ABD Donanması, denizcilik tarihindeki dev bir dönemin kapanışına resmen işaret ediyor. Dünyada ilk nükleer güçle çalışan uçak gemisi unvanını taşıyan USS Enterprise (CVN-65) için resmi söküm sürecini başlattı.
Bu tarihi söküm operasyonu, NorthStar Maritime Dismantlement Services şirketiyle imzalanan 418 milyon 50 bin dolarlık sabit fiyatlı bir sözleşme kapsamında yürütülecek. Donanma'nın hedefine göre işlemlerin tamamlanması Eylül 2030 yılına kadar öngörülüyor.
Tarihe Geçen Bir Deneyim
1961 yılında hizmete girmesiyle, USS Enterprise denizcilik dünyasında çığır açan bir rol üstlenmişti. O dönemdeki emsallerinden farklı olarak sekiz nükleer reaktörle donatılan gemi, yakıt ikmali ihtiyacını minimuma indirme kapasitesi sayesinde uzun süreli görevler yapabilme yeteneğiyle fark yaratmıştı.

Gemi hizmet ömrü boyunca birçok kritik operasyonda yer aldı. Küba Füze Krizi’nden Vietnam Savaşı’na, Afganistan ve Irak gibi çatışma bölgelerindeki operasyonlarda aktif rol aldı. Dahası gemi 1964 yılında gerçekleştirdiği Operation Sea Orbit sırasında iki nükleer savaş gemisiyle bir araya gelerek yakıt ikmali yapmadan dünya turu yaparak nükleer tahrik sistemlerinin menzil üstünlüğünü somut bir şekilde kanıtlamıştı.
Modern Süreçlerle Dönüşüm
2012 yılında emekliye ayrılan ve 2017'de nükleer yakıtları çıkarılan Enterprise, söküm aşamasında yasal ve teknik hazırlıkları tamamlamak üzere Newport News Shipbuilding tesislerinde bekliyordu. Yeni söküm çalışmaları ABD’nin Alabama eyaletindeki Mobile kentinde gerçekleştirilecek.

Süreç boyunca güvenlik ön planda tutulacak; çelik gibi malzemeler geri dönüşüme kazandırılacak. Düşük seviyeli radyoaktif atıklar ve diğer tehlikeli maddeler ise özel paketleme işlemlerinden geçirilerek yetkilendirilmiş lisanslı bertaraf tesislerine gönderilecek.
Sökümden Elde Gelen Değer

Sözleşme detaylarına göre, sökülen yaklaşık 35 bin ton geri dönüştürülebilir çeliğin bir kısmı gelecek projelerde yeniden hayat bulacak. Bu malzemelerin büyük bir kısmının yapımı devam eden Gerald R. Ford sınıfı USS Enterprise (CVN-80) uçak gemisinin üretiminde kullanılacağı planlanıyor.
USS Enterprise, ABD’nin ticari yöntemlerle tamamen sökülmesi uygulanan ilk nükleer güçle çalışan savaş gemisi olma özelliğini taşıyor. Bu kapsamda yapılan proje, hizmet ömrü sona yaklaşan Nimitz sınıfı diğer nükleer uçak gemilerinin gelecekteki tasfiye süreçleri için hayati önem taşıyan bir referans niteliği kazanıyor. Donanma yönetimi, önümüzdeki dört yıl içinde edineceği bu değerli tecrübelerle filosundaki en karmaşık savaş gemilerini emekliye ayırma prosedürlerine yol gösterecek.