Honey Trehan tarafından yönetilen ve oyuncularından biri Diljit Dosanjh olan Satluj adlı insan hakları dramı, Hindistan'da yayınlandıktan sadece birkaç gün sonra dijital platformdan çekilme kararı alarak Sansür savaşının merkezi haline geldi.
Film, esas olarak insan hakları savunucusu Jaswant Singh Khalra’nın yaşamını ve mücadelesini anlatıyor. Satluj filmi Hindistan izleyicisinin merakla beklediği bir yapım olmasına rağmen, yayın sürecinde aldığı sert aksiyonlar nedeniyle sansürlerin hedefi oldu.
Satluj ilk olarak 3 Temmuz tarihinde Hindistan’ın büyük akış servislerinden biri olan Zee5 platformunda dijital yayına sunuldu. Ancak bu lansmanın üzerinden yalnızca iki gün geçtiğinde filmin plataforma kaldırıldığı açıklandı. Platform, resmi bir açıklamada 'mevcut gelişmeler ışığında Satluj kısa bir süre için Hindistan'da izleyiciyle buluşamayacak' bilgisini paylaştı.
Zee5, bahsettiği bu 'mevcut gelişmeler' konusunda herhangi bir detay vermese de filmin yapımcılarına verdiği desteği vurguladı ve insan hakları odaklı bu yapımı yeniden seyirciyle buldurmak için tüm yasal yolları kullanmaya devam edeceklerini belirtti.
Filmi destekleyen platform, Instagram üzerinden yaptığı yeni bir paylaşımda durumu şu sözlerle değerlendirdi: 'Satluj durmuş olabilir ancak başlattığı konuşma asla bitmedi. Bu filmi sevme konusunda gösterdiğiniz inanılmaz ilgi için teşekkür ederiz ve umuyoruz ki yakında yeniden izleyicilerimizle buluşacaktır.'
Film Kimin Hikayesini Anlatıyor?
Satluj, 1984 ile 1994 yılları arasında Pensilvanya polisi tarafından gerçekleştirilen binlerce Siki Müslüman’ın hukuka aykırı bir şekilde öldürülmesi ve kaybolmasına karşı başlatılan Khalra seferini merkezine almaktadır. Jaswant Singh Khalra, kendi adını bu mücadelenin sembolü olarak seçmişti ve Eylül 1995'te kendisi de ortadan kayboldu. Bu olayların on yıl sonra ortaya çıkan bir mahkemede altı polis memurunun kaçırma ve öldürmekten hüküm giymesi, filmin temel dayanak noktalarından biri haline geldi.
Filmin yapım sürecinde birçok isim yer aldı; Ronnie Screwvala'nın RSVP Movies markası ve Honey Trehan ile Abhishek Chaubey tarafından kurulan MacGuffin Pictures bu yapıma imza attı. Filmin ilk versiyonunda Hintli lehçesiyle 'Ghallughara' adını taşıyan eser, Siki halkının yaşadığı tarihi katliamları ifade etmektedir. Daha sonra ismini 'Punjab ’95’ olarak değiştiren yapımcılar, kısa süreli gösterimleri takiben nihayet Satluj adıyla yayın hayatına başlamıştır.
Uzun ve Sorunlu Onay Süreci
Satluj filmi çekimler öncesinde çok sayıda zorlukla karşılaştı. Filmin 2022 yılının sonlarına doğru gönderilmiş olmasına rağmen, Hint Sinema Sınıflendirme Kurulu tarafından defalarca kesime gidilmesi ve orijinal adının değiştirilmesi talepleriyle karşılaşılması sürecin başlangıcında sıkıntı yaratmıştı.
Yapım ekibi bu ağır baskılara karşı durmaya çalıştı. Bu durum, film için uzun süreli beklemeler anlamına geliyordu. Ekip, planlanan 2023 dünya prömiyeri öncesinde Toronto Uluslararası Film Festivalinden çekilme kararı almıştı ve 2025 yılına girildiğinde dahi resmi sınıflandırma belgesi alamamıştı.
Yapımcı Honey Trehan, Cannes'da katıldığı özel bir gösterim sırasında hükümet yetkililerinden gelen baskılar nedeniyle filmi yayından kaldırmak için üreticileri tarafından yönlendirildiklerini dile getirmişti. Platformdan çekilmesine tepki olarak kendisi 'Pazar günü akşam saat 8:15 sularında Satluj’un Hindistan’daki Zee5 platformundan kaldırıldığını öğrendim ve şu an ne yapacağımı bilemiyorum' ifadelerini kullanmıştı.
Zee5, filmin yalnızca Hindistan dışındaki ülkelerde hala izlenebilir olduğunu bildirdi. Diligent Dosanjh gibi yetenekli oyuncuların yer aldığı bu önemli insan hakları hikayesi, sansürler karşısında dijital dünyada büyük bir direniş sergiliyor.