Oskar törenleri her zaman kendine özgü hikayeleriyle gündeme gelmiştir. On yıllardır uluslararası sinemaya ayrılan kısıtlı kontenjanlar ve kuralların karmaşıklığı, dünya çapında bağımsız yapımcıları sürekli bir mücadeleye sürüklemiştir. Ancak bu içerikte ele aldığımız filmin hikayesi, Hollywood'un çekirdek tarihine sızmış en büyüleyici başarı hikayelerden biridir. 1937 yapımı Fransız savaş draması La Grande Illusion, yani Büyük İllüzyon, uluslararası sinema dünyasında büyük yankı uyandırarak bugünün o kadar karmaşık Oscar kurallarını bile alt edebilecek bir etki yaratmıştır.
Bu filmin Hollywood'a ulaşması tesadüf değil; küresel dağıtım ve eleştirmenlerin dikkatini çekme yeteneğinin zirvesiydi. Hikayenin başlangıcından itibaren, bu tür yabancı yapımların Amerikan sinemasında nasıl tanınacağına dair çarpıcı detaylar ortaya çıkıyor.
Oskar Akademisi'nde Best International Feature Film (En İyi Uluslararası Film) kategorisine yönelik kurallar zaman içinde sıkça değişmiştir. Eskiden, bir filmin asal ülkesi tarafından aday gösterilmesi gerekiyordu. Ancak güncel düzenlemelerle artık herhangi bir ülkeden doğrudan bu kategoriye girmek yerine öne çıkan uluslararası film festivallerinden ödüller kazanarak da adayı pool'a dahil edebiliyorsunuz. Ayrıca Oscar statüeti üzerindeki plakada, filmi ülkenin değil, yönetmenin adı yer almaktadır; kişisel başarı vurgulanmaktadır.
Wesyce, bu tür yabancı sinema eserleri Amerikan pazarında geniş bir yankı bulabilmek için oldukça zorlu engellerle karşılaşır. Dünyadaki tüm yapımlara ayrılan beş kontenjanla uluslararası filmlerin temsilinin kısıtlı olması göz önüne alındığında, Fransız sineması gibi ülkeler Akademi nezdinde saygı kazanmak için sürekli çaba harcamıştır.
Jean Renoir'ın küresel çapta bir yönetmen olarak tanınması kendi döneminde olası değildi. 1938 yılında henüz Amerika'da büyük bir ününe sahip olmayan Renoir, erken dönem başyapıtları olan Boudu Saved from Drowning (1932) ve The Crime of Monsieur Lange (1936) gibi eserlerini ABD halkına çok daha sonra, yani 1967 ve 1964 yıllarında ulaştırabilmişti. Bu durum, onun ilk dönem filmlerinin sadece arthouse (kült sinema) çevrelerinde ve nadiren eleştirmenler arasında yer bulmasını sağlamıştır.
Watanlısı tarafından bile genellikle ünlü Fransız empresyonist Auguste Renoir'ın oğlu olarak anılan yönetmenin gerçek kimliği, başyapıtı The Lower Depths’un 1936'lık versiyonu veya The People of France belgeseli gibi işlerinde sadece sınırl bir ilgi görmüştür. Ancak La Grande Illusion sayesinde bu sinema dehası, kendi adıyla ve eserleriyle Fransız film dünyasında sağlam bir yere sahip olmuştur.
La Grande Illusion, Paris'te Les Realisation d’Art Cinematographyque tarafından üretilmiş ve efsanevi yabancı film yapım devi Irvin Shapiro tarafından ABD topraklarına dağıtılmıştır. Film, Birinci Dünya Savaşı sonrasında savaşın trajik atmosferini samimi bir dille ele alan, pasifist duygularla yüklü bir eserdir. Bu yapımda dramatik uçuş sahneleri veya No Man's Land bölgelerindeki coşkulu saldırılar yoktur; yalnızca savaşın yarattığı insani kayıplar ve direnç işlenir.
Yaratıcısı Renoir, Birinci Dünya Savaşı'nda hem süvari subayı hem de pilot olarak görev yapmış ve iki kez yaralanmış bir isimdir. Bu deneyim ona, çatışmanın dışındaki sessiz çaresizlik anlarını ustalıkla aktarma gücü vermiştir.
Filmde tanık olduğumuz olaylar zinciri; Alman sınırları üzerinde düşen iki Fransız pilotu olan Kapitan de Boeldieu ve Lieutenant Maréchal'in, Keskin Nişancı gibi taze bir Alman aviörü tarafından vurulmalarıyla başlar. Esir kamplarında kendilerine esrarengiz konukluk yapan bu Fransız kahramanlar, farklı mesleklerden ve sosyal çevrelerden gelen renkli bir grubu teşkil ederler: komedyenler, edebiyat şövalyesi bilim adamları ve zengin Yahudi ailelerin çocuklarından oluşan genç bir subay Rosenthal.
Meydan okuma halleri arasında, bu esirler kaçış için bir tünel kazmaya karar verir. De Boeldieu'nun replikleri, aslında sıkışmış bireylerin özgürlük arzusunu mükemmel özetler: Golf sahası golf içindir, tenis kortu tenistektir ve bir esir kampı ise kaçmak için vardır.
Böylesine zengin karakterleri ve insan psikolojisini ustalıkla harmanlayan La Grande Illusion, sadece askeri bir dramdan çok insanın onurunu koruma mücadelesidir. Bu yönüyle, sinema tarihinin en önemli eserlerinden biri haline gelmiştir.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar (*) ile işaretlenmiştir.
