Google, yapay zeka veri merkezlerini uzaya taşıma hedefine bir adım daha yaklaşıyor. Şirket, Project Suncatcher kapsamında geliştirdiği prototip uyduyu önümüzdeki hafta alçak Dünya yörüngesine fırlatacağını duyurdu. Bu görev, Google'ın Tensor Processing Unit (TPU) yongalarının uzayın zorlu koşullarına ne kadar dayanıklı olduğunu test etmeyi amaçlıyor.
Project Suncatcher, Google'ın geçtiğimiz yıl duyurduğu uzun vadeli bir araştırma projesi. Temel fikir, yapay zeka yongalarıyla donatılmış uyduların bir gün neredeyse kesintisiz güneş ışığından güç alarak lazerler aracılığıyla birbirleriyle iletişim kurması ve büyük yapay zeka iş yüklerini yönetmesi. Google'a göre, alçak Dünya yörüngesindeki uydular, Dünya'dakinden sekiz kata kadar daha fazla güneş enerjisi üretebilir. Bu da karadaki veri merkezlerinin karşılaştığı enerji ve çevresel sorunları hafifletebilir.
Google bu alanda yalnız değil. SpaceX ve Starcloud gibi şirketler de yörüngesel veri merkezlerini araştırıyor. Starcloud, Kasım 2025'te bir Nvidia H100 GPU'yu yörüngeye fırlatmıştı. SpaceX ise bu yılın başlarında halka arz sunumunda uzay tabanlı yapay zeka altyapısına büyük yer vermişti. Google'ın prototip uydusu, önümüzdeki hafta SpaceX'in Transporter-18 rideshare göreviyle fırlatılacak. Havacılık şirketi Planet Labs ile geliştirilen görev, dört Google TPU'sunu ilk kez yörüngeye taşıyacak.
Görev, yongaların uzaya yolculuk sırasında ve alçak Dünya yörüngesinde nasıl performans gösterdiğine dair veri toplayacak. Google'a göre, yaklaşık 10 dakika süren roket yolculuğu, uzay aracını Dünya'nın yerçekiminin 10 katına varan şiddetli titreşim ve kuvvetlere maruz bırakıyor. TPU yongaları dahil tek tek bileşenler, kısa süreliğine yerçekiminin 50 ila 100 katı güçte kuvvetler yaşayabiliyor. Yörüngeye ulaştıklarında ise çipler, güneş olayları ve kozmik ışınlardan kaynaklanan yüksek radyasyona maruz kalacak. Bu radyasyon, elektronik cihazlara zarar verebilir veya bit flip olarak bilinen veri hatalarına yol açabilir.
Google, daha önce Trillium TPU'larını UC Davis'teki Crocker Nükleer Laboratuvarı'nda proton demetine maruz bırakarak test etmişti. Ekip, bit flip gibi hataların yapay zeka iş yüklerini nasıl etkilediğini izledi. Google'a göre çipler bu testte oldukça iyi dayandı. Şirket, bu ilk fırlatmanın neyin işe yaradığını görmek, başarısızlık noktalarını belirlemek ve bu bulguları gelecekteki görevlere uygulamak için olduğunu belirtti.
Project Suncatcher şu an için küresel bir araştırma projesi olarak yürütülüyor. Türkiye'de bu teknolojiye yönelik bir yatırım veya iş birliği henüz duyurulmadı. Ancak uzayda yapay zeka veri merkezleri konsepti, enerji verimliliği ve sürdürülebilirlik açısından Türkiye'deki teknoloji şirketleri için de uzun vadede ilham kaynağı olabilir.
Google, bu ilk görevden elde edilecek verilerle TPU'ların uzay ortamındaki performansını daha iyi anlamayı hedefliyor. Şirket, uzayda yapay zeka veri merkezlerinin ticari olarak uygulanabilir hale gelmesinin zaman alacağını kabul ediyor. Ancak Project Suncatcher, uzayın sunduğu sınırsız güneş enerjisi ve soğutma avantajlarından yararlanarak yapay zeka altyapısının geleceğini şekillendirebilir. Önümüzdeki hafta gerçekleşecek fırlatma, bu vizyonun ilk somut adımı olacak.
Meta Connect 2026'da şirket, yeni yapay zeka ajanı Muse'u tanıttı.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar (*) ile işaretlenmiştir.
