Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği'nde köklü bir değişikliğe gitti. 19 Ekim 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan düzenleme, lisanssız üretim tesislerinin acil durumlarda uzaktan kontrol edilmesinden talimatlara uymayanlara uygulanacak yaptırımlara, iç tüketim mahsuplaşmasından bağlantı anlaşmalarına kadar birçok kritik başlığı yeniden şekillendirdi. Yönetmelik, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi.
ÖNE ÇIKANLAR
- Dağıtım şirketleri ve OSB'ler, dengeleme güç piyasası kapsamındaki acil durum talimatları için lisanssız üretim tesislerini uzaktan kontrol edebilecek.
- Acil durum yük atma talimatına uymayan tesislere, yerine getirilmeyen üretim miktarı için ödeme yapılmayacak ve söz konusu tutar üreticiden tahsil edilecek.
- Mevcut bağlantı anlaşmalarının yeni hükümlere uyarlanması için 60 günlük başvuru süresi tanındı; bazı cezai şartlar 30 Nisan 2027'ye kadar uygulanmayacak.
Acil durumda tesisler nasıl kontrol edilecek?
Yeni düzenlemeye göre elektrik dağıtım şirketleri ile dağıtım lisansı sahibi organize sanayi bölgeleri (OSB) ve endüstri bölgeleri, dengeleme güç piyasası kapsamında verilen acil durum talimatlarının uygulanması amacıyla kapsama giren lisanssız elektrik üretim tesislerini uzaktan kontrol edebilecek. Bu yetki, şebeke güvenliği açısından kritik bir adım olarak öne çıkıyor.
Acil durumun sona ermesinden itibaren 15 dakika içinde tesis sahibine telefon ve kalıcı veri saklayıcısı yoluyla bildirim yapılması zorunlu olacak. Bildirim sonrasında tesisin yeniden enerjilendirilmesi ise lisanssız üretim tesisi sahibinin sorumluluğunda bulunacak. Bu hüküm, üreticinin operasyonel yükümlülüğünü artırırken süreçteki belirsizliği de ortadan kaldırmayı hedefliyor.
Talimatı yerine getirmeyen üreticiyi ne bekliyor?
Sistem İşletmecisi tarafından verilen acil durum yük atma talimatına uymayan lisanssız üretim tesisleri için ilgili uzlaştırma döneminde yerine getirilmeyen üretim miktarına karşılık herhangi bir ödeme yapılmayacak. Bu kapsamda uygulanacak tutar, duruma göre YEK Kanunu'na ekli I sayılı Cetveldeki fiyat, 12 Haziran 2026 tarihli ve 11415 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamındaki fiyat veya ilgili abone grubu ve kademe tarife fiyatı üzerinden hesaplanacak ve lisanssız üreticiden tahsil edilecek.
Bu düzenleme, acil durum talimatlarına uyumun finansal olarak caydırıcı hale getirilmesi anlamına geliyor. Özellikle çatı tipi güneş enerjisi ve benzeri küçük ölçekli üretim tesisleri için yeni bir maliyet kalemi oluşabileceği değerlendiriliyor.
İç tüketim mahsuplaşmasında ne değişiyor?
Üretim ve tüketim tesisinin aynı dağıtım bölgesinde ancak farklı ölçüm noktalarında bulunduğu durumlarda, üretim tesisindeki yapı ve ekipmanların çalışmasından kaynaklanan iç tüketim miktarı, ilişkili tüketim tesislerinin tüketimine eklenerek mahsuplaşmaya dahil edilecek. Aynı bölgede ilişkili bir tüketim tesisi bulunmaması halinde ise iç tüketim miktarı, görevli tedarik şirketi tarafından ilgili tarife üzerinden üreticiye aylık olarak fatura edilecek.
Bu hüküm, lisanssız üreticilerin iç tüketim kaynaklı belirsizliklerini giderirken, aynı zamanda tüketim tesisleriyle ilişkilendirilemeyen durumlarda fatura yükümlülüğünü netleştiriyor.
Bağlantı anlaşmaları için 60 günlük süre ne anlama geliyor?
Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği kapsamına giren lisanssız üreticiler, mevcut bağlantı anlaşmalarının yeni hükümlerle uyumlu hale getirilmesi için düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 60 gün içinde ilgili şebeke işletmecisine başvurmakla yükümlü olacak. Ayrıca Lisanssız Elektrik Üreticileri İçin Dağıtım Sistemine Bağlantı Anlaşması'ndaki bazı cezai şartların 30 Nisan 2027'ye kadar uygulanmayacağı hükme bağlandı.
Bu geçiş süreci, üreticilere yeni kurallara uyum sağlamaları için yaklaşık altı aylık bir pencere tanıyor. Cezai şartların askıya alınması ise özellikle küçük ölçekli üreticiler için finansal bir nefes alma alanı yaratıyor.
Türkiye'de lisanssız üreticiler için pratik etkiler neler?
EPDK'nın bu düzenlemesi, Türkiye'de hızla büyüyen lisanssız elektrik üretim kapasitesinin şebeke güvenliğiyle entegrasyonunu hedefliyor. Uzaktan kontrol yetkisi, acil durumlarda şebeke işletmecisinin müdahale kabiliyetini artırırken, üreticilere getirilen bildirim ve yeniden enerjilendirme sorumluluğu operasyonel maliyetleri de beraberinde getirebilir. Özellikle OSB'lerde ve endüstri bölgelerinde faaliyet gösteren üreticilerin, yeni yükümlülüklere uyum için teknik altyapılarını gözden geçirmesi gerekecek.
Yönetmelik yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdiğinden, üreticilerin 60 günlük başvuru süresini kaçırmamak için şebeke işletmecileriyle iletişime geçmesi kritik önem taşıyor. EPDK'nın bu adımı, lisanssız üretimde dengeleme ve uzlaştırma mekanizmalarının daha sıkı bir şekilde işletilmesinin sinyalini veriyor.