Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türk leasing ve faktoring şirketlerine ilişkin yeni değerlendirmesini yayımladı. Kuruluş, Haziran ayında EMEA Gelişmekte Olan Avrupa finans ve kiralama şirketlerine yönelik sektör görünümünü "kötüleşen" olarak revize etmişti. Bu kararın arkasında yavaşlayan küresel büyüme, kalıcı hale gelen enflasyon, yüksek fonlama maliyetleri ve KOBİ'lerden kaynaklanan varlık kalitesi baskısı yer alıyor.
- Yurt içi piyasa dalgalanmalarının leasing ve faktoring üzerindeki doğrudan etkisi sınırlı kaldı.
- Leasingde sat ve geri kirala işlemlerinin payı yüzde 38'e ulaştı; Fitch bunu daha yüksek riskli buluyor.
- Faktoring hacmi 1,1 trilyon TL'ye çıktı, ancak büyüme reel olarak yatay seyrediyor.
Doğrudan risk neden sınırlı kalıyor?
Fitch'in değerlendirmesine göre, yurt içi piyasalarda son dönemde yaşanan dalgalanmaların leasing ve faktoring sektörleri üzerindeki doğrudan etkileri sınırlı kaldı. Leasing şirketlerinin düşük doğrudan risk maruziyeti, sınırlı menkul kıymet stoku ve yerleşik fonlama erişimi bulunuyor. Banka iştiraki olan faktoring şirketleri ise hissedar desteğinden ve istikrarlı fonlama kanallarından faydalanıyor. Bu yapı, sektörün kısa vadeli şoklara karşı tamponunu güçlendiriyor.
Ancak kuruluş, piyasa stresinin olumsuz etkilenen borçlular aracılığıyla varlık kalitesi üzerinde dolaylı baskı yaratabileceğine dikkat çekiyor. Yükselen Türk lirası faizleri ve genişleyen kredi temerrüt takası (CDS) primlerinin fonlama maliyetlerini artırması bekleniyor. Bu durum, sektörün kârlılık görünümü üzerinde aşağı yönlü bir risk oluşturuyor.
Leasingde sat ve geri kirala neden risk olarak görülüyor?
Türkiye'de leasing sektörünün yeni iş hacmi, 2026 yılının ilk yarısında ABD doları bazında yıllık yüzde 48 artış kaydetti. Bu büyümenin kompozisyonu ise dikkat çekici: sat ve geri kirala (sale-and-leaseback) işlemleri yeni iş hacminin yüzde 38'ini oluşturdu. Fitch'e göre bu tablo, yatırımdan ziyade işletme sermayesi talebinin devam ettiğine işaret ediyor.
Kuruluş, söz konusu işlemlerin ticari gayrimenkul değerleme ve bakiye değer risklerine olan maruziyeti artırması nedeniyle bu tabloyu daha yüksek riskli olarak değerlendiriyor. Sektörün takipteki krediler oranı yüzde 1,9 seviyesine geriledi; ancak bu oranın 2026 sonu ve 2027 sonu itibarıyla kademeli olarak yükselmesi bekleniyor.
Kârlılık ve kaldıraçta tablo ne söylüyor?
Çekirdek marjların daralması muhtemel olmakla birlikte, sektörün ortalama özkaynak kârlılığı (ROAE) yüzde 30 olarak gerçekleşti. Bu seviye, yüksek enflasyon ortamında nominal olarak güçlü görünse de reel getiri açısından dikkatli okunması gereken bir gösterge. Kaldıraç oranı ise 2025 sonundaki 3,8x seviyesinden 4,9x seviyesine yükseldi. Borçluluk tarafındaki bu artış, fonlama maliyetlerindeki yükselişle birleştiğinde risk iştahının sınırlanabileceğine işaret ediyor.
Faktoringde büyüme neden reel olarak yatay?
Faktoring hacimleri 2026'nın ilk yarısında yüzde 33 artarak 1,1 trilyon Türk lirasına ulaştı. Tüm yıl için yüzde 32'lik bir büyüme bekleniyor. Ancak bu oran genelde enflasyonla paralel seyrettiği için reel olarak yatay bir seviyeye işaret ediyor. Sektörün takipteki krediler oranı ise yüzde 2,3 seviyesinde bulunuyor.
Bu tablo, faktoring tarafında büyümenin nominal olduğunu, gerçek anlamda bir genişleme yaşanmadığını gösteriyor. KOBİ'lerin işletme sermayesi ihtiyacı sektörü ayakta tutsa da varlık kalitesindeki bozulma sinyalleri yakından izlenmeli.
Türkiye bağlamında yatırımcı neye bakmalı?
Fitch'in raporu, Türk leasing ve faktoring şirketlerinin kısa vadede doğrudan piyasa şoklarından korunmuş göründüğünü, ancak orta vadede varlık kalitesi ve fonlama maliyeti kaynaklı baskıların arttığını ortaya koyuyor. Yükselen TL faizleri ve CDS primleri, sektörün borçlanma maliyetini doğrudan yukarı çekiyor. Bu noktada yatırımcıların takipteki krediler oranındaki trendi, sat ve geri kirala işlemlerinin payını ve kaldıraç seviyesindeki değişimi yakından izlemesi gerekiyor. Raporda Türkiye'ye özel bir fiyat veya not aksiyonu yer almıyor; değerlendirme sektör görünümü düzeyinde kalıyor.