Güney Kore, insansı robotların endüstriyel tesislerde çalışanlarla aynı ortamda görev almasının önünü açan önemli bir düzenleyici adım attı. Ülkenin yetkili komitesi, Robros firmasının 20 insansı robotunun yarı iletken, otomotiv, gemi inşa ve lojistik tesislerinde deneme amaçlı kullanılmasına onay verdi. 13 Ekim tarihli karar, mobil robotların mevcut iş güvenliği çerçevesi içinde nasıl sınanacağı sorusuna odaklanıyor ve fabrikalarda insansı robot kullanımının yaygınlaştığı bir dönemde emsal niteliği taşıyor.

Hangi tesislerde ve hangi görevlerde denenecek?

Projenin kapsamı, dört ayrı sektörden dört tesisle sınırlı. Nepes'in yarı iletken tesisinde robotlar, paketleme sürecindeki dairesel bileşenlerin üzerindeki kirleticileri gidermekle görevlendirilecek. Sungwoo Hitech'in otomotiv tesisinde ise gövde parçalarının konumlandırılması öne çıkıyor. HD Hyundai Samho'nun gemi inşa sahasında ve Delivery Lab'in lojistik operasyonlarında robotların taşıma ve yükleme gibi görevleri çalışanlarla aynı veya bitişik alanlarda yürütmesi planlanıyor. Bu görev dağılımı, insansı robotların yalnızca tek bir hareketi tekrarlamak yerine farklı ortamlarda kullanılabilir beceriler geliştirmesini gerektiriyor.

Mevcut güvenlik kuralları neden yetersiz kalıyor?

Endüstriyel robotlara ilişkin mevcut düzenlemeler, sabit makineler ve bunların çevresindeki güvenlik bariyerleri üzerine kurulu. Hareket eden ve farklı noktalarda görev üstlenen insansı robotlar ise bu varsayıma tam olarak uymuyor. Komitenin verdiği deneme izni bu nedenle belirli bir proje için istisna oluşturuyor. Kararı, tüm iş güvenliği önlemlerinin kaldırıldığı şeklinde okumamak gerekiyor; aksine, mobil robotların mevcut çerçeve içinde nasıl sınanacağına dair bir test süreci başlatılıyor.

Robros'un teknoloji planı neyi hedefliyor?

Robros, 2 Ekim'de paylaştığı açıklamada insansı robot yapay zeka modelini 2027'nin ilk yarısında tanıtmayı hedeflediğini belirtmişti. Şirket, üretim ve lojistiği ilk kullanım alanları arasında sayıyor. Yaklaşımın merkezinde, kavrama, taşıma ve yerleştirme gibi becerilerin farklı görevlerde yeniden kullanılabilmesi yer alıyor. Nesne türü veya çalışma ortamı değiştiğinde robotun her şeyi baştan öğrenmesini gerektirmeyen bir yapı hedefleniyor. Bu yöntemle ileride yeni görevler için veri toplama ve sahaya kurulum yükünün azaltılması amaçlanıyor. Ancak şirketin bu hedefleri, tamamlanmış bağımsız bir verimlilik testinin sonuçları değil; geliştirme sürecinin bir parçası.

Deneme izni ne anlama geliyor, ne anlama gelmiyor?

Fabrikalardaki gelişmeleri takip edenler için iki aşamayı ayırmak büyük önem taşıyor. Bir robotun deneme izni alması, onun üretim hattında sürekli ve ekonomik biçimde çalıştığını tek başına kanıtlamıyor. Yeni saha uygulaması, gerçek nesnelerle ve insanlarla aynı ortamda yapılacak testlerle robotların güvenilirliğini ve verimliliğini ölçmeyi amaçlıyor. Bu süreç, insansı robotların endüstriyel ölçekte benimsenmesi için gereken düzenleyici ve teknik altyapının şekillenmesine katkı sağlayacak.

Türkiye'de durum ne?

Güney Kore'nin bu adımı, insansı robotların fabrikalarda insanlarla birlikte çalışmasına yönelik düzenleyici çerçevenin ilk örneklerinden biri. Türkiye'de ise henüz insansı robotların endüstriyel tesislerde çalışanlarla aynı alanda deneme kullanımına ilişkin özel bir düzenleme bulunmuyor. Türkiye'deki üreticiler ve teknoloji şirketleri, bu tür robotları kendi tesislerinde test etmek için mevcut iş güvenliği mevzuatına tabi. Güney Kore'nin deneme izni modeli, ileride Türkiye'deki düzenleyici kurumlar için de referans oluşturabilir.