullanmayı engelleyen güncellemeleri (firmware updates) uygulama eğilimindeydi.
Bu çift cepheli baskı altında HP yer alıyordu. Bir yandan kendi partnerlerinin kartuş işlerini başka yönlere taşımakla tehdit etmesi, şirketi zorluyor; diğer yandan HP yazıcı kullanıcılarının yalnızca marka ürünü mürekkeplerini ve tonnerlarını kullanması için daha fazla çaba sarf etmek zorunda kalıyor.
Rekabetin Kuralları Yeniden Belirlendi
Hakemlik kurumları, bu durumu görmezden gelmeyecekti. CCI kararıyla HP Hindistan’a ve tüm kanal ortaklarına karşı rekabete aykırı davranışlarda bulunmaktan derhal vazgeçmeleri emredildi. Ayrıca şirketin bünyesinde bir süre içinde 60 gün içerisinde bağımsız şirketler için hazırlanmış rekabet uyum eğitim programları düzenlemesi zorunlu hale geldi.
HP, bu devasa para cezasıyla ilgili herhangi bir resmi açıklama yapmaktan kaçındı ve sessizliğini korudu. Ancak yaşanan bu süreç, teknoloji dünyasında münhasırlık (monopol) politikalarının ne kadar büyük riskler taşıdığını bir kez daha gözler önüne serdi.