Endonezya borsası, uluslararası endeks sağlayıcısı MSCI'nın ülkeyi gelişen piyasalar kategorisinden çıkarabileceği yönündeki endişelerin gölgesinde sert bir satış dalgasıyla sarsıldı. Jakarta Bileşik Endeksi (IDX) gün içinde yüzde 5'in üzerinde değer kaybederek 4.907,37 puana kadar geriledi ve Ekim 2020 başından bu yana en düşük seviyesini gördü. Endeks, cuma gününe kıyasla yüzde 5,1 kayıpla 4.920,45 puan civarında işlem görüyor.

MSCI'nın statü önerisi neden piyasaları sarstı?

MSCI, cuma günü yayımladığı değerlendirmede Endonezya'nın gelişen piyasa statüsünden doğrudan bağımsız piyasa (standalone) kategorisine alınmasını önerdi. Kararın uygulanması halinde Endonezya hisseleri, küresel yatırımcıların referans aldığı büyük hisse senedi endekslerinden çıkarılacak. Bu durum, endeksleri birebir takip eden pasif fonların Endonezya pozisyonlarını zorunlu olarak tasfiye etmesi anlamına geliyor. MSCI'nın nihai kararını haziran ayına kadar vermesi bekleniyor; süreçte Endonezya makamlarının piyasa yönetimi ve şeffaflık alanlarında anlamlı iyileşmeler sağlayıp sağlamadığı mercek altına alınacak.

Goldman Sachs'tan 5,6 milyar dolarlık çıkış uyarısı

Goldman Sachs, pazar günü yayımladığı analizde Endonezya'nın MSCI gelişen piyasalar endekslerinden tamamen çıkarılmasının yaklaşık 5,6 milyar dolarlık pasif fon çıkışını tetikleyebileceğini hesapladı. Bu tutar, MSCI Indonesia Investable Market Index kapsamındaki hisselerin ortalama günlük işlem hacminin yaklaşık 18 katına denk geliyor. Banka, FTSE Russell'ın da benzer bir karar alması halinde ilave 2,7 milyar dolarlık fon çıkışı riski bulunduğunu ancak bunun ayrı bir senaryo olduğunu vurguladı. MSCI ve FTSE endekslerini referans alan aktif fonların Endonezya hisselerinde 8 milyar doların üzerinde pozisyon taşıdığı belirtilirken, bu fonların satışlarının otomatik değil yatırımcı kararlarına bağlı olacağı ifade edildi.

Yılbaşından bu yana kayıp yüzde 47'ye ulaştı

Goldman Sachs verilerine göre MSCI Endonezya Endeksi, cuma günü itibarıyla yılbaşından bu yana yüzde 47 geriledi. Aynı dönemde yabancı yatırımcıların Endonezya hisse senetlerinden net çıkışı 5,1 milyar dolara ulaştı. Yabancı yatırımcıların hisse senedi piyasasındaki payı ocak ayındaki yüzde 27'den ekimde yüzde 25'e gerilerken, yabancıların sahip olduğu hisselerin toplam değeri yaklaşık 250 milyar dolardan 130 milyar dolara düştü. Bu tablo, ülke piyasasının küresel yatırımcı nezdinde hızla cazibesini yitirdiğini gösteriyor.

Piyasa göstergeleri ne söylüyor?

Goldman Sachs düşüşün sürebileceği konusunda neden uyarıyor?

Goldman Sachs, Endonezya hisselerine yönelik düşük ağırlık tavsiyesini korudu. Banka, endeks statüsüne ilişkin belirsizlikler, zayıf şirket kârları ve makroekonomik baskıların bir araya gelmesiyle düşüşün sürebileceği uyarısında bulundu. Analistler, MSCI kararının haziran ayına kadar netleşmemesinin belirsizliği artırarak yatırımcı iştahını daha da zayıflatabileceğine dikkat çekiyor. Özellikle pasif fon akımlarının tersine dönmesi, likiditeyi daraltarak fiyatlamalarda ek baskı yaratabilir.

Türkiye ve gelişen piyasalar için ne anlama geliyor?

Endonezya'da yaşanan bu gelişme, gelişen piyasalar kategorisindeki diğer ülkeler için de bir uyarı niteliği taşıyor. MSCI'nın statü değişiklikleri, küresel fon akımlarını doğrudan etkilediği için benzer riskler taşıyan piyasaların daha dikkatli izlenmesi gerekiyor. Türkiye'de Borsa İstanbul'da işlem gören hisseler açısından doğrudan bir karar bulunmuyor; ancak gelişen piyasalara yönelik genel risk iştahındaki bozulma, portföy akımlarını dolaylı yoldan etkileyebilir. Endonezya örneği, şeffaflık ve piyasa yönetimi reformlarının yabancı yatırımcı güveni için ne kadar kritik olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.